طبقه بندي گياهان دارويي بر اساس اثرات آن ها

ساختمان شيميايي مواد موثره گياهان اثر درماني آن ها را بر حسب عملشان در بدن انسان مشخص مي كند.بنابراين آن ها را بر حسب شعاع عملشان(مانند دارو هاي ديگر موجود در فارماكوپه) در گروه هاي معيني طبقه بندي مي كنيم.هميشه يك گياه دارويي اثري مشخص ندارد و طيف اثرات آن ممكن است زياد يا كم شود.به اين

معني كه يك گياه ممكن است در درمان چندين بيماري موثر باشد. و برعكس براي تقويت اثر درماني آن ها اغلب مخلوطي از چند گياه تهيه مي شود تا تاثيرشان چند برابر شود.خواننده در اين جا گروه هاي مختلفي را با مصارف خارجي و داخلي مطالعه خواهد نمود و بالاخره يك گروه از گياهان سمي با تاثير شديد در انتهاي اين فصل

آورده خواهد شد.

گياهان تلخ(Amara)

داروهاي گياهي هستند كه روي كار معده، خصوصا در هنگام بي اشتهايي تاثير مي گذارند،انواع مختلفي از آن را قبل از غذا مصرف مي كنند از قبيل:گياهان تلخ خالص ،قنطوريون صغير،جنتيان،شبدر آبي،گياهان تلخ معطر(مواد تلخي كه همراه مواد معطر باشند)نظير:درمنه،قصب الذيره،سنبل خطائي طبي.

گياهان تلخ قابض:اين گياهان در عين حال كمي قابض بوده براي زكام ها و گاستريت هاي سبك(پوست كندورانگو) به كار مي روند.

(قصب الذيره محتوي يك اسانس طبيعي و خصوصا مواذ تلخ است.از آن در داروسازي استفاده مي شود).

گياهان تلخ لعابدار:گياه پاي خر،شاهدانه،گياهان قابض(داروهاي منقبض كننده Astringentes)

اين مواد روي بشره يا مخاط با تشكيل رسوبات سخت همراه با بافت پروتئيني تاثير مي گذارند.آن ها آب موجود در بافت ها را مي گيرند و با كم و بيش خشك كردن آن ها اثر ضد تورمي نيز دارند.اين مواد اغلب از تركيبات تانن هستند.

اين گروه شامل شمش بري،مورد،گل غافث،هوفاريقون،مريم گلي،انجبار،گوش خر،گل مينا(امراض جلدي،اگزماي متورم و عفوني)،تره تيزك،سنفتيون،پوست درخت بلوط و بيد،ريشه ي بابا آدم،گلسنگ الكيمي،درخت گردو،توت روباه،هفت بند،آويشن،دم شير و زوفا مي شود.

ضد التهاب(Antiphlogistica)

اين مواد را براي درمان زخم ها و كوفتگي ها به كار مي برند.آن ها ورم را كاهش مي دهند و بازسازي بافت هاي آسيب ديده را(با تاثير بر غشاي مخاطي و سطح گرانولي)تسريع مي كنند.

بنابراين بابونه و اكليل كوهي جراحت ها را التيام مي بخشند،خزه اثر ضد تورم روي مجاري ادرار دارد و گل نرگس ضمن التيام زخم ها، بيماري پوستي را درمان مي كند.رزمارنيوس در مصارف خارجي ضد روماتيسم و توت فرنگي براي جوش صورت مفيد است.

درمان میگرن با برگ ریحان

دم كرده برگ ريحان معالج سردردهاي ميگرن و عصبی است و اثر ضدتشنج دارد.

ريحان با نام علمي (Ocimum basilicum) گياهي است علفي يكساله و معطر كه ارتفاع ساقه آن تا 60 سانتيمتر مي رسد.

برگهاي اين گياه به صورت متقابل بيضوی، نوك تيز با كناره های دندانه دار است و گلهای آن معطر و كوچك به رنگ سفيد، قرمز و گاهی بنفش مشاهده مي شود.

ريحان در ايران و افغانستان به صورت خودرو مي رويد و در اكثر نقاط دنيا كاشته مي شود.

از اين گياه اسانسي بنام بازيليك يا روغن ريحان كه بسيار معروف است تهيه مي شود. ريحان از لحاظ مردم قديم ايران كمي گرم و خشك است و چون بسيار معطر است براي معطر ساختن غذا از آن استفاده مي شود.

برگ ريحان درمان كننده ناراحتی هاي حاصل از نيش حشرات است، كافي است كه محل گزش حشرات را با برگ ريحان ماساژ دهيد خارش و درد را برطرف مي كند. تخم ريحان براي رفع دل درد مفيد است و اگر آن را بكوبيد و با صمغ عربي مخلوط كنيد داروي خوبي براي درمان اسهال است.

برگ ريحان اثر زيادكننده شير دارد و مادران شيرده حتما بايد از اين گياه استفاده كنند و خوردن آن به همراه غذا به هضم كمك مي كند.

مضرات خاصي براي اين گياه گفته نشده است.

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )