دیابتی ها و میوه های قرمز و صورتی

ميزان جذب مواد قندي ميوه‌هاي قرمز، صورتي و بنفش رنگي همچون هنداونه و سيب، از ديگر ميوه‌ها كمتر بوده و به همين دليل استفاده از آنها براي بيماران ديابتي مفيدتر است.دكتر «ايرج ايرانزاد»، فوق تخصص غدد و متابوليسم در گفت و گو با ايسنا، درخصوص رژيم غذايي بيماران ديابتي گفت: رژيم غذايي بيماران ديابتي با افراد سالم تفاوت چنداني ندارد و تنها افراد مبتلا بايد از مصرف قندهاي ساده‌اي چون شكر، قند وشيريني‌هاي تهيه شده از آنها، پرهيز كنند.متخصص غدد كودكان با اشاره به چهار گروه اصلي غذايي شامل نان و غلات، سبزي‌ها و ميوه ها، شير و لبنيات، همچنين گوشت و پروتئين اضافه كرد: بهترين نان مصرفي براي تمام افراد از جمله بيماران مبتلا، نان سبوس دار يا نان گندم است. همچنين از آنجا كه مواد نشاسته اي به تدريج به قند ساده تبديل مي‌شود؛ توصيه مي‌گردد كه 60 تا 70 درصد كالري بدن از طريق مواد حاوي نشاسته تامين شود.وي همچنين مصرف سبزيجاتي چون گوجه فرنگي، اسفناج و سير و كاهو همچنين انواع كلم بخصوص كلم قرمز را براي بيماران بسيار مناسب ارزيابي كرد و افزود: شير به علت تبديل قند موجود در آن به اسيد و حفظ كمترين ميزان قند ثابت، بهترين ماده غذايي مصرفي به شمار مي‌آيد.دكتر ايرانزاد عضو انستيتو غدد داخلي ايران در خصوص مصرف مواد پروتئيني نيز افزود: ماهي با وجود اسيدهاي چرب امگا3 بهترين تامين كننده پروتيئن بدن است كه علاوه بر تامين نياز چربي بدن در سيستم استخوان سازي به خصوص دركودكان نقش اساسي را ايفا مي‌كند.وي مصرف چربي‌هاي گياهي مثل روغن زيتون، روغن آفتاب گردان، روغن ذرت و پنبه دانه را به چربي‌هاي حيواني ارجح دانست و اضافه كرد: روغن سويا كه علاوه بر اسيدهاي چرب امگا3 حاوي اسيدهاي امگا 6 نيز هست، مفيد ترين ماده تامين كننده چربي خون به خصوص در افراد مبتلا به ديابت به شمار مي‌آيد.دكتر ايرانزاد در پايان، لزوم حفظ تعادل وزن را براي تمام افراد و مصرف مناسب ميزان كالري بدن براي جلوگيري از چاقي يا لاغري بيش از حد، اساسي ترين مسئله در حفظ از بيماري ديابت و پيشگيري از عوارض در مبتلايان عنوان كرد

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

مصرف خيار باعث تصفيه خون مي‌شود

پزشكان و متخصان تغذيه دنيا مصرفخيار را براي تصفيه خون از مواد سمي و اسيدي و همچنين اختلالات پوستي توصيه مي‌كنند.

به گزارش ايانا و به نقل از سايت خبري هند، در مطالعاتي كه پزشكان و متخصصان تغذيه اخيرا رويخيار و ميوه‌ها و سبزيجات هم‌خانواده اين محصول انجام داده‌اند دريافته‌اند كهخيار يك محصول مفيد بوده و براي تصفيه خون از مواد سمي و اسيدي، اختلالات پوستي، خستگي چشم، فشار خون بالا و كاهش وزن بسيار موثر است.

از آن‌جاكهخيار حاويآب و بسياري از مواد مغذي مفيد است براي سلامت و ثبات فيزيكيانسان اهميت دارد.

بنا بر اين گزارش، يكخيار متوسط حاوي 3/8 گرم كربوهيدرات، 4/2 گرم فيبر، 2/1 گرم پروتيين، شش ميلي‌گرم آهن، 6/0 ميلي‌گرم روي، 16 ميلي‌گرم ويتامين C، 647 ميلي‌گرم ويتامين A، 13/0 ميلي‌گرم ويتامين B و 7/0 ميلي‌گرم نياسين است.

اين گزارش با اشاره به تاريخچه كشف و پرورش اين محصول گفت:خيار يك محصول آسيايي-افريقا است كه اولين بار توسط چيني‌ها و در سال 100 قبل از ميلاد كشف و پرورش يافته است.

در اواخر قرن 16 ميلادي هندي‌ها اين ميوه را به امريكا معرفي كردند.

هم‌اكنون در تمام دنيا در مزارع و گل‌خانه‌ها كشاورزان اقدام به پرورش خيار مي‌كنند.

خيار يك محصول گرمادوست است كه بيشتر در فصول گرم سال و در خاك‌هاي ماسه‌اي كه حاوي مواد ارگانيكي كافي هستند رشد مي‌كند.

معجون عسل و دارچین

آنچه خواهید خواند مقاله ای است در ارتباط با اثرات معجزه آسای ترکیبی از عسل و دارچین. استفاده درمانی از این دو ماده از دیرباز در میان ملل و اقوام مختلف شناخته شده بوده. اما آنچه در این مقاله ارائه می شود صرفا نقل ادعاهایی است که در مورد خواص ارزشمند ترکیب عسل و دارچین رواج دارد.

بسیاری از مردم عقیده دارند که مخلوط عسل و دارچین بسیاری از بیماریها را درمان می کند. در اینجا لیست بیماری هایی که با دارچین وعسل توسط دانشمندان غربی در ۱۷ ژانویه ۱۹۹۵ درمان شده و در مجله اخبار هفتگی جهان در کانادا منتشر شده ذکر می شود.

بیماریهای قلبی: عسل و پودردارچین را به صورت خمیری تهیه کنید وبرروی نان به جای ژله و مربا بگذارید و آن را برای صبحانه به طور منظم میل کنید.این ترکیب کلسترول را در سرخرگها کاهش می دهد و بیماران را از حملات قلبی نجات می دهد. آنها یی که تاکنون یک حمله قلبی داشته اند اگر این روند را روزانه انجام دهند مدت زمان زیادی از حمله بعدی به دور می مانند. استفاده منظم از روند بالا آسیبهای تنفسی را تخفیف می دهد وضربان قلب راتقویت می کند.

خارش و ورم مفاصل: کمی عسل و ۲ برابر آنآب ولرم بردارید و یک قاشق چایخوری پودر دارچین به آن بیفزایید خمیری تهیه می شود که آن را بر روی بخشی از بدن که دچار خارش شده به آهستگی خواهید دید که ۱ یا ۲ دقیقه بعد خارش فروکش می کند.

بیمارانی که ورم ودرد مفاصل دارند روزانه صبح وشب ۱ فنجانآب داغ با ۲ قاشق چایخوری عسل و ۱ قاشق کوچک چایخوری پودردارچین مخلوط کرده ومیل کنند . اگر این عمل هرروز تکرار شود درد مفاصل یا آرتروزمزمن به میزان قابل توجهی کاهش خواهد یافت .

در تحقیقات اخیر در دانشگاه کپنهاک زمانی که پزشکان بیمارانشان را با مخلوط ۱ قاشق چایخوری عسل ونصف قاشق چایخوری پودر دارچین قبل از صبحانه درمان کردند. از میان ۲۰۰ بیماری که به طور متوالی از این روش استفاده کردند در ۷۳ بیماردرد ، حتی در بیمارانی که به دلیل التهاب مفاصل نمی توانستند راه بروند ویا در اطراف خود حرکت کنند برای یک ماه کاملاً فروکش کرد.

کاهش مو: خمیری ازروغن زیتون داغ ، ۱ قاشق غذاخوری عسل ، ۱ قاشق چایخوری پودر دارچین تهیه کرده و قبل از حمام نزدیک۱۵ دقیقه بر روی قسمت کم مو یا کاملاً بی مو بگذاریدو سپس موها را شستشو دهید. مشخص شده که این ترکیب حتی اگر برای ۵ دقیقه بر روی سر نگاهداشته شود نیز مؤثر است.

میکروب زدایی مثانه: ۲ قاشق غذاخوری پودر دارچین و یک قاشق عسل در۱ لیوانآب ولرم بریزید و آن را بنوشید.این محلول میکروبهای داخل مثانه را از بین می برد.

دندان درد: خمیری از ۱ قاشق چایخوری پودر دارچین و ۵ قاشق چایخوری عسل برای دندان درد به کار بگیرید.که این کار احتمالاً ۳ بار در روز استفاده شود تا دندان درد تسکین یابد.

کلسترول بالا : ۲ قاشق غذاخوری عسل و ۳ قاشق چا ی خوری پودر دارچین در۴۵۳ گرم درآب حل و به صورت چای به بیمار کلسترول بالا داده شود. این ترکیب سطح کلسترول خون را به میزان ۱۰% کاهش خواهد داد.

سرما خوردگی : در سرما خوردگی عادی یا سرما خوردگی سخت باید ۱ قاشق غذاخوریآب نیم گرم با کمتراز ۱/۵ قاشق پودر دارچین برای ۳ روز استفاده شود. این ترکیب تاثیر چشمگیری بر سرفه های مزمن دارد.

ناباروری: در چین ، ژاپن و کشورهای خاور دور از این ترکیب برای تقویت رحم در زنانی که باردار نمی شوند استفاده می شود. . کمی پودر دارچین را با نصف قاشق چایخوری عسل خمیر کرده و آن را در در طول روز به طور مکرر برروی لثه ها می گذارند تا به آهستگی با بزاق دهان مخلوط شده و وارد بدن شود.

نفخ : مطابق مطالعات انجام شده در هند وژاپن مشخص شده که عسل وپودردارچین گاز معده را برطرف می کند. همچنین در درمان ناراحتی های گوارشی و زخم معده نیز موثر است.

سوء هاضمه : پودر دارچین را بر روی ۲ قاشق غذاخوری عسل بپاشید و قبل از غذا میل کنید، اسید معده را تسکین می دهد و سنگین ترین وعده های غذایی را هضم می کند.

سیستم ایمنی بدن : مصرف روزانه پودر دارچین و عسل سیستم ایمنی بدن راتقویت و بدن رادر برابرحمله باکتری ها و ویروسها محافظت می کند. دانشمندان دریافته اند که عسل ویتامینهای متنوع و مقدار زیادی آهن دارد. استفاده دائمی عسل، گلبولهای سفید خون را برای جنگیدن با باکتری ها و بیماری های ویروسی تقویت می کند.

آنفولانزا : دانشمندان اسپانیایی ثابت کرده اند که عسل حاوی عناصر طبیعی است که میکروبهای آنفولانزا را می کشد وبیمار را از آنفولانزا نجات می دهد.

طول عمر: استفاده مرتب از نوشیدنی مرکب از عسل ودارچین ، از عوارض پیری جلوگیری می کند . ۴ قاشق عسل ، ۱ قاشق پودر دارچین و ۳ فنجانآب را بجوشانید و مانند چای آماده کنید. این نوشیدنی را ۳ تا ۴ بار در روز بنوشید.این محلول پوست را تازه ونرم نگاه می دارد واز پیری جلوگیری می کند.

جوش و کورک: ۳قاشق غذاخوری عسل و ۱ قاشق چایخوری پودر دارچین را به صورت خمیری شکل درآورید. خمیر را قبل از خواب بر روی جوش بگذارید و صبح آن راباآب گرم بشوئید. اگر روزانه برای ۲ هفته انجام دهید جوشها برطرف می شود.

آنتوژنی و بیولوژی :

نشو و نمای حشرات از بدو پیدایش تا رسیدن به مرحله بلوغ شا مل دو مرحله است : یکی دوره نشو و نمای جنینی و دیگری نشو و نمای بعد از جنین



الف – نشو و نمای جنینی :
تخم در حشرات سانترولیست Centrolecite است و هسته آن مرکزی است و اطراف آن یک طبقه ویتلوس ( Vitellus ) یا مواد غذائی به نام دوتو پلاسم ( Deutoplasme ) قرار گرفته است .بین این صبقه و غشاء تخم یک طبقه پروتو پلاسمی بنام پریپلاسم یا پلاسمای جداری وجود دارد. هسته در این نوع تخم ها ابتدا بهچندین قسمت می شود و این تقسیمات به قسمت پریپلاسم منتقل می گردد. سپس پریپلاسم به تعداد هسته ها تقسیم شده و اطراف هسته ها می گیرد و در نتیجه در سطح خارجی تخم یک حالت چند سلولی ایجاد می شود و به این ترتیب بلاستودرم (Blastoderme ) تشکیل می شود و سلولهای ناحیه شکمی بلاستودرم باریک شده و شکل استوانه پیدا می کند و نوار جنینی ( Bandelette ) در سطح شکمی و پشتی تخم تشکیل می شود.



در نوار جنینی سلولهای مزودرمی تشکیل می گردد و سه لایه آکتودرم ، آندودرم و مزودرم مشخص می شود. اطراف سلولهای مزودرم دو پرده سلولز به نام آمینوز ( Amniose ) و سروز ( Seruse ) بوجود می آید. بطوریکه جنین در یک حفره به نام حفره آمنیوتیک (Cavite- Amniotique) محصور می گردد و جنین به رشد خود ادامه می دهد و در اغلب حشرا ت جنین تا آخرین مرحله رشد در قسمت شکمی و خارج از دوتوپلاسم باقی می ماند . ولی در پروانه‌ها و زنبورهای خانواده دارد و شامل دو مرحله حرکتی است ، حرکت جنین از قسمت شکمی قسمت پشتی و برگشت جنین ازقسمت پشتی به شکمی جنین پس از طی این سه مرحله مرولا ، بلاستولا، و گاسترولا از جهت عرضی به چندین حلقه تقسیم می گردد. (Metamerism ) و در نتیجه دو ناحیه مشخص ، سر اولیه protocephalon و بدن اولیه protocrom در طول جنین بوجود می آید. سه مفصل ناحیه اول و سه مفصل اول ناحیه دوم مجموعا سر را تشکیل می دهند ، سه مفصل دوم ناحیه دوم ، سینه و بقیه مفصلهای ناحیه دوم شکم را می سازند.


ب- نشو و نمای بعد از دوره جنینی :


در حشرات پس از پایان دوره نشو و نمای جنینی نوزادی به نام لارو یا پوره از تخم خارج می‌شود که دارای دو خصوصیت اصلی ، یکی تغییر جلد ( Ecdysis ) و دیگری دگردیسی Metamorphosis) ) می باشد. تغییر جلد در دوره نشو و نمای بعد از جنین در چند نوبت و به فواصل معین صورت می گیرد.

1- تغییر جلد و مکانیسم آن :

این پدیده یک نوع تغییر و تحول ساختمانی است ،که تعویض جلد کیتینی یکی از علائم ظاهری آن می باشد . تغییر جلد انگیزه هورمونی دارد که به وسیله هورمونهای تغییر جلد به وسیله یک یا چند غده آندو کربن ترشح می شود و در مرحله لاروی یا پورگی صورت می گیرد. در حشرات با دگردیسی ناقص ظهور تدریجی صفات حشره کامل در مرحله پورگی مشاهده می گردد. فاصله بین دو تغییر جلد در مرحله لاروی یا پورگی سن (instar ) نامیده می شود . عوامل خارجی نظیر حرارت ، رطوبت و رژیم غذائی باعث تغییراتی در تعداد دفعات تعویض جلد در حشرات می‌گردد. تعداد سن پورگی یا لاروی به تعداد دفعات تعویض جلد در حشرات می گردد . تعداد سن پورگی یا لاروی به دفعات تعویض جلد بستگی دارد و در گونه های مختلف حشرات متغیر است. تغییر جلد رادیاستازهای هضم کننده وکوتیکول درونی و همچنین ترکیبات دفعی نظیر اوکسالات‌ها و اورات ها تشکیل می دهد . جهت انجام تغییر جلد ابتدا حشره در یک نقطه ثابت شده و فعالیت غذائی خود را متوقف می سازد و سپس مقدار زیادی هوا و یا آب وارد بدن خود کرده و به این ترتیب به فشار داخلی بدن می افزاید. و در نتیجه جلد کهنه از ناحیه پشت سر و قفس سینه شکافی به شکا T پیدا می کند و حشره خود را با حرکات مخصوص از همان شکاف از داخل جلد کهنه خارج می کند. جلد تازه تدریجا تغییر رنگ داده ،سختی آن افزایش می یابد . مراکز ترشح کننده هورمون های تغییر جلد ، سلولهای بزرگ عصبی ترشحی در قسمتهای جلوئی و میانی مغز اول می باشند که هورمون مغزی ترشح می کنند . این هورمون به نوبه خود سبب فعال شدن غده پیش قفس سینه ای prothoracic gland می گردد که ترشحات هورمونی این غده عامل تغییر جلد است .

2- مکانیسم دگردیسی Metamorphosis :

حشراتی که نشو و نموء خود را به صورت لاروی (کرمینه) طی می کنند در این مرحله دارای قدرت تغذیه و تخریب فروان هستند. بدین جهت شناسائی مرحله لاروی درکشاورزی اهمیت فوق‌العاده دارد. لاروهای جوان که از تخم خارج می شوند اغلب بلافاصله شروع به تغذیه می‌کنند ولی گاهی تا مدتی از تغذیه خودداری می نمایند، لارو حشرات هنگام تغذیه رشد و نمو کرده ، ازدیاد حجم پیدا می کند و سپس تغییر جلد می دهد فاصله بین دو تغییر جلد را یک سن می گویند. تعداد تغییر جلد در گونه های مختلف متفاوت ولی برای یک گونه معمولا ثابت است مگر در موارد استثنائی که تحت تاثیر حرارت و سایر شرایط خارجی ممکن است تعداد آن متغیر باشد. د

كار برد فناوری هسته ای دردفع آ فات گیاهی نریتور 2

تولید متاسیون با تخریب سلول به خصوص سلول برای مدیریت آفات و یا برخی از عوامل بیماری زا روی گیاهان . در بخش حشرات به خصوص حشرات آفت این تاریخچه اش به برمی‌گردد به حدود صد سال پیش كه بر روی سوسك لازیوور لازینكن در سال 1916 و همین طور یك شپش هایی پیدا می شوند سیتو فیلوریزر استفاده شد برای مدیریت آنها و خوب جواب خیلی خوبی هم داد . دكتر معروف : در دنیا هم خوب خیلی استفاده شده یعنی حتی كشورهای آفریقایی كه این دانش را هم ندارند آمدند كمك گرفتند از سازمانهای بین المللی مثل خوار و بار جهانی و همین طور آژانش بین المللی انرژی اتمی و دارد جنسی می‌شوند كه از این ویژگی پرتو ها استفاده می شود، در واقع طرح هایی در آن كشور ها اجرا می شود به خصوص در مورد آفات پزشكی یعنی حشراتی كه ناقل بیماری ها هستند مثل مگس تسه تسه كه ناقل بسیاری از بیماری ها است اینها روش های خیلی مؤثری بوده و تا حد زیادی توانستند این آفات را كنترل كنند. در كشور هایی مثل الجزایر كه خرما یكی از تولیدات مهمشان است آنها دارند همین عقیم سازی حشرات را همین تغییر را در مورد آفات خرما الان استفاده می‌كنند كشورهایی مثل عرض كنم خدمتتان مصر دارند از این روش استفاده می‌كنند. كشورهایی مثل آمریكای مركزی ، آفریقای جنوبی این یك روش كاملا پذیرفته شده است واز سال 1938 در آمریكا این روش شروع شد روش استریل كردن حشرات یا عقیم كردن حشرات تا الان هم ادامه داشته . نریتور : انسان ها در طول تاریخ همواره در حال مبارزه با آفات محصولات كشاورزی بودند ودر این مبارزه از شیوه ها و روش های گوناگونی استفاده كرده‌اند .
استفاده از روش های فیزیكی چون آتش و یا شیمیایی همچون سموم شیمیایی گذشته از موفقیت آمیز بودن یا نبودن با عوارض و مشكلات متعددی همراه بوده است كه در نهایت باعث شده كه به دنبال دیگر روش ها باشند به طوری كه این میان نانو و بیو تكنولوژی نیز به كمك انسان ها آمد . فناوری هسته ای نیز یكی از تكنولوژی هایی است كه در این زمینه می تواند كمك بسیار زیادی به انسانها كند استفاده از این تكنیك از سالها قبل در نقاط مختلف جهان آغاز شد . دكتر سرافرازی عضو هیئت علمی مؤسسه تحقیقات آفات و بیماری های گیاهی : برای اولین بار در سال 2001 در آمریكا اولین حشره ترانسیونیك كه نوعی آفت است همین پكتریو فسیپلا كه در ایران هم به صورت یك آفت قرنطینه در جنوب شرقی در استان سیستان و بلوچستان در حال حاضر این حشره فعالیت می‌كند با بهره گیری از دستكاری ژنتیكی از یك طرف و تكنیك نر عقیمی توانستند این آفت را به خوبی در سه نسل كنترل كنند ما از مجموعه برنامه هایی كه در سال گذشته به در واقع سازمان انرژی اتمی پیشنهاد دادیم كه در ایران انجام شود با توجه به اینكه اساسا با این روش و به خصوص با شرایطی كه به ؟؟؟؟ پنبه در جنوب شرقی ایران دارد امكان رادیكیشن آن به خوبی است و ما بنا را بر این داریم كه به همكاری سازمان انرژی اتمی این برنامه را در سیستان و بلوچستان پیاده كنیم.
در حال حاضر كار مقدماتی آن انجام شده نمونه برداری هایی از این نقاط را ما در همین مناطق خوراكی و حول و حوش منطقه چابهار انجام دادیم نمونه ها جمع آوری شده و در حال پرورش است و امید این است كه با مذاكراتی كه اخیرا با سازمان انرژی اتمی در وین انجام شده زمینه های به كارگیری همزمان این دو تكنیك یعنی نر عقیمی و در واقع دستكاری ژنتیكی را بتوانیم انجام بدهیم و انشاءالله بتوانیم این آفت را به طور كامل برنامه ادیكیشنش را در ایران انجام بدهیم به خصوص با توجه به اینكه در واقع كشت پنبه با شرایط آب و هوایی خوبی كه در منطقه سیستان و بلوچستان پیاده شده و ایجاد شده خوب سطح زیر كشت احتمال گسترشش است و این خطر وجود دارد كه این آفت كلیدی پنبه كه در سایر نقاط جهان هم است در آن منطقه هم به شدت گسترش پیدا كند و صنعت نساجی را تحت تاثیر خودش قرار بدهد ما امیدوار هستیم كه بتوانیم با استفاده از این شیوه كه جهات موفقیت آمیزی هم در كشور های دیگر داشته بتوانیم این آفت را مدیریت كنیم . دكتر معروفی : بحث حفظ محصولات كشاورزی از گزند آفات از دو جنبه قابل بررسی است یك زمانی است كه شما محصولتان در مزرعه و باغ قرار دارد و در آن مرحله می خواهید محصول را از گزند آفت حفظ كنید مرحله بعدی موقعی است كه شما محصول را برداشت كردید دارید ذخیره سازی می كنید یا در انبار نگهداری می كنید و در این مرحله می خواهید از گزند آفت مصون نگهدارید محصولتان را . تكنولوژی هسته‌ای در هر دو جنبه قابل كاربرد است یعنی هم در سطح باغ و مزرعه و هم در سطح انبار و مصرف كننده نهایی كه هر كدام از اینها شرایط خاص خودش را دارد و تكنیك های خاص خودش را دارد . دكتر رضا پناه : برای مثال عرض می كنم تصاویری را خدمت تصویر برداران محترم نشان دادند كه یك كارخانه بزرگ را سرمایه گزاری كرده بود كشور كانادا و یك

واژگان عمومی گیاه پزشکی...

پاتولوژي گياهي: (Plant Pathology )
پاتولوژي گياهي به علم مطالعه‌ي بيماري‌هاي گياهي گفته مي‌شود، اين علم عوامل بيماري‌زا، چگونگي ايجاد بيماري، چگونگي فعل و انفعلات، ارتباط ميان گياه ميزبان و عوامل توليدكننده‌ي بيماري آن و درنهايت روش‌هاي مبارزه با آن‌ها را مورد بررسي قرارمي‌دهد.

2-بيماري‌شناسي گياهي: (phytopathology )
علم مطالعه‌ي بيماري‌هاي گياهان، شناسايي، ‌مطالعه و مبارزه با عوامل زيان‌آور به گياه و فرآورده‌هاي گياهي و آثار ناشي از اين عوامل.

3-بيماري گياهي: (Plant Disease)

4-بيماري فيزيولوژيكي: (physiological disease) هرگونه اختلال در فيزيولوژي گياه كه عامل آن موجود زنده نباشد مانند اختلال ناشي از كمبود مواد غذايي، سرمازدگي و آلودگي هوا. بديهي است همه بيماري‌ها جنبه فيزيولوژيكي دارند ولي اصطلاح دربيماري فيزيولوژيكي اغلب به معنايي است كه دربالا آورده شده

5-بيمارگر: (Pathogen)
پاتوژن‌ها به دو گروه زنده Animate و غيرزنده Inanimate تقسيم‌بندي مي‌شوند كه عامل توليد بيماري هستند.


6- پارازيتيسم: (Parasitism)
رابطه‌ي ميان انگل و ميزبان كه دراكثر مواقع به ضرر ميزبان تمام مي‌شود.


7-پارازيت: (Parasit)
يا انگل به موجودي گفته مي‌شود كه حداقل يك قسمت از چرخه‌ي زندگي خود را داخل يا روي موجود زنده‌ي ديگر كه به آن ميزبان يا host گفته مي‌شود به سرمي‌برد و تمام يا قسمتي از موادغذايي موردنياز خود را از آن موجود كسب كند.


8-انگل‌هاي اجباري: (Obligate Parasite)
يعني برخي از پاتوژن‌ها مانند ويروس‌ها، نماتدها و عده‌اي از قارچ‌ها براي تغذيه و تكميل چرخه‌ي زندگي خود، وابستگي كامل به سلول زنده‌ي ميزبان دارند و درمحيط غذايي غيرزنده قادر به رشد نمي‌باشند.
9-ساپروفيت اجباري: (Obligate Saprophyte)
قادر به تغذيه از سلول زنده نمي‌باشند بلكه موادآلي موردنياز خود را از منابع غيرزنده يا بقاياي پوسيده تامين مي‌كنند مانند باكتري‌ها، مايكوپلاسماها و بسياري از قارچ‌ها كه قادرند هم از سلول گياهي و هم درمحيط غيرزنده رشد كنند.

10- دوره‌ي بيماري:
فواصلي كه درتوسعه‌ي يك بيماري رخ مي‌دهند را دوره يا چرخه‌ي بيماري مي‌نامند كه شامل مراحل زيراست:

الف/ تلقيح: (Inoculation)
عبارت از تماس عامل بيماري‌زا با گياه است. عامل بيماري‌زا را مايه‌ي تلقيح مي‌گويند.

ب/ رخنه: (Penetration)
رخنه عبارت از ورود عامل بيماري‌زا مستقيم يا از منافذ طبيعي و زخم‌ها به داخل ميزبان صورت مي‌گيرد. قارچ‌ها، نماتدها و گياهان گلدار انگل مي‌توانند به داخل گياه نفوذ كنند. محل تماس قارچ با سطح گياه كمي متورم شده و آپرسوريوم (Appresorium) تشكيل مي‌شود ازمحل آپرسوريوم يك هيف ظريفي به نام ميخ رخنه خارج شده و به كمك آن وارد گياه مي‌شود. گياهان انگل گلدار نيز آپرسوريوم و ميخ رخنه توليد مي‌كنند. تمام باكتري‌ها و بسياري از قارچ‌ها توسط روزنه‌هاي هوايي، آبي، عدسك‌ها و زخم وارد گياه مي‌شوند ويروس‌ها و بعضي از باكتري‌ها و پاتوژن‌هاي ديگر مي‌توانند توسط نيش حشرات به داخل بآفت ميزبان رخنه كنند.

ج/ عفونت: (Infection)
عفونت مرحله‌اي است كه پاتوژن ‌درداخل ميزبان با سلول‌هاي حساس ارتباط برقراركرده، غذاي خود را ازآن‌ها جذب مي‌كند. گياه دراين مرحله مكانيسم دفاعي مختلفي ازخود آشكار مي‌سازد.

د/دوره‌ي نهفتگي بيماري: (Latent Period)
مدت زمان بين تلقيح تاظهور علايم بيماري را دوره‌ي نهفتگي يا كمون مي‌گويند.

ن/ تهاجم: (Invasion)
دراين مرحله عوامل بيماري‌زا به‌صورت‌هاي گوناگون و به درجات متفاوت در بآفت ميزبان خود پخش مي‌شوند.

و/ توليدمثل: (Reproduction)
نحوه‌ي توليدمثل درانگل متفاوت است. باكتري‌ها به‌صورت تقسيم دوتايي سلول و به‌ندرت ازطريق جنسي تكثير مي‌شوند. قارچ‌ها ازطريق توليد اسپورهاي جنسي و غيرجنسي و ميكوپلاسماها، پروتزوآها با تقسيم ساده تكثير مي‌شوند ويروس‌ها و ويروئيدها ازطريق همانندسازي (replication) با استفاده از تقسيم سلول، نماتدها با تخمگذاري و گياهان گلدار انگل با توليد بذر توليدمثل مي‌كنند.

هـ/ انتشار پاتوژن: (Transmission)
انتشار انگل‌ها مانند زئوسپورهاي قارچ، باكتري‌، نماتد مي‌توانند مسآفت كوتاهي را طي كنند اما دراكثر مواقع انگل‌ها به صورت غيرفعال توسط باد، باران، حشرات، آب آبياري، ‌بذر، ‌غده و نشاءهاي آلوده، جانوران و ادوات كشاورزي و باغباني انتشار پيدا مي‌كنند.

ي/ زمستان گذراني: (Over wintering)
انگل‌هاي گياهان چندساله زمستان را در گياهان مي‌گذرانند. قارچ‌هايي كه انگل گياهان يكساله هستند ممكن است زمستان را به شكل اسپور، ميسليوم درحالت خواب، اسكلرت (سختينه) درروي بقاياي گياهي و يا دربذر و غده سپري كنند، باكتري‌ها نيز درداخل بذر، غده، گياهان آلوده و خاك زمستان را مي‌گذرانند. نماتدها در بيشتر مواقع به‌صورت تخم درخاك و يا به‌ندرت به‌شكل لارو در بذر زمستان گذراني مي‌كنند. ويروس‌ها در حشرات ناقل، گياهان ميزبان، بذر و غده زمستان را مي‌گذرانند...
- بي‌رنگي: (etiolation)
ازبين رفتن رنگ سبز گياه به علت رشد درتاريكي يا دراثر مواد توليد شده در ميكروارگانيزم‌ها

12- سبزردي يا كلروز: (chlorosis)
به از بين رفتن جزئي يا كلي رنگ سبز اندام‌هاي گياهي دراثر كمبود موادغذايي يا حمله‌ي پاتوژن‌ها با وجود نور كافي گفته مي‌شود. كلروز با برطرف شدن عامل آن محو شده و گياه رنگ طبيعي خود را به دست مي‌آورد.


13- ملانوز: (melanose)
به قهوه‌اي يا سياه شدن غده و اندام‌هاي گوشتي مي‌گويند، اين بيماري دراثر كمبود اكسيژن پديد مي‌آيد.


14-موزائيك: (mosaic)
ايجاد لكه‌هاي زرد در پيكره‌ي سبز پهنك را موزائيك مي‌نامند كه از بيماري‌هاي ويروسي است.

-15پلاسيدگي: (wilting)
درگياهاني ديده مي‌شود كه ريشه يا آوندهاي‌شان مورد حمله قرارگرفته باشند.


16-لكه‌دارشدن برگ و ميوه:بسيارياز انگل‌ها توليد لكه دربرگ و ميوه مي‌كنند. اندازه، شكل، رنگ، لكه‌ها مي‌توانددرتشخيص بيماري مهم باشد.


17-ريزش اندام‌هاي گياهي: ريزش برگ، گل،جوانه، ميوه در صورتي كه غيرطبيعي و ناشي ازبيماري است كه بي‌اندازه باشد.


18-نانيسم: (nanisme) نانيسم يا كوتولگي اندام‌هاي گياهي دراثر كاهش تعدادي ازسلول‌هاي گياهي هيپوپلازي (hypoplasia) و يا كوچك شدن اندازه‌ي سلول‌ها هيپوتروفي (hypotrophy) پديد مي‌آيد.


19-ژيگانتيسم: (gigantism) عبارت از رشدبي‌اندازه‌ي اندام‌هاي گياهي دراثر افزايش تعداد سلول‌ها هيپرپلازي (hyperplasia) ويا رشد بي‌اندازه‌ي سلول هيپرتروفي (hypertrophy) مي‌باشد. ژيگانتيسم در اثر افزايشازت خاك، عوامل نامساعد محيط، بيماري‌هاي باكتريايي و... بوجود مي‌آيد.


20-عدم تقارندربرگ:با ازبين رفتن تقارن بين دوقسمت پهنك بوجود مي‌آيد.
21-جارويي شدن:شاخه‌ها از فواصل نزديك بهم رشدكرده، شكل جارو به خود مي‌گيرند.


22- روزت: (rosette)فاصله‌ي ميان گره هاكم شده و برگ‌ها به‌صورت كپه‌اي مانندگلبرگ‌هاي گل سرخ شده.


23-تاوليشدن:بآفت ميان رگبرگ‌ها رشد فوق العاده‌اي پيدا كرده و در روي پهنكبه شكل تاول ظاهر مي‌شود.


24-غده يا گال(سرطان):دراثر تحريك سلول‌ها وعمل هيپروتروفي يا هيپرپلازي بوجودمي‌آيد.

25-تغييراستحكام بآفت گياهي: دراثر بيماري ممكن است بآفت گياهي استحكام خود را ازدستداده، پوسيده شود.


26-نكروز: (necrosis)نكروز دراثر مرگ سلول‌هاي گياه بوجود مي‌آيد كه به‌صورتبآفت مرده يا لكه‌ي قهوه‌اي خشك ظاهر مي‌شود.


27-بلايت يا بادزدگي: (blight) مرگ سريع برگ،جوانه، شاخه و اندام گياهي مي‌گويند.


28-شانكر: (canker)به ناحيه‌ي مرده نكروتيك فرورفته با حاشيه‌ي مشخص در پوستريشه، تنه يا شاخه مي‌گويند.
29-مرگ سرشاخه: (dieback) مرگ سريع سرشاخه‌هااز انتها به پائين گسترش مي‌يابد.


30-آنتراكنوز: (anthracnose)به لكه‌هاي زخم مانند نكروتيك روي برگ، ساقه، ميوه ياگل مي‌گويند.

31-جرب:‌(scab) لكه‌هاي موضعي روي برگ، ميوه، غده و يا سايرقسمت‌هاي گياه كهبه‌طور عمده كمي برجسته يا فرورفته بوده و ترك خورده نيز مي‌باشند.
وارت: (wart)زگيل33-زنگ: (rust)تاول‌هايشبيه به زنگ آهن درروي برگ و يا ساير اندام‌هاي هوايي گفته مي‌شود.

34-سفيدك: (mildew)لكه‌هاي زرد يا نكروتيك (خشك) روي برگ، ساقه و ميوه اند كه به‌طورمعمول با ريسه يا اندام‌هاي بارده قارچ همراههستند.

35-لكه: (blotch)قسمت‌هاي نسبتاًوسيع ونامنظم تغيير رنگ يافته يا مرده روي اندام‌هاي گياه
36-موميايي: (mummy)ميوه‌اي كه براثر حمله‌ي قارچپوسيده و سپس چروكيده و خشك شده باشد.

37-سياهك: (smut)بيماري ناشي از قارچ‌هاي راسته‌ي Ustilaginales

38-پژمردگي: (wilt)پلاسيدگي يا ازبين رفتن شادابيگياه براثر كمبود يا ازدست دادن آب، پژمردگي ممكن است براثر اختلال درانتقال يا جذبآب.

39-زردي: (yellows)اصطلاحي براي توصيف بيماري‌هايگياهي كه نشانه‌ي عمده و شهود آن‌ها زردي است.

40-هوازي: (aerobe)موجود ‌زنده‌اي كه براي فعاليت ‌و رشد نياز به اكسيژندارد.

-بي‌هوازي: (anaerobe)
موجود زنده‌اي كه درنبود اكسيژن (O2) آزاد، فعاليت و رشد مي‌كند.

42-غيرزنده: (a biotic)واژه‌اي براي توصيف بيماري‌هايي كه براثر عوامل غيرزندهبوجود مي‌آيد.
-آفلاتوكسين:Aflatoxin )زهرابه‌اي كه قارچ Aspergillus و برخي ديگر از قارچ‌ها توليد مي‌كنند و براي انسان و حيوان زيان‌آوراست.


44-باكتري: (bacterium)موجودزنده‌ي پروكاريوت و معمولاً تك سلولي با ديواره‌ي مشخص كه تكثيرآن به روش تقسيمدوتايي انجام مي‌شود.


45-بيماري باكتريايي: (bacteriosis) هرنوععفونت يا بيماري كه عامل آن باكتري باشد.


46-سازگاري: Compatibility)
47-تشخيص: (diagnosis)شناسايي بيماري، اختلال يا عارضه و نيز شناسايي عاملآن‌ها.
48-خفتگي: (dormancy)حالتغيرفعال موجودات زنده براثر شرايط

49-دوز: (dose) 1- ميزان آفت‌كش درواحد سطححجم يا وزن
2- مقدار بيمارگر كه براي مايه‌زني به كار مي‌رود.

کنترل بیولوژیک

مقدمه
امروزه با استفاده گسترده از مواد شیمیایی در باغات و مزارع که منجر به ریشه کن شدن نسل موجودات و عوامل بیماری زا میشود بیم این است که حشرات ومیکرو ارگانیسمهای مفید نیز برای همیشه از بین بروند. این در حالی است که واژه مفید و غیر مفید را ما انسانها بر حسب نیاز های مصرفی خود ابداع کرده ایم .اعتقاد بسیاری از دانشمندان این است که تنوع زیستی بیشتر بین موجودات برابر است با سلامتی بیشتر محیط زیست. یقینا یک فضای سبز با تنوع بیشتر بقای بیشتری خواهد داشت. بنابراین سعی آنها در جلوگیری از ریشه کن شدن بعضی از حشرات و پاتوژنهایی است که در یک سیستم باعث خسارت به گیاهان می شوند.
تعریف
کنترل بیو لوژیک عبارت است از استفاده از یک عامل بیماریزا یا یک حشره به منظور کاهش خسارت ناشی از یک نوع آفت . این روش مخصوصا برای محل هایی مثل گلخانه ها و محیط های بزرگ مصنوعی مناسب است . هدف از کنترل بیو لوژیک ریشه کن کردن آفاتی که به گیاهان آسیب وارد می کنند نیست بلکه هدف کاهش جمعیت آنها به حدی است که کمترین خسارت را به کشاورز یا محیط زیست وارد کند. در حقیقت این روشی است که با عکس العمل محیطی بین موجودات زنده آفات را کنترل می کند.در یک محیط طبیعی یعنی جایی که بشر کمترین دخالت را در اکوسیستم دارد آفات و بیماری های گیاهی همیشه وجود دارند اما در صورت عدم دخالت مستقیم بشر جمعیت آنها همیشه در حال تعادل و به حد نرمال است.
یکی از عوامل مهم برای شروع کار کنترل بیولوژیک آشنایی با مراحل مختلف رشد آفات و شناسایی مرحله ای است که آنها بیشترین خسارت را به گیاهان وارد می کنند. بیشتر روش های کنترل بیو لوژیک بر پایه جذب بیشتر حشرات مفید در مزارع و باغات پایه ریزی شده اند. موجودات زنده ای که بیشتر برای کنترل بیولوژیک استفاده می شوند عبارتند از انگل ها،شکارچی ها، پاتوژن ها و خورنده علف های هرز(Weed feeder). کشاورزان می توانند آنها را از طریق پست خریداری نمایند .موجوداتی که برای این منظور استفاده می شوند می توانند شکارچی یا انگل باشند.
کنترل بیو لوژیک از دیدگاه اقتصادی
کنترل بیولوژیک از نظر اقتصادی روشی بهینه است. حتی در صورت عدم موفقیت کامل در مزرعه نسبت سود به هزینه B/C در این روش 11:1 است. بر اساس یک مطالعه تخمین زده می شود که در این روش برنامه های با موفقیت کامل در ازای یک واحد سرمایه 32 واحد سود را باز می گردانند.( 32:1 B/C) این درحالی است که در تحقیق مشابهی نسبت سود به سرمایه در کنترل شیمیایی آفات فقط 5/2 به 1 است.
کنترل بیولوژیک با استفاده از حشرات
برای شروع این روش باید از روش زندگی حشرات یعنی انگل یا شکارچی بودن،سیکل زندگی و مکان هایی که آنها برای زندگی ترجیح می دهند مطلع باشیم .حشرات راه های مختلفی برای تغذیه از سایر حشرات ابداع کرده اند. شکارچی ها مستقیما حمله میکنند و قربانی خود را می بلعند در حالی که انگل ها در روی بدن حشره دیگر تخم گذاری می کنند و هنگامی که لاروها از تخم بیرون آمدند از اندام های داخلی بدن حشره میزبان تغذیه می کنند.
نمونه ای از حشرات شکارچی

کنترل بیولوژیک زنبور پلیستز(Polistes)از طریق کفشدوزک(Ladybug)
کفشدوزک ها مخصوصا لارو های آنها شته - هایی مثلGreenfly و Blackfly راشکار می کنند و از کرم ،پوسته بدن و لارو های کوچک آنها تغذیه می کنند. کفشدوزک ها شبیه سوسک هستند و با رنگ سیاه و قرمز بیشتر دیده می شوند. لاروهای آنها در ابتدا خیلی کوچکند ولی تا 17 میلی متر رشد می کنند. بدن آنها پوشیده از رنگ های سیاه یا خاکستری با لکه های مشخص قرمز یا نارنجی است. آنها بیشتر در باغات یآفت میشوند و در زمستان در سوراخ ساقه های درختان به خواب می روند.
نمونه ای از حشرات انگل
کنترل بیولوژیک حشره White fly با استفاده از زنبور Encarsia formosa .این حشره یک زنبور کوچک است که به شکل انگل از حشره White fly تغذیه می کند. White fly نوعی حشره کوچک است که از آفات مهم گلخانه ای است. این حشره از شیره گیاهیتغذیه می کند و باعث پژمردگی و تشکیل تودهای کپکی سیاه بر روی گیاه می شود.این روش مخصوصا در صورت هجوم کم حشره مفید است و تا مدت زیادی محافظت ایجاد می کند. مکانیسم کنترل به این صورت است که زنبور روی پوسته لارو White fly تخم گذاری می کند. بعد از خروج لارو ها از تخم، آنها از لارو White fly تغذیه کرده و قبل از تبدیل آنها به شفیره آنها را از بین می برند. باید بلافاصله بعد از مشاهده اولین حشره بالغ White fly نسبت به رها سازی زنبورها اقدام کرد تا کنترل به نحو موثری صورت بگیرد. کنترل بیو لوژیک علف های هرز
کنترل بیولوژیک علف های هرز یکی از روش های کنترل علف های هرز است ،که از طریق قرار دادن آنها در معرض دشمنان طبیعی انجام می شود. بسیاری از علف های هرزی که امروزه در محیط های اطراف ما وجود دارند بومی مناطق دیگر بوده اند و از طریق بذر ، اندام رشد رویشی، باد، آب،حشرات و... به مناطق دیگر منتقل شده است.متاسفانه با انتقال علف های هرز به مناطق جدید دشمنان طبیعی آنان به همراه آنان منتقل نمی شوند در نتیجه آنها به راحتی قادر به رشد و نمو هستند، و حیات گیاهان بومی و مطلوب را به خطر می اندازند.
کنترل بیولوژیک روش هایی را پیشنهاد می کند تا تعادل طبیعی بین علف های هرز و محیط آنها برقرار شود. که از طریق معرفی حشرات و بیماری هایی است که به گیاهان مضر حمله می کنند.
_ یک روش کنترل شامل استقرار یک جمعیت از دشمنان طبیعی علف هرز است که قادر به ادامه حیات در محیط جدید می باشند.هدف ایجاد ممانعت برای رشد علف های هرز ،مخصوصا در مورد علف هایی که زمین های غیر زراعی را اشغال کرده اند،است.این روش با افزایش جمعیت یک عامل بیولوژیک (که معمولا یک حشره است )اجرا شده و تا زمانی که جلوی افزایش علف هرز را بگیرد ادامه می یابد . کنترل بیولوژیک علف هرز روشی تدریجی وطولانی است و تا 20 سال به طول می انجامد. اما در شرایط درست سودمند ترین و اقتصادی ترین روش کنترل است با توجه به اینکه اگر از عامل صحیحی برای کنترل استفاده شود کمترین خسارتی به محیط زیست وارد نمی کند.
_روش دوم به کار بردن یک دشمن طبیعی است که ، مثل علفکشها با علف هرزمستقیما در تماس باشد، مانند عوامل بیماری زای گیاهی. این روش بیشتر برای کنترل علف های هرز غلات و در مزارع استفاده می شود. در کانادا عوامل بیماری زایی که برای این منظور استفاده می شوند حتما باید در آن منطقه وجود داشته باشند و اجازه ورود از مناطق ذیگر را ندارند. شرایط مورد نیازی که یک عامل بیماری زا برای استفاده در روش کنترل بیولوژیک باید داشته باشد این است که با روش انتخاب توده ایجواب دهد و بعد از به کار بردن روی علف های هرز اثر قابل قبولی داشته باشد.
_کنترل بیولوژیک همچنین می تواند به طور غیر مستقیم از طریق اعمال روش های زراعی انجام شود .به این طریق که با سیستم کشت حفاظتی یا بدون شخم و جلوگیری از چرای دام در فصل های بخصوص باعث افزایش دشمنان طبیعی و میکرو ارگانیسم های خاک می شوند.
کنترل بیو لوژیک علف های هرز یک فرایند طولانی ،تدریجی و گران است اما تحقیقات نشان داده است که بازگشت سرمایه در این روش به طور کلی و در پایان کار 50:1 است و شاید تا 100:1. کنترل بیولوژیک در صورتی موفق است که قدرت رشد و فراوانی علف های هرز و همچنین هزینه های اقتصادی که آنها به کشاورزان تحمیل می کنند را کاهش دهد.

مراحل انتخاب یک عامل کنترل بیولوژیک قبل از آزاد شدن در محیط

انتخاب دشمنان طبیعی که از علف هرز یا آفت مورد نظر تغذیه می کنند.
انجام مطالعات گسترده روی عامل بیولوژیک تا زمانی که مطمئن شوند که تنها به علف هرز یا آفت مورد نظر حمله می کند.

کنترل بیولوژیک
- طبیعی؛
- کاربردی.
کنترل بیولوژیک پدیده‌ای طبیعی است که هدف آن تنظیم جمعیت موجودات می‌باشد. کنترل بیولوژیک ممکن است به صورت طبیعی یا با دخالت انسان اتفاق بیافتد، که به این نوع کنترل، کنترل بیولوژیک کاربردی اطلاق می‌شود.

کنترل بیولوژیک یا (Biological Control) شامل سه موضوع اصلی است:
1– انواع موجودات آفت هدف؛
2– انواع دشمنان طبیعی؛
3– روش‌های بکارگیری دشمنان طبیعی

- انواع موجودات آفت هدف
الف) بطور کلی حشرات مهم‌ترین گروه از موجوداتی هستند که در برنامه‌های کنترل بیولوژیک به عنوان هدف مطرح بوده‌اند. آفات (حشرات) به دلیل ازدیاد، تنوع گونه و مهاجرت به نقاط جدید موجبات ورود حشرات شکارگر از مناطق دیگر را برای کنترل‌شان ایجاد کرده‌اند.
اما مهم‌ترین راسته‌ای که تعدادی از گونه‌های آن تحت کنترل بیولوژیک قرار گرفته‌اند راسته (Hemiptera) می‌باشد.
در جلسات قبل گفته شده که راسته (Homoptera) در بر گیرنده شته‌ها، شپشک‌ها، سفیدبالک‌ها و پسیل‌ها می‌باشند. همین حشرات هستند که در روی گیاهان زینتی جزء مهمترین آفات محسوب می‌شوند لذا امکان کنترل بیولوژیک آفات گیاهان زینتی بسیار زیاد است.
چرا بیشترین برنامه کنترل بیولوژیک برعلیه حشرات راسته (Homoptera) صورت می گیرد؟
بدلیل اینکه تعداد زیادی از گونه‌های راسته (Homoptera) به همراه گیاهان زینتی و محصولاتکشاورزی از منطقه پراکنش بومی خود وارد منطقه جدیدی شدند که فاقد دشمنان طبیعی بودند. لذا برای مبارزه با این آفات، دشمنان طبیعی این حشرات نیز از منطقه پراکنش آن‌ها به منطقه جدید وارد شدند تا تحت کنترل در آیند. در ضمن بسیاری از حشرات این راسته مانند شپشک‌ها غیر متمرکز بوده بنابراین امکان کنترل بیولوژیک آن‌ها فراهم است.
ب) گروه دیگری از حشرات مورد نظر در برنامه‌های کنترل بیولوژیک کنه‌ها هستند. مخصوصاً سه خانواده (Eriophidae)، (Tarsonemidae) ،(Tetranychidae) جزء مهم‌ترین کنه‌های گیاهخوار هستند که بر علیه آن‌ها کنترل بیولوژیک انجام شده است.
ج) دسته دیگر این حشرات، حلزون‌ها و راب‌ها هستند که به آن‌ها لیسَک نیز گفته می‌شود. برای کنترل بیولوژیک حلزون‌ها و راب‌ها کوشش‌هایی انجام شده است ولی نتیجه بخش نبوده است.
د) گروه دیگری از موجودات مورد بحث، علفهای هرز هستند، بطور کلی ۱۱۶ گونه از علفهای هرز در ۳۲ خانواده با عنوان هدف برنامه‌های کنترل بیولوژیک تاکنون مطرح بوده‌اند که ۵۰ درصد آن‌ها متعلق به سه خانواده Cactacea ، Mimosacea ، Asteraceae هستند.
ذ) علاوه بر این‌ها، بیماری‌های گیاهی و مهره‌داران هم می‌توانند از اهداف برنامه‌های کنترل بیولوژیک باشند، حتی انسان می‌تواند در برنامه‌های کنترل بیولوژیک به عنوان یک هدف قلمداد شود.

مبحث دوم انواع موجوداتی هستند که برای کنترل بیولوژیک آفاتی که ذکر کردیم مورد استفاده قرار می‌گیرند.
الف) حشرات پارازیتوئید از عمومی‌ترین دشمنان طبیعی آفات به شمار می‌آیند که در برنامه‌های کنترل بیولوژیک به روش‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. برنامه‌های کنترل بیولوژیک در مورد حشرات پارازیتوئید بیشتر درباره‌ی دو راسته (Hymenoptera) یا بال‌غشائیان و زنبورها یا (Diptera) می‌باشد.
در راسته (Hymenoptera)، زنبورهای بالا خانواده (Ichneumonoidae) و بخصوص دو خانواده (Braconidae) و(Ichneumonidae) دارای اهمیت بیشتری هستند.
در خانواده (Braconidae)، تمام گونه‌های زیر خانواده‌ی (Aphidiinae) بدون استثنا پارازیتوئید، شپشک‌ها هستند و در برنامه‌های کنترل بیولوژیک آفات گلخانه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند.
از خانواده زنبورها، بالا خانواده (Chalcidoidea) از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردارند. در این بالا خانواده، خانواده‌های (Encyrtidae), (Pteromalidae), (Aphelinidae) و (Eulophidae) از مهم‌ترین دشمنان طبیعی آفات گیاهان زینتی هستند.
گروه دیگری از پارازیتوئیدها، متعلق به راسته (Diptera) یا دو بالان خانواده (Tachinidae) فوق‌العاده حائز اهمیت هستند.
ب) گروه دیگر از دشمنان طبیعی، حشرات شکارگر هستند که از انوع گونه‌های گیاهخوار تغذیه می‌کنند. مهم‌ترین شکارگرها در راسته (Hemiptera) مثل خانواده(Anthocoridae) خانواده (Nabidae)در راسته (Coleoptera)خانواده (Coccinellidae) که به آن‌ها کفشدوزک‌ها اطلاق می‌شود و تعدادی دیگر از خانواده‌ها مثل خانواده (Carabidae) و در راسته بال‌توری‌ها خانواده (Chrysopidae) بخصوص بال‌توری (Chrysoperla carnea) و در راسته (Diptera) خانواده‌های(Syrphidae) و (Cecidomyiidae) از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند.
ج) گروه دیگر از عوامل بیماری‌زا، بندپایان هستند. مهم‌ترین عوامل بیماری‌زای بندپایان مربوط به ویروس‌ها، نماتدها، تک سلولی‌ها، قارچ‌ها و باکتری‌ها هستند.
در بین باکتری‌ها، باکتری‌های گونه(Bacillus) مانند (Bacillus Thuringiensis) (Bacillus anisopliae), sphaerieus) (Bacillus، از جمله باکتری‌هایی هستند که برای کنترل گروه‌های مختلفی از حشرات مورد استفاده قرار می‌گیرند.
در گروه ویروس‌ها، شانزده خانواده از ویروس‌ها با حشرات ارتباط دارند ولی خانواده (Baculoviridae)
دارای اهمیت بیشتری است و برای کنترل حشرات مورد استفاده قرار می‌گیرد.
اما دلیل اینکه ویروس‌ها مانند باکتری‌ها براحتی تولید نمی‌شوند چیست؟
ویروس‌ها برای تولید مثل نیاز به جسم موجود زنده دارند، یعنی آن‌ها در داخل موجود زنده تکثیر پیدا می‌کنند در حالیکه باکتری‌ها براحتی بر روی مخمرها تکثیر می‌شوند. به همین دلیل استفاده از باکتری‌ها در کنترل بیولوژیک حشرات توسعه یافته و کاربرد بیشتری دارد.
د) گروه دیگر از دشمنان طبیعی قارچ‌ها هستند بخصوص قارچ‌های خانواده (Entomophthoraceae) و زیر گروه‌های (Zyg

کلينيک گياه پزشکی مرکزی است که در آنجا بازرسی و تشخيص مسائل و مشکلات مربوط به سلامتی گياه صورت گرفته و توصيه های لازم در مورد روش های کنترل مشکلات ارائه می شود . مرکز همچنين به صورت محلی جهت بررسی مشکلات گياه و نيازهای کشاورزان و نيز به عنوان مرکز اطلاع رسانی برای خدمات ترويجی و کشاورزان عمل می نمايد . کلينيک های گياه پزشکی رابطی بين مراکز تحقيقات ملیکشاورزی ، مراکز ترويجی و جامعه کشاورزی بوده و فعاليت عمده ی آنها ارائه خدمات تکنيکی به طور مستقيم به کشاورزان می باشد. کلينيک ها کانالی اساسی برای دستيابی کشاورزان به مراکز علمی تخصصی کشاورزی تامين می نمايند . علاوه بر اين ، نيازهای تحقيقاتی زارعين می تواند از طريق کلينيک ها به عنوان اولويت های تحقيقاتی در دستور کار قرار گيرد. کلينيک های گياه پزشکی از نظر پيچيدگی کار با توجه به موقعيت (منطقه) و امکان دسترسی به خدمات تخصصی از قبيل روش های ويروس شناسی متفاوتند ، برخی از آنها به ويژه زمانيکه با مراکز تحقيقات ملیکشاورزی در ارتباط هستند ممکن است وظايف قرنطينه ای داشته و درگير هدايت آزمايشات مزرعه ای باشند ، با اين حال بيشتر کلينيک ها در مشارکت زارعين در فعاليت های تحقيقاتی و آموزشی مربوط به مديريت آفات نقش دارند. بلک(1993) مديريت و سازمان دهی کلينيک های گياهی در کشورهای در حال توسعه را مورد بررسی قرار داده و بر نقش عمده ی کلينيک ها در فراهم آوردن امکانات اساسی جهت انجام کليه ی فعاليت های مربوط به مديريت عملی آفات تاکيد نموده است .
توانايی کلينيک گياه پزشکی در تشخيص مشکلات مربوط به سلامتی گياه پايه و اساس تاسيس آن می باشد .

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

واژگان عمومی گیاه‌پزشکی

● پاتولوژی گیاهی: (Plant Pathology )

پاتولوژی گیاهی به علم مطالعه‌ی بیماری‌های گیاهی گفته می‌شود، این علم عوامل بیماری‌زا، چگونگی ایجاد بیماری، چگونگی فعل و انفعلات، ارتباط میان گیاه میزبان و عوامل تولیدکننده‌ی بیماری آن و درنهایت روش‌های مبارزه با آن‌ها را مورد بررسی قرارمی‌دهد.

● بیماری‌شناسی گیاهی: (phytopathology )

مطالب و موضوعات مربوط به رشته گیاه پزشکی

مطالعه شناسايي Pseudomonas syringae در خاك و گياه با استفاده از روش تشخيص مستقيم توسط PCR در اين تحقيق شناسايي Pseudomonas syringae بوسيله روش مستقيم PCR روي بافتهاي زنده گياهي، بقاياي خشك گياهي و خاك انجام گرفت. بدين منظور از گياهان آلوده خاك و بقاياي گياهي آلوده به باكتري كه يكسال از جدا كردن گياهان آلوده به P. syringae مي گذشت نمونه برداري انجام شد. نمونه ها در پلاستيك استوماشر محتوي 2 ميلي ليتر بافر PBS قرار داده شدند. از نمونه ها عصاره گيري به عمل آمده و سپس DNA سلولهاي باكتري خالص سازي شدند. پنج ميكروليتر از DNA خالص شده و 5 ميكروليتر ماده Gen Releser به لوله هاي اپندورف منتقل شده و عمل PCR به تعداد يك سيكل انجام گرديد. بلافاصله DNA باكتري توسط آغازگرهاي اختصاصي HrpL1 و HrpL2 مجددا عمل PCR به تعداد 37 سيكل تحت برنامه مخصوص انجام گرفت. DNA سلولهاي باكتريهاي تكثير شده روي ژل الكتروفورز منتقل شدند. تمامي نمونه ها تشكيل يك باند DNA با اندازه 600 جفت باز نشان دادند كه با شاهد مثبت كاملا مطابقت داشت. جهت تائيد نتايج، DNA تكثير شده با آنزيم برش Bsh 12361 هضم گرديدند و مجددا روي ژل الكتروفورز منتقل شدند. باندهاي ايجاد شده روي ژل با باندهاي شاهد مثبت كاملا مطابقت داشت. نتايج اين تحقيق بوضوح مشخص نمود كه سلولهاي P.syringae قادرند بيش از يكسال در خاك و بقاياي گياهي دوام داشته و از سالي به سال ديگر منتقل شوند.


Identification of Pseudomonas syringae in soil and plant materials by direct PCR

M. Niknejad Kazempour
Department of Plant Pathology Faculty of Agricultural Sciences, Guilan University

In this research, identification of Pseudomonas syringae on plant tissue, debris and soil by direct PCR method was examined. Soil and plant material contaminated by P.syringae for one year was collected. The samples were placed in stomacher plastics containing 2 ml PBS buffer. Extracts were prepared and the DNA was isolated. 5 μl of purified DNA was added to 5 μl of Gen Relesor in eppendorf tubes and a single cycle was carried. This was followed immediately by a 37 cyle PCR using the HrpL1 and HrpL2 primers. The DNA from PCR was electrophoresed and showed 600 pb fragment identical to the positive control. To verify this results, the amplified DNA was digested by restriction enzyme of Bsh 12361. The banding pattern attained correlated with those obtained for the positive control. The results obtained clearly demonstrate that P.syringae is capable sustaining itself for at least one year in soil and plant material and can be transmitted from one year to the next.

منبع: مرکز مقالات کشاورزی

قارچ   

قارچ‌ها دسته جداگانه‌ای از یوکاریوت‌ها را تشکیل می‌دهند. این دسته از میکروارگانیسم‌ها همگی دگرخوار (هتروتروف) بوده و برای رشد و تکثیر به ترکیبات آلی جهت اخذ انرژی و کربن نیاز دارند. قارچها هوازی و یا بی‌هوازی اختیاری هستند. اکثر قارچها پوده‌زی (ساپروتروف) بوده و در خاک و آب به سر می‌برند و در این نواحی، بقایای گیاهی و جانوری را تجزیه می‌نمایند. قارچها مانند باکتری‌ها در تجزیه مواد و گردش عناصر در طبیعت دخالت داشته و حائز اهمیت هستند. علم مطالعه قارچ‌های انگل برای انسان را قارچ‌شناسی پزشکی گویند. که این انگلها بیماریهای زیادی را بوجود می‌آورند.

قارچ را در فارسی «سماروغ» نیز می‌گویند. مردم عادی به آن «کلاه دیوان» و «چتر مار» هم می‌گویند.

دسته‌بندی

قارچهای انواع خوراکی نیز دارند. قارچهایی که در مناطق صحرایی می‌رویند اغلب قابل خوردن هستند. سلسله قارچها(fungi)به دو شاخه قارچ‌های کاذب و قارچ‌های حقیقی تقسیم بندی می‌شوند. قارچ‌های حقیقی خود به پنج زیر شاخه تقسیم می‌شوند، که عبارت‌انداز:ماستیگومایکوتینا، زیگومایکوتینا، آسکومایکوتینا، بازیدیومایکوتینا و دوترومایکوتینا. قارچ‌های خوراکی جزء زیرشاخه بازیدیومایکوتینا می‌باشند.

قارچهای خوراکی از لحاظ نوع تغذیه شان به دو دسته : تجزیه کنندهای اولیه و تجزیه کنندههای ثانویه تقسیم می‌شوند :

تجزیه کنندههای اولیه به دسته‌ای از قارچها اتلاق می‌گردد که توانایی تجزیه سلولز و بقایای مرده گیاهی را دارا می‌باشد . اما تجزیه کنندههای ثانویه برای رشد و تغذیه احتیاج به محیطی دارند که قبلا توسط میکرواورگانیسمها تجزیه شده باشند .

طبق طبقه بندی فوق قارچهای Agaricus SPP. و Volvariella SPP. در دسته قارچهای تجزیه کننده ثانویه و Polurotus SPP.

و (Shitake)Lentinus SPP. در دسته قارچهای تجزیه کننده اولیه قرار می‌گیرند .

باکتری

یاخته‌های باکتری اشريشيا کولی با بزرگنمایی ۲۵٬۰۰۰

باکتریها گروهی از موجودات تک سلولی ذره بینی هستند که پوشش بیرونی نسبتاً ضخیمی آنها را احاطه کرده است. این موجودات ساختار ساده‌ای دارند و به گروه پروکاریوت‌ها تعلق دارند.

باکتری‌ها متنوع‌ترین و مهم‌ترین میکروارگانیسمها هستند. تعداد کمی از آنها در انسان و حیوانات و گیاهان بیماریزا است. بطور کلی بدون فعالیت آنها، حیات بر روی زمین مختل می‌گردد. بطور یقین یوکاریوتها از موجودات زنده باکتری مانند بوجود آمده‌اند. نظر به اینکه باکتریها ساختمان ساده‌ای داشته و می‌توان به آسانی بسیاری از آنها را در شرایط آزمایشگاه کشت داد و تحت کنترل درآورد، میکروب شناسان مطالعه وسیعی درباره فرایندهای حیاتی آنها انجام داده‌اند.

باکتریها دارای هسته بدون غشا و هستک هستند و اجزای آن در سیتوپلاسم پراکنده‌اند. کروموزمهای غیر مشابه و جداگانه در آنها وجود ندارد. در باکتریها، واکوئل دیده نمی‌شود. بیشتر آنها بدون کلروفیل هستند و دگرگشت (متابولیسم) خود را از راه شیمیوسنتز انجام می‌دهند. تولید مثل به دو صورت جنسی (آمیختگی) و غیر جنسي و جوانه زدن، قطعه قطعه شدن و تقسیم دوتایی صورت می‌گیرد.فهرست مندرجات

تاریخچه

اینکه پروکاریوتها و یا یوکاریوتها کدام یک زودتر بر روی کره زمین ظاهر شده‌اند، کاملاً مشخص نیست. اما مطالعات تفاوتهای ژنتیکی بین یوباکتری ها، آرکی‌باکتری‌ها و یوکاریوت‌ها نشان می‌دهد که هر سه گروه از دنیای مشترکی مشتق شده‌اند. شکل باکتریها بر اساس شکل به 6 گروه تقسیم می‌شود. پنج گروه اول را باکتریهای پست و گروه ششم را باکتریهای عالی گویند.

آنترکتوز سبزی - جالیز

شته جالیزی                         Aphis gossypii

سفیدک دروغی خیار

بیماری لکه برگی سرکوسپورا گیاهان زینتی

ویروس برگ قاشقی (لوله شدن برگ) (زردی) باقلا      Bean leaf roll virus

نترکتوز سبزی - جالیز

 عامل بیماری :                           در کدوئیان   Colletotrichun  oligochaetum  = C.Lagenarium

                                                                                  درگوجه فرنگی   Gloesporium   Lycopersici

                                                                                                                   در فلفل   G.piperatum

علایم بیماری : برروی تمام گیاهان خانوادة کدوئیان از قبیل خیار، هندوانه، کدو، خربزه فعالیت داشته و آنها را از مرحلة گیاهچه تا زمانی که گیاه به میوه می نشیند مورد حمله قرار می دهد. درمرحلة گیاهچه برروی ساقه زخمهای قهوه ای رنگ مایل به سیاه به وجود می آیند که به سرعت شکاف برداشته و باعث مرگ گیاهچه می شوند.

 علایم برگی به صورت لکه های گردی است که در ابتدا سبز روشن و رنگ پریده با ظاهری روغنی بوده و بتدریج در وسط رنگ قرمز وسپس قهوه ای به خود می گیرند. برگهای آلوده خشک و شکننده شده و اگرمقدار لکه ها زیاد باشد سطح پهنک برگ کاملاً پژمرده می شود. برروی ساقة گیاه رشد یافته نیز بریدگیهای عمیقی دیده می شود. برروی میوه به خصوص درمناطق مجاور رطوبت لکه های سطحی به رنگ مایل به سبز ظاهر می شوند که بتدریج به عمق گوشت میوه نیز نفوذ می کنند و در نهایت درصورت وجود رطوبت میوه پوسیدگی نرم و درغیراینصورت خشک پیدا می کند.

 در میوة گوجه فرنگی لکه های دایره مانند کمی فرورفته به رنگ تیره و در اطراف بافتهای سالم به صورت جدا یادرهم قابل مشاهده است.

درفلفل این لکه ها برروی ساقه، برگ ومیوه به صورت گرد به قطر ^cm 2-1 و در ابتدا به رنگ زرد و سپس قهوه ای قابل مشاهده می باشند که باعث پوسیدگی در میوة رسیده می شوند.

• زیست شناسی : این قارچ دربقایای گیاهان آلوده، خک و بذرهای آلوده حاصل از گیاه بیمار زمستانگذرانی
می کند. پیشرفت این بیماری در رطوبت بالا و دمای مناسب^cº  24 شدت می یابد.

•  پیشگیری : 1- ضدعفونی بذر         2- استفاده ازارقام مقاوم            3- آیش زمین

•  کنترل : استفاده از دکوئیل 2787 به میزان gr 150 در 1000 لیترآب با مشاهده اولین علایم بیماری با رعایت دورة کارنس 7 روز.

خیساندن بذر در محلول 5/0 درهزار بونیل به مدت یک دقیقه.

-------------------------------------------------------------------------------------------

شته جالیزی                         Aphis gossypii

  شته جالیزیAphis gossypii  

این آفت به ویژه در مناطق جنوبی وجنوب شرقی صدمه وزیان شدیدی به جالیز کاریها وارد می نماید. شته ها به گیاهانی مانند خیار- فلفل- بادام زمینی و حتی علف های هرز نیز صدمه می رسانند.

شته ماده بدون بال و رنگهایی مانند زرد مایل به سبز یا قهوه ای تیره دارد.

طول بدن شته ماده بدون بال 25/1-1/2 میلیمتر است و شکل آن بیضوی می باشد . طول بدن شته های بال دار قدری کوچکتر وحدود 2/1-9/1 میلیمتر است. رنگ لارو شته ها زرد یا سبز میباشد.

آفات مهم غلات ( قسمت اول )

سن مادر در اواخر اسفند تا اوایل فروردین موقعی که دمای هوا به حدود 10 درجه برسد از مخفی گاههای زمستانه خود که عمدتا در زیر گیاهان چند ساله از جمله گون می باشخارج می شوند .- سن مادر با تغذیه از برگها و جوانه انتهایی تا حدود 50% خسارت وارد می کند .
- سن مادر تحرک زیادی دارد و تا 10 تا 15 کیلومتر می تواند پرواز کند و با تغذیه از یک مزرعهپس از 4 تا 5 روز پرواز کرده و به مزارع دیگر می رود.
- پس فرصت مبارزه با سن محدود می باشد و در ضمن با یکبار مبارزه کار تمام نمی شود چون ممکن است سن های دیگری دوباره از مخفیگاههای خود خارج شده و وارد مزرعه شوند یا از مزارع دیگر که مبارزه انجام نشده است وارد شوند.
- سن مادر بعد از تغذیه جفتگیری کرده و تخم های خود را در زیر برگها و بصورت دستجات 14 تا 16تایی در دو ردیف می کذارد . رنگ آنها در ابتدا سبز و بعد تیره می شود .
- تخمها پس از 7 تا 10 روز تفریغ می شوند و پوره های سن یک خارج می شوند .
- بیشترین خسارت را پوره های سن 2 و3 وارد می آورند که با مکیدن دانه های شیری گندم خسارت کیفی به محصول وارد می آورند .
- از سموم مورد استفاده می توان فنیتریتیون و فنتیون با دز مصرفی 1 لیتر در هکتار ودسیس با دز مصرفی 300 سی سی در هکتار را معرفی نمود .
- از پارازیت های سن میتوان از زنبور تلنموس که تخمهای سن را پارازیت می کن و مگس فازیاکه خود سن را پارازیت می کند نام برد .

انواع سن

سن های پا برگی (Coreidae )

اعضای این خانواده در اندازه متوسط بوده و غدد مولد بو د آنها خوب رشد کرده است . این غدد در طرفین قفس سینه بین پیش ران های 2 و 3 باز می شوند . سر این سن ها باریکتر از پیش قفس سینه است . در تعدادی از گونه ها ساق عقبی رشد زیادی کرده و شبیه برگ می باشد

اغلب این سن ها از شیره گیاهی تغذیه می کنند ولی تعدادی شکارگر هستند.

مثال : گونه Anasa tristis که از آفات مهم کدوئیان می باشد

سن آئلیا ( Aelia spp (Hem:pentatomidea

معرفی:

در ایران 4 گونه از این جنس وجود دارند که بیشتر در نواحی شمال و غربی کشور وجود دارند.اهمیت این حشرات پس از گندم در درجه دوم قرار دارد.

مگس ساقه گندم Meromyza Saltatrix

خسارت آن شبیه به مگس فری گندم می باشد و لارو از جوانه مرکزی و ساقه لطیف گندم همچنین از گل و دانه نرم غلات تغذیه می کند. حشره کامل زرد کم رنگ، پشت سینه دارای 3 نوار طولی و روی شکم نیز سه نوار تیره وجود دارد. لارو پس از رشد کامل 8-6 میلی متر طول دارد. زمستان را به صورت لارو در ساقه و در طوقه غلات پائیزه یا برخی از گیاهان گرامینه می گذارند.

شته پنبه Aphis gossypi

(Hom: Aphididae)

معرفی آفت

شته پنبه پلی فاژ بوده و مانند دیگر شته ها با مکیدن شیره گیاهی باعث پیچیدن برگها و عدم رشد سر شاخه ها می گردند. به علاوه عسلک فراوان حاصله از آن روی گیاهان را پوشانده که قارچهای ساپروفیت روی آن رشد کرده و باعث فوماژین می شوند. ناقل حدود 70 نوع بیماریهای ویروسی در گیاهان می باشد که مهمترین آنها عبارتند از:

Bean Common mosaic-Bean yellow mosaic-Beet mosaic-Cucumber mosaic

برای این شته 70 گونه میزبان گزارش شده است. در ایران مرحوم افشار آن را جزء آفات پنبه،‌ جالیز، ‌ سبزی ها و گیاهان صنعتی و علوفهی ای گزارش کرده و دواچی و تقی زاده آن را به عنوان آفات مرکبات و فرح بخش این آفت را روی گوجه فرنگی، خربزه، هندوانه، خیار و… گزارش کرده است.

زیست شناسی:

در مناطق گرمسیر سیکل زندگی آن Anholocyclic بوده و در مناطق سردسیر به صورت Holocyclic می باشد. در شرایط عادی طول عمر یک شته از بدو تولد تا مرگ، یک ماه طول می کشد. در مناطق گرمسیر تا 59 نسل آن شمارش شده است.

کنترل شیمیایی انواع شته های پنبه:

1- مونوکرتوفوس(نواکرون) SL40% یک لیتر 2-1 نوبت

2- ایمیداکلوپراید(کونفیدور) SC 35% و 250سی سی درهکتار

3- متاسیستوکس EC25% و 1لیتر

4- پی متروزین(چس) WP 25% و 1کیلوگرم در هکتار

سنک تخم پنبه Oxycarenus hyalipennis

(Hem: lygaeidae)

معرفی آفت

حشره کامل و لارو آفت از بذور رسیدة پنبه و سایر گیاهاان Malvaceae تغذیه نموده و به هیچ وجه صدمه ای به الیاف پنبه وارد نمی سازند. سنگ شیرة‌کوتیلدون بذر را مکیده و بذور صدمه دیده. قوة نامیة‌ خود را از دست می دهند.

زیست شناسی:

زمستان را به صورت حشره کامل روی علفهای هرز خانوادة Malvaceae مانند ختمی می گذراند. در بهار شروع به فعالیت نموده و پس از اینکه بوته های پنبه رشد کردند به مزارع پنبه مهاجرت می نمایند. حشرات ماده پس از جفت گیری با نر، تخمهای خود را روی قوزه های باز شده روی الیاف پنبه قرار می دهند. تخمها در حرارت 35-30 درجه ظرف مدت 4 روز و حرارت 6/14 درجه سانتی گراد 43 روز بعد تفریخ می شند. دارای 5 سن پورگی، دورة‌پورگی در نسل تابستانه حدود سه هفته و در نسل پائیزة 6 هفته می باشد. این سنک 4-3 نسل در سال دارد.

کنترل:

1-قوزه ها و محصول پنبه هر چه زودتر برداشت و جمع آوری شود که حشره موفق به تخمریزی روی آنها نشود. مبارزه شیمیایی علیه سایر آفات در کنترل سنکها موثر است.

سن سبز پنبه Nezara viridula

معرفی آفت

این سن به گل، جوانه ها، قوزه های پنبه و شاخه های جوان حمله می نماید و از شیره گیاهی می مکند. تخمهای پنبه نارس مانده و ممکن است وزن آنها تا 45 درصد کاهش یابد. الیاف پنبه نیز نارس مانده و دوام خود را از دست می دهد و نازک می ماند. الیاف پنبه در نقاطی که حشره نیش می زند تغییر رنگ می دهد و زرد قهوه ای می شود. زمستان را به صورت حشره کامل زیر بوته ها و کلوخه های خاک بسر می برد. دورة تکاملی آن حدود 56 روز است و ممکن است تا 4 نسل در سال داشته باشد.

تریپس توتون Thrips tabaci

or: Thysanoptera

Sub or: Terebrantia

Family: Thripidae

معرفی آفت

گونه ای پلی فاژ بوده که به گیاهان مختلفی نظیر توتون، پنبه، لوبیا، چغندرقند، گوجه فرنگی، سیب زمینی،‌ نخود و انواع کدوئیان خسارت می زند. این حشره در گیاه پنبه به جوانه ها، برگها و قوزه های نورس بوته حمله نموده و در اطراف رگبرگهای زیر برگ لکه های فرو رفته براقی ایجاد می کند که به تدریج به رنگ نقره ای در می آیند. در اثر حمله آفت رشد بوته کم شده و علاوه بر به تعویق افتادن برداشت مقدار محصول پنبه نیز تقلیل می یابد. راستة Thysanoptera به دو زیر راسته تقسیم می شود که خصوصیات هر دو زیر راسته و تفاوتهای مرفولوژیکی و بیولوژیکی آنها در بخش اول در تریپس گندم مفصلاً‌ شرح داده شده است.

کنه دو نقطه ای کنه تار عنکبوتی پنبه Two spotted mite

Tetranychus urticae

(Acari: Tetranychidae)

معرفی آفت

این کنه بسیار پلی فاژ بوده و بیش از 150 گونه گیاه مانند لوبیا، باقیا، شبدر، یونجه، پنبه، گیاهان زینتی، گیاهان خانوادة Cucurbitaceae، Cruciferae، Solanaceae و یره را مورد حمله قرار می دهد. این کنه با تنیدن تار سطح برگهای میزبان را همراه با قشری مانند گرد و خاک می پوشاند. مخصوصاً در کشت های زیر پلاستیک و گلخانه ای گیاهان جالیزی این تارها روی گیاهان،‌ زیاد دیده می شود. علایم خسارت این کنه ممکن است به صورت لکه های خاکستری یا زرد، در متن سبز برگها مشاهده شود. گاهی برگها در اثر از دست دادن شیره گیاهی حول دمبرگ اصلی خمیده می شوند.

مگس سفید یا عسلک پنبه White flies

Bemisia tabaci

(Hom: Aleyrodiadae)

معرفی آفت

Aleyrodiadae در لاتین به معنای آرد مانند می باشد. از نظر میزبان دامنه وسیعی از گیاهان زراعی، باغی، علفهای هرز و گیاهان زینتی را مورد حمله قرار می دهد. در دنیا این حشره از روی 507 میزبان گیاهی که به 74 خانواده تعلق دارند گزارش گردیده است. بیشترین تعداد میزبانها به ترتیب در خانوادة Leguminoseae، Compositae، Malvaceae، Solanaceae، Euphorbiaceae قرار دارد. در بین گیاهان زراعی، پنبه، گوجه فرنگی، کنجد، کنف، آفتابگردان اهمیت بیشتری دارد.

کرم سرخ پنبه Pectinophora gossypiella

(Lep: Gelechiidae)

Pink cotton boll worm

معرفی آفت

این حشره اولین بار از هندوستان گزارش گردیده و در سایر کشورهای همجوار مانند پاکستان و افغانستان انتشار دارد. این آفت در نواحی جنوبی کشور (سیستان و بلوچستان) احتمالاً وجود دارد ولی گزارش دقیقی از آن در دسترس نیست.

کرم قوزه پنبه(هلیوتیس) Cotton boll worm

Helicoverpa armigera (Heliothis armigera)

(Lep.: Noctuidae)

معرفی آفت

یکی از آفات مهم پنبه، توتون، گوجه فرنگی، یونجه، خشخاش، کنف، شبدر، ذرت، نخود، کنجد، بادمجان، سویا، لوبیا، ذرت خوشه ای، کدو و شاهدانه می باشد. بسیار پلی فاژ بوده و در دنیا بیش از 70 گونه میزبان برای آن گزارش شده است. لاروهای این آفت از برگهای جوان، قوزه (کرم قوزه پنبه-کرم قوزه گلرنگ)، بلال، میوه (کرم میوه گوجه فرنگی)، غلاف بذر (کرم پیله خوار نخود) گیاهان میزبان خود تغذیه می کند. در مزارع گیاهان میزبان گونه های دیگر نظیر H. Peltigera و H.viriplace نیز دیده می شوند.

کرم غوزه پنبه Heliothis armigera

آفتی است خطرناک که خسارت شدید آن از پنبه کا ریهای استان های شمال و مرکز ایران گزارش شده است .این حشره میزبانهای متعدد از جمله پنبه ، کنجد ، توتون ، کنف ، نخود ، گوجه فرنگی ، ذرت و گل آفتاب گردان و لوبیا دارد. خسارت این آفت در مزارع پنبه گرگان و گنبد و مازندران به طور متوسط 25 % کلیه محصول و در مزارع نخود ممکن است بیشتر از نصف محصول باشد . در سالهای اخیر این آفت به میوه های گوجه فرنگی خسارت قابل توجه وارد می سازد .

مدیریت تلفیقی آفات پنبه

   مقدمه

 مديريت تلفيقي آفت پنبه (IPM ) همواره در راه رسيدن به مديريت آفات حشره و كنه پنبه در حال تكامل است . هدف IPM تلفيق كردن همه روش هاي مديريت جمعيت آفت به منظور كاهش مصرف حشره كش مي باشد ضمن آنكه سودمندي محصول نيز حفظ گردد .

  محصول پنبه در معرض جمله انواع آفت قرار دارد و اغلب دامنه وسيع از فراواني آفت بين فصول مشاهده مي شود . هر چند حشره كش هاي جديد نسبتاً انتخابي در دسترس كشاورزان قرار مي گيرند اما بررسي دقيق كارشناسان محيط زيست كاربرد برخي سموم قديمي و جديد را خيلي مشكل نموده است . اين امر انگيزه قوي در استفاده از حشره كش هاي كم خطر براي محيط زيست و كاهش مصرف كلي حشره كش ها بوجود آورده است .

 پذيرش سريع سموم جديد توسط كشاورزان و كارشناسان ‍،مانع افزايش آگاهي آنها از ارزش حشرات مفيد در اكوسيستم پنبه مي گردد .   

مديريت كشت پنبه

جهت اجراي برنامه  IPM، مديريت كشت پنبه به پنج دوره مجزا تقسيم مي شود.

 1- برداشت محصول تامرحله قبل از كاشت پنبه

2-آماده سازي زمين يا مرحله قبل از كاشت پنبه

3- زمان كاشت تا مرحله گلدهي(ظهور يك گل در هر متر رديف كشت)

4- مرحله گلدهي تا باز شدن خواص قوزه در هر متر رديف كشت

5-  مرحله باز شدن خواص قوزه تا مرحله برداشت محصول

آفات پنبه در دوره هاي فوق در مراحل مختلف رشد و فعاليت قرار دارند.  مديريت تلفيقي آفت با توجه به شرايط فعاليت آفت در هردوره اجرا مي شود .

1- دوره پس از برداشت تا قبل از كاشت پنبه

1-1-بررسي وضعيت شفيره كرم قوزه

مبارزه با پیچیدگی برگ هلو ( لب شتري هلو )  Peach Leaf Curl

مبارزه با پیچیدگی برگ هلو ( لب شتري هلو )  Peach Leaf Curl

مبارزه با پیچیدگی برگ هلو ( لب شتري هلو )  Peach Leaf Curl

1)  برای کنترل بيماری پيچيدگی برگ هلو دو نوبت سمپاشی با ترکيب بوردو 1% ،
اولی در پائيز پس از ريزش 50% برگ ها و دومی در اواخر زمستان قبل از تورم جوانه ها توصيه می شود .
Plant Disease Control , Oregan State University , U.S.A
2)  سمپاشی با ترکيب بوردو يک نوبت دراواخر پائيز پس از ريزش برگ ها و يا در اواخر زمستان قبل از تورم جوانه ها توصيه می شود . بايد توجه شود که پس از باز شدن جوانه سمپاشی اثر ندارد .
Paul C. Pecknold , Extension Plant Pathologist , U.S.A.
3)  پس از آلودگی برگ ها ديگر مبارزه ممکن نخواهد بود چون آلودگی زمان تورم جوانه ها روی می دهد . سمپاشی با ترکيب بوردو پس از ريزش برگ ها و يا در اواخر زمستان قبل از تورم جوانه ها توصيه می شود .

كرم ذرت  Sesamia Cretica

كرم ذرت  Sesamia Cretica

(Lep: Noctuidae)

معرفي آفت
از آفات مهم ذرت مي باشد كه در مناطق جنوبي و مركزي كشور انتشار داشته و داراي ميزبانهاي متعددي مي باشد كه همواره ذرت خوشه اي، ذرت، نيشكر و سودان گراس را به ساير ميزبانها ترجيح مي دهد.

نحوة خسارت
لاروهاي سنين اوليه بيشتر از برگهاي تازة فوقاني بوته ذرت تغذيه نموده و آنها را سوراخ سوراخ مي كند. حملة آفت به مزارع ذرت مصادف با تشكيل گل آذرين نر و قبل از ظهور آن است.
لاروها با سوراخ كردن برگهاي در بر گيرنده گل آذرين وارد آن شده و از گلهاي نر تغذيه مي كنند. هر گاه تغذيه از پاية گل آذين صورت بگيرد. باعث خشك شدن آن مي گردد. قطع كردن پايه گل آذين سبب خشك شدن آن شده كه از دور نمايان است. گاهي لاروها موفق به خشك كردن گل آذين نشده و با تغذيه از گلهاي نر در ساقة آن نفوذ مي كنند. اگر تخم ريزي روي غلافهاي جانبي بوته انجام گيرد، لاروها از همان محل وارد ساقه مي گردند. تعدادي از لاروها وارد خوشة بلال شده و از آن تغذيه مي كنند. ورود لارو به خوشه گاهي از قسمت فوقاني صورت مي گيرد كه در اثر تغذيه از كاكل ذرت باعث قطع آنها مي گردد و سرانجام لارو خود را به دانه ها رسانيده و ضمن تغذيه از آنها وارد چوب بلال مي شوند. ورود لارو به خوشه هميشه از قسمت فوقاني صورت نگرفته و گاهي با تغذيه و سوراخ كردن برگهاي پوشش بلال وارد آن شده و از آن تغذيه مي كند. حركت لاروها در داخل ساقه مسير مشخصي ندارد. گاهي از بالا به پائين و گاهي از پائين به بالا حركت مي كند ولي كمتر به قسمت طوقه گياه نزديك مي شود.

ساقه خوار ايراني ذرت Iranian stem corn borer

Ostrinia nubilalis persica
(Lep: pyraustidae)

معرفي آفت
در بيشتر كتابهاي قديي فارسي زير گونة Ostrinia nubilalis nubilalis كه موسوم به ساقه خوار اروپايي (European corn borer) مي باشد به عنوان ساقه خوار ذرت معرفي شده است. اما تحقيقات انجام شده نشان مي دهد كه زير گونة Ostrinia nubilalis sub sp. Persicae كه آن را مي توان تحت عنوان ساقه خوار ايراني ذرت معرفي نمود. در كشور ما فعاليت دارد و تاكنون از مناطق شمآلي كشور در استانهاي گيلان، مازندران و گلستان گزارش شده است.

طرز خسارت و گياهان ميزبان
آفت پلي فاژ بوده كه حدود 200 گونه ميزبان براي آن گزارش شده است كه داراي ترجيح ميزباني به گياهان ذرت (به خصوص ذرت دانه اي)، برنج و گندم داشته و علاوه بر اين به گياهان جو، چاودار، پنبه، سويا، آفتابگردان، گوجه فرنگي، سيب زميني، كنف و… و همچنين تعداد زيادي گياهان خودرو ( علفهاي هرز) حمله نمودكه كه در اين ميان يك نوع ترجيح ميزباني به گرامينه هاي وحشي و همچنين علف هرز مستك Xanthium strumarium دارد و علاوه بر اين علف هرز، روي يولاف وحشي، لويي، ني معمولي، فالاريس، مَرغ، اويار سلام، گل گندمي، درمنه، كاسني، تاج خروس، علف هفت بلند، سلمه تره، سيب زميني ترشي، سوروف، پنيرك، گاوپنبه، ارزن وحشي و تاج ريزي كه در حاشية مزارع و كانالهاي آبياري ديده مي شود، فعالتي دارد. لارو آفت مذكور از قسمتهاي مختلف گياه ميزبان نظير برگ، ساقه، بلال (بويژه بلال) تغذيه نموده و خسارت مي زند.

برگخوار تك نقطه اي ذرت  Mythimna Loreyi

برگخوار تك نقطه اي ذرت  Mythimna Loreyi

(Lep: Noctuidae)

آفت مزبور از استانهاي گيلان، مازندران، اصفهان، فارس و تهران گزارش گرديده است. علاوه بر ذرت به گياهان مختلفي مانند گندم، جو، برنج، نيشكر، سودان گراس و علفهاي هرز خانوادة گرامينه حمله مي نمايد. لاروهاي سنين اول هنگام حركت حالت Looperداشته و فقط از پارانشيم برگ تغذيه كرده و لكه هاي كشيده و شفاف (window) روي برگ ايجاد مي نمايد. لاروهاي سنين بالاتر از بافت برگ تغذيه نموده و فقط رگبرگها را باقي مي گذارند.

آخوندک

آخوندک

آخوندک

آخوندک

یک آخوندک از هند

طبقه‌بندی علمی

فرمانرو:            جانوران

شاخه:    بندپایان

رده:      حشرات

راسته:   مانتودئا

خانواده: آخوندک‌ها

آخوندَک یا شُتُرزَنَک یکی از حشرات از راسته مانتودئا (Mantodea) تیره آخوندک‌ها (Mantidae) است. این حشره به نامهای فال‌بین و قاطرکُش نیز معروف است چون از آب دهان این حشره قاطر مسموم می‌شود.

آخوندک حشره‌ای است باریک و کشیده. وقتی که آرام می‌ایستد پاهای خود را مانند دو دست به سمت جلو نگه می‌دارد. این حشره بسیار خون‌آشام است او حتی به همجنسهای خود هم رحم نمی‌کند. آخوندک تنها حشره‌ای است که قادر است سر خود را به اطراف بچرخاند. هرگاه مگسی به نزدیک این حشره بیاید دستها را به سویش دراز می‌کند آن را می‌گیرد و سپس آرام آرام به خوردنش مشغول می‌شود. آخوندک دارای ۸۰۰ گونه است. ۲۰ نوع از آنها در آمریکای شمالی یافت می‌شود که همگی بالهایی به رنگ قهوه‌ای یا سبز و اندامی حدود ۵ سانتیمتر دارند.