معرفی و خواص سیفیجات و سبزیجات

در این بخش نسبت به معرفی و خواص مختصری از سیفیجات و سبزیجاتی که معمولا به صورت روزمره مورد مصرف ما قرار می گیرد بحث خواهد شد.

مختصری درباره اسفناج :
نتایج تحقیقات علمی جدید نشان میدهد كه گیاه اسفناج خاصیت ضد سرطانی بسیار بالایی دارد به همین علت به سلطان گیاهان معروف است.
معمولا از اسفناج هم به صورت خام در سالاد و پخته در تهیه برخی غذاها مانند آش و بورانی استفاده میشود.
اسفناج دارای مقادیر زیادی ویتامینهای a ، b، b2 و c بوده و در درمان برخی بیماریها مفیدست.
همچنین، این گیاه دارای عناصر معدنی مانند آهن و یدست، كه به خاطر داشتن آهن، مصرف آن به اشخاص كم خون توصیه میشود.
این گیاه به دلیل داشتن ویتامینها و املاح گوناگون، برای زنان باردار بسیار مفید و نشاط آور و در درمان افسردگی نیز مؤثر و بوی بد دهان را از بین میبرد.
پس از پختن اسفناج نباید آب آن را دور ریخت، چرا كه سرشار از املاح و ویتامینهاست و یك نوشیدنی بسیار مناسب محسوب میشود.

خواص گوجه فرنگی:
با خوردن مداوم گوجه فرنگی خود را در مقابل سرطان پروستات محافظت کنند.

همچنین گوجه فرنگی از ورم آپاندیس جلوگیری میكند. از جوشانده برگ گوجه فرنگی نیز میتوان برای دفع شته و حشرات استفاده كرد.

گوجه فرنگی برای مبتلایان به نقرس و رماتیسم مفید و ورم مفاصل را برطرف میكند. همچنین از تصلب شرایین جلوگیری كرده و حتی مصرف آن برای این مرض مفید است.


گوجه فرنگی، اوره خون را پایین می آورد. برای تمیز كردن خون باید از گوجه فرنگی و كرفس به نسبت مساوی و به مقدار سه فنجان در روز قبل از غذا و به مدت سه هفته استفاده كرد.

برای تمیزی لكه جوهر بر روی لباس، یك تكه پنبه را در داخل آب گوجه فرنگی قرار داده و لكه جوهر را با آن مالش دهید و سپس آنرا بشویید.


اگر پوست شما كك و مك دارد، هر روز آنرا با گوجه فرنگی تمیز كنید كم كم كك و مكها را از بین می برد.

گفتنی است، در بعضی از اشخاص هضم گوجه فرنگی با اشكال صورت می گیرد. کسانی که معده حساس دارند، نباید در خوردن گوجه فرنگی افراط كنند.

همچنین بعضی از افراد نسبت به گوجه فرنگی حساسیت دارند. این نوع از افراد نیز نباید گوجه فرنگی بخورند.

ترخون:
در كتب سنتی با نام های «ترخون»، «طرخون» ، «الحوزان»، گفته شده است به فرانسوی آن را Estragon و Amose petit dragon و Forgon و Dragone و به انگلیسی Taragon و Estragon گفته می شود، گیاهی است از خانواده Compositae تیره فرعی Radeae نام علمی آن Artemisia dracunculus L می باشد.
مشخصات
طرخون گیاهی است پایا. ساقه آن زیاد بلند نمی شود و ارتفاع آن در حدود 60 سانتی متر . برگهای آن سبز تیره. دراز، باریك و نوك تیز و متناوب و بدون دمبرگ برگهای پایین ساقه كمی بزرگتر و تقریبا دندانه ها آن را به 3 قسمت تقسیم می كند و نوك تیز است. گلهای آن سبز مایل به زرد به صورت خوشه كه از كنار برگها وصل به ساقه ظاهر می شود.
تكثیر آن با توجه به این كه دانه های آن اغلب عقیم است،معمولا با تقسیم كردن و كاشت پایه های ان در بهار یا پائیز انجام می گیرد، ولی از طریق كاشت تخم آن در بهار یا پائیز نیز در بعضی مناطق تكثیر می شود.
این گیاه بومی كوهستانهای سرد اروپا و آمریكا و مناطق مختلف روسیه و سیبری است.
با این كه بومی مناطق سرد است ولی از سرمای شدید زمستان در سالهای خیلی سرد لطمه می بیند و باید با برگ و خاشاك و كود آن را حفظ نمود.
در ایران معمولا كاشته می شود و در سبزی خوردن به طور خام و در سالاد بعضی از اشخاص مصرف می كنند.
تركیبات شیمیایی
از نظر تركیبات شیمیایی در طرخون طبق بررسی دانشمندان وجود یك ماده تلخ و اسانس روغنی فرار مشخص شده است.
گیاه دارای حدود 3/0 درصد اسانس روغنی است. اسانس روغنی آن شامل 70-60 درصد متیل چاویكول و مقداری پی متوكسی سینامیك الدئید است ماده متیل چاویكول كه آن را استراگول هم می گویند از نظر شیمی یك آثر میتیلیك از چاویكول است.
چاویكول یك ماده روغنی و به طور قوی ض عفونی كننده است كه از گیاه Betel گرفته می شود و گیاه بتل نوعی فلفل سیاه خزنده است كه بومی هند می باشد و نام علمی آن Piper betel L است كه در بخش خاصی در جلد دیگر این كتاب خواهد آمد.
خواص – كاربرد
طرخون از نظر طبیعت طبق نظر حكمای طب سنتی خیلی گرم و خشك است و نوع وحشی آن خیلی گرمتر و خشكتر از نوع مزروع و كاشته شده آن است و دارای قوه تخدیر می باشد. از نظر خواص برگها و سرشاخه های گلدار آن كه مورد استفاده است معطر و اشتها آور و مقوی معده و محرك و كمی ضد انگل است. اگر در دهان جویده شود تلخ و كمی مخدر است و برای مدتی حس چشایی را كاهش می دهد و ضد اسكوربوت است و برای جلوگیری از خونریزی لثه و التیام زخمهای دهان نافع است . بادها و گازها و اخلاط لزج را تحلیل می برد و انسداد مجاری را باز می كند و خشك كننده رطوبتها یم باشد. اگر آب تازه آن را با سركه رقیق گازدار مخلوط كرده و بخورند برای جلوگیری از ابتلا به آبله و سرخچه و ممانعت از ایجاد علل وبایی در بدن مفید است. آشامیدن آب بعد از جویدن آن در دهان خیلی لذید است . برای گرم مزاجان مضر است و اسراف در خوردن آن موجب قطع باه می شود از این نظر اشخاص گرم مزاج باید با بقولات سرد بخورند و برای سینه خوب نیست و ایجاد خشونت در سینه می كند لذا باید با عسل خورده شود و خیلی بطئی الهضم است و لذا با كرفس خورده شود.
ریشه طرخون وحشی را معمولا عاقرقرحا نیز می گویند كه خواص آن در جای خود تحت عنوان عاقرقرحا بحث می شود.

شنبلیله

خواص دارويي : كاهش قند خون ، التهابات عصبي و پوستي ، رفع گرفتگي عضلات، مقوي قلب، گواتر . ضد فشار خون ، خستگي و كوفتگي بوده و بذر آن بصورت كوبيده با نبات براي مغز بسيار مهم است . (منبع فسفر) و دم كرده آن براي رفع گرفتگي عضلات مفيد ميباشد
زمان كاشت : اواسط پائيز و نياز به زمستان گذراني دارد
روش كاشت : از آنجائي كه بذر شنبليله مشكل جوانه زني دارد و دير سبز ميشود بايد 24 ساعت قبل بذر را خيساند و بعدا به فواصل 2/5 الي 5 سانتي متر در عمق مناسب كاشت و روي آن را با ماسه و يا خاك برگ مي پوشانيم
بهنگام برداشت محصول بايد توجه داشته باشيم كه كمي بالاتر از سطح خاك بچينيم و جوانه رويشي قطع نشود

تره:
خواص دارويي : خون ساز است به همين دليل افراديكه غلظت خون بالا دارند نبايد از تره استفاده كنند. براي دستگاه گوارش مفيد است ولي براي ميناي دندان مضر است و ميناي دندان را از بين ميبرد ، بخور يا دم كرده آن براي بيماريهاي تنفسي و آسم بسيار مفيد است.
زمان كاشت : با توجه به شرايط آب وهوائي منطقه متفاوت است و بهترين زمان مناسب آن آبان و يا بعد از 15 اسفند يا 15 فروردين است.
روش كاشت : بهنگام كاشت، بذر را با ماسه به نسبت يك به يك مخلوط كرده و در خاك سبك در عمق ./5 تا 1 سانتي متر كاشته و روي آن را با ماسه يا خاكبرگ مي پوشانيم.
بهنگام چيدن تره نيز بايد توجه داشته باشيد كه كمي بالاتر از سطح خاك بچينيم و جوانه رويشي قطع نشود.

هویج
خواص دارويي : سيستم گوارش را تنظيم ميكند، انسداد عروق را باز ميكند، شب كوري را از بين ميبرد ، باعث تقويت لثه شده و در درمان پيوره موثر است از پوسيدگي دندانها جلوگيري ميكند. بدليل وجود آنتي اكسيدانها پيري را به تعويق مياندازد و از بروز سرطان كبد جلوگيري ميكند و در افراد مبتلا از درد آن ميكاهد.
پوست هويج: زبري و خشكي پوست را از بين ميبرد براي اين منظور ميتوان هويج رنده شده را دم كرده و روي قسمتهاي پوسته پوسته شده قرار دهيم.
زمان كاشت : بهار (15 فروردين)
روش كاشت : چون بذر هويج دوتايي است بايد ابتدا آن را نصف كرده و در عمق 2 سانتيمتري كاشته شود.
بهنگام كشت هويج نبايد از كود حيواني و ازته استفاده كنيم و در خاك مورد استفاده سنگ و كلوخي نباشد جون باعث ميشود ريشه هاي فرعي در اطراف غده هويج رشد كنند و حالت چنگالي پيدا ميكنند. ظروف مناسب براي كاشت هويج در منازل گلدانهاي عميق و يا ظروف پلاستيكي مخصوص نگهداري نان است

منبع : مرکز مقالات کشاورزی