اهمیت روی در تغذیه و سلامت انسان

تغذیه یکی از مسائل مهم در ارتقاء سطح بهداشت جامعه است. متأ سفانه روی (zn) یکی از موادی است که در تغذیه جامعه ی ما جایگاهی ندارد. روی یک عنصر ضروری کم مصرف برای انسان، دام و گیاه است. اغلب خاک های کشاورزی در ایران آهکی و قلیایی هستند. محققین کشاورزی نشان داده اند که تنها جزء بسیار ناچیز از ترکیبات روی (zn) در خاک های آهکی توسط گیاه جذب شده و ما بقی به فرم های غیر قابل دسترس در خاک تبدیل می شوند. بنابراین چرخه ی غذایی که از گیاهان آغاز می شود از نظر روی (zn) فقیر است. حدود 48 درصد از جمعیت جهان از کمبود روی رنج می برند. (سمینار روی و سلامت انسان در استکهلم سوئد 2000) دلیل اصلی کمبود روی در انسان مصرف زیادی غلات حاوی روی کم در جیره ی غذایی است. در کشور های در حال توسعه مانند ایران، نان یکی از پایه های تغذیه بشمار می رود. بنابراین انتظار می رود کمبود روی در ایران نیز عمومیت داشته باشد. چون قسمت اعظم عنصر روی در سبوس گندم تجمع یافته و نان سفید از نظر محتوی روی (zn) بسیار فقیر می باشد. عنصر روی مانند پلیس راهنمایی و رانندگی عمل می کند و جریان اعمال حیاتی بدن نظیر نگاهداری و کاربرد سیستم آنزیمها و سلولها را هدایت و سرپرستی می کند. در کارامتزاج و پیوند پروتئین اهمیت دارد. انقباض عضلات را کنترل می کند. به تشکیل انسولین کمک می کند و به معالجه ناراحتی های پروستات کمک می کند و رسوب کلسترول را در رگ ها کاهش می دهد. در جلوگیری از ریزش مو و محو خال های سفید روی ناخن موثر است. التیام یافتن زخم های داخلی و خارجی را تسریع می کند. مصرف روی باعث افزایش سیستم ایمنی بدن شده و بدن را در برابر بروز بیماری های عفونی مقاوم می کند. عنصر روی یکی از عناصر تشکیل دهنده مینای دندان است. در اوایل دهه 1960 prasad و همکاران عارضه کم خونی موجود در ایران را که با کوتاهی قد و بلوغ دیررس توام بود به کمبود روی مربوط دانستند. در این افراد غلظت روی پلاسمای خون بسیار پایین بود. هنگامی که به این افراد روی تجویز شد، طول قد آنها در شش ماه بطور متوسط 10- 5 سانتیمتر افزایش یافت. یکی از علل مهم اسهال کودکان، کمبود روی است.

کمی روی در زنان باردار، احتمال سقط جنین و یا زایمان پیش از موعود را سبب می گردد. کمبود روی در دوران بارداری باعث افزایش تا دو برابر، در میزان تولد نوزاد با وزن کم و تا سه برابر زایمان زود رس و کاهش رشد جنین می شود. در صورت کمبود روی ، تسلط بر اعصاب کاهش یافته و انسان زود عصبانی می شود. در شرایط کمبود روی، ضریب هوشی کاهش می یابد. در کمبود آهن تنها هموگلوبین خون پایین است (خستگی و ضعف عمومی) ولی اگر کمبود آهن با کمبود روی همراه باشد که متأسفانه در بعضی موارد چنین است. علاوه بر علایم فوق، تأخیر در ظهور صفات ثانویه جنسی، عوارض پوستی، بزرگی کبد و طحال نیز

شیوع بیشتری می یابد.

تجویز روی در درمان عقیمی در مردان و نازایی در زنان موثر می باشد. نیاز فرد بالغ به روی در روز 16 میلی گرم است ولی در افراد بیمار روزانه باید 220 میلی گرم سولفات روی تجویز شود. در ترمیم زخم پوست، بدن نیاز مبرم به روی دارد. تجویز پمادهای روی در بهبود زخم موثر است. امروزه به جای کپسول سولفات روی از سیترات و گلوکو نات روی استفاده می شود که مزیت بیشتری نسبت به کپسول سولفات روی دارد. روی نقش بسیار ضروری در مراحل تولید مثل دارد. شیر مادران تنها منبع روی برای شیرخواران است. اگر چه به تدریج غلظت این عنصر در شیر مادر کمتر می شود. ولی این امر نباید باعث پیدایش کمبود روی در طفل شود.

زیرا مادر می تواند با افزایش میزان روی در غذا خود تا حد لازم برای شیر دادن مقدار روی لازم را از راه شیر به شیرخوار برساند. محققین گزارش هایی ارائه می دهند دال بر اینکه تجویز روی به میزان 15 میلی گرم در روز در رژیم غذایی مادران شیر ده، باعث افزایش سرعت رشد اطفال آنها در مقایسه با اطفال مادرانی شد که به آنها روی تجویز نشده بود. اگر چه تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است. ولی تجویز روی به مادرانی که شیر آنها به اندازه کافی روی نداشت، باعث افزایش سرعت رشد اطفال آنها شد. بطور کلی علل کمبود روی را می توان به دو دسته تقسیم کرد. دسته اول چند سند رمی که مربوط به نارسایی ها ی متابولیکی یا ژنتیکی است. دسته دوم، علل تغذیه ای می باشد که از دسته اول مهم تر و شایع تر بوده و عبارتست از کمبود روی در رژیم غذایی یا مصرف غذاهای فقیر از انرژی روی. در اینجا به ذکر معمول ترین غذاهایی که حاوی روی می باشند می پردازیم. گوشت، جگر، تخم مرغ، شیر، گندم سبوس دار، ذرت کامل، پیاز، بادام زمینی، شکلات، ماهی و صدف و.... . از بین مواد نامبرده گندم سبوس دار حاوی بالاترین مقدار روی می باشد. بر اساس تحقیقاتی که در ایران انجام گرفته، نشان داده شده است که مشکل کمبود روی در جامعه ایرانی شدید است. همچنین کمبود توام آهن و روی در مواد غذایی ایران عارضه ای به نام «کم خونی ایرانیIranianAnaemid » ایجاد کرده است که در منابع خارجی نیز از آن یاد شده است. همچنین نتایج تحقیقات انجام شده در ایران نشان داده است که عارضه کوتولگی همراه با هیپوگنادیسم و همچنین شیوع بیماری کم خونی بویژه در روستاها ناشی از کمبود روی بوده است ( کماجیان 1372 ) برای حل مشکل کمبود روی راه حل هایی پیشنهاد گردیده است. تنوع رژیم غذایی، غنی سازی غذاها، مصرف مصنوعی آنها به عنوان مکمل غذا و آموزش تغذیه ای صحیح. هر چند که ارزش و اهمیت هر کدام از این روش ها به ویژگی های فرهنگی و اقتصادی هر جامعه بستگی دارد. اما نتایج بررسی در کشور های پیشرفته نشان داده که غنی سازی غذا بهترین و مطمئن ترین و حتی ارزان ترین روش است. باید خاطر نشان کرد که غنی سازی غذاها مهمترین عامل در سلامتی انسان بوده و در صورت کاربرد صحیح انسان را از مصرف دارو بی نیاز می کند. در مورد مصرف روی باید به نکات زیر توجه شود. اگر ویتامین 6B بیشتری مصرف شود به روی بیشتری احتیاج است. در مورد اشخاص مبتلا به بیماری قند نیز چنین است.

ـ به مردان با ناراحتی های پروستات توصیه می شود که غلظت روی (zn) را در بدن خود بالا نگاه دارند.

ـ در مورد معالجه ضعف قوه جنسی، مصرف توام ویتامین B6 با روی موفقیت آمیز بوده است.

ـ در اشخاص سالخورده مصرف روی و منگنز مفید است.

ـ برای منظم کردن عادت ماهانه خانم ها، قبل از اینکه به هورمون متوسل شوند، بهتر است به عنوان مکمل غذایی از روی استفاده شود.ـ اگر روی به جیره غذایی خود افزودید، ویتامین A مصرفی را هم افزایش دهید. متأسفانه در اثر مصرف نامتعادل کودها به ویژه مصرف بالای فسفر در کشور ما جذب روی در محصولات کشاورزی بشدت کاهش یافته است. و این امر سبب کمبود روی در زنجیره غذایی گیاه، دام و انسان گردیده است. با توجه به اینکه بالا بودن سهم غلات در رژیم غذایی را دلیل عمده ای برای کمبود روی در جوامع انسانی می دانند. مسأله کمبود روی در جوامع انسانی را می توان از طریق افزایش غلظت روی در دانه غلات بویژه دانه گندم برطرف نمود ( مارشنر، 1993)

بنابراین تاثیر کود روی در زراعت گندم را باید هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی مورد بررسی قرار داد و کشاورزان را به استفاده بهینه از کود ها تشویق و یاری نمود.

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

: کودهای شیمیایی

ميتراز (ميتاك )

گروه شيميايي :دي أميدين

ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي : اين سم خاصيت خورندگي ندارد و نسبت به گرما مقاوم است . به نظر ميرسد كه اشعه ماورا بنفش , تاثير اندكي بر پايداري ان داشته باشد در صورتي كه اميتراز به مدت طولاني درشرايط مرطوب نگهداري شود به أرامي تجزيه خواهد شد .

ماندگاري در محيط زيست :اميتراز در خاك داري تهويه مناسب به سرعت تجزيه مي شود . نيمه عمر ان يعني مدت زماني كه طول مي كشد تا ماده تجزيه شود و غلظت ان به نصف غلظت اوليه برسد كمتر از يك روز است. تجزيه در خاكهاي اسيدي سريعتراز خاكهاي قليايي و يا خنثي صورت مي گيرد .

سميت: LD50= 600-800 mg/kg اميتراز براي زنبور عسل تقريبا بي ضرر است .

موراد مصرف : اميتراز يك حشره كش و كنه كش است كه براي كنترل كنه قرمز تار عنكبوتي , مينوز برگ و سپرداران به كارميرود . اين سم در پنبه عليه كرم غوزه پنبه , مگس سفيد و كرمهاي برگ خوار و در حيوانات براي كنترل ساس ,كنه ,شپش و ديگر افات حيواني به كار برده مي شود.

کود مورد نیاز برای کشت زرشک:

در مناطق جنوبی استان خراسان معمولاً بعضی اوقات مقدار کمی کود حیوانی می دهند لیکن زرشک مثل هر میوه دیگر نیاز به کود دارد که از کودهای توصیه شده به خاک لازم است قبل از کاشتن نهال کود پوسیده حیوانی 70 تن در هکتار- کود ازته به صورت N حدود 100 کیلو در هکتار کود فسفره به صورت P2O5 حدود 100 کیلو در هکتار- کود پتاس به صورت K2O حدود 50 کیلو در هکتار به خاک اضافه نمود که پس از اضافه کردن این کودها بر روی خاک با یک شخم عمیق کودها را به داخل خاک می فرستند تا در دسترس ریشه ها قرار گرفته و مورد استفاده آنها قرار گیرد. با وجود غنی بودن خاکها ی ایران مرکزی از کود K2O باید هر سال کود پتاسی را به زمین داد چون زرشک و میوه هآیش نیاز مبرمی به آن دارند در سالهای بعد هم هر ساله کودهای فوق الذکر به همین مقدار و نصف کود حیوانی را به باغ زرشک داده و تنها به کمک رتیواتور باید آنها را به داخل خاک می فرستاد. کودهای معدنی را به صورت کودهای برگی در مواردی که آبیاری به وسیله باران مصنوعی انجام می گیرد نیز به بوته های زرشک می توان داد چون

کود اوره با پوشش گوگردی

کود اوره با پوشش گوگردی ( SCU  ) به عنوان یک نوع کود اهسته رهش که دارای راندمان بالا و مزایای بسیار زیادی برأی خاک و گیاه ان است ، در صنایع کشارزی کاربرد زیادی دارد . اخیرا در کشور ما نیز با توجه به راندمان پایین کود شیمیایی اوره اتلاف ان ، آلودگی شدید خاک ها و منابع زیرزمینی آب به نیترات و نیتریت ، کاهش جذب عناصر ریزمغذی بدلیل بالابودن PH خاک ها و … استفاده از این نوع کود نه تنها برای مزارع شالیزار که بطور کامل در آب غوطه ورند بلکه برای تمام اراضی کشاورزی توصیه شده است . زیرا صرف نظر از مزایای فوق گوگرد نیز به عنوان یک ماده حیاتی در ساختمان پروتئین ها ، به عنوان کاهنده PH خاک ها و در نتیجه ایجاد شرایط جذب عنصر ریز مغذی خصوصا آهن و روی که مردم کشور ما در فقدان میزان آهن و روی رکورد دار می باشند، دارد .

کود اوره با پوشش گوگردی

کود اوره با پوشش گوگردی ( SCU  ) به عنوان یک نوع کود اهسته رهش که دارای راندمان بالا و مزایای بسیار زیادی برأی خاک و گیاه ان است ، در صنایع کشارزی کاربرد زیادی دارد . اخیرا در کشور ما نیز با توجه به راندمان پایین کود شیمیایی اوره اتلاف ان ، آلودگی شدید خاک ها و منابع زیرزمینی آب به نیترات و نیتریت ، کاهش جذب عناصر ریزمغذی بدلیل بالابودن PH خاک ها و … استفاده از این نوع کود نه تنها برای مزارع شالیزار که بطور کامل در آب غوطه ورند بلکه برای تمام اراضی کشاورزی توصیه شده است . زیرا صرف نظر از مزایای فوق گوگرد نیز به عنوان یک ماده حیاتی در ساختمان پروتئین ها ، به عنوان کاهنده PH خاک ها و در نتیجه ایجاد شرایط جذب عنصر ریز مغذی خصوصا آهن و روی که مردم کشور ما در فقدان میزان آهن و روی رکورد دار می باشند، دارد .

تثبیت ازت به روش همیار :

مقدمه : کود های بیولوژیک که با استفاده از میکرو ارگانیس های مفید خاک تولید می شوند در سالهای اخیر مورد توجه بیشتری قرا گرفته اند . مشکلات اقتصادی ناشی از افزایش رو به رشد بهای کود های شیمیایی از یک سو و مسائل زیست محیطی مرتبط با مصرف غیر اصولی این کود ها از قبیل ایجاد الو دگیهای محیطی . افت سطح  حاصلخیزی خاک و کاهش کفیت محصولات از سوی دیگر ، موجبات این حسن توجه را فراهم اورده اند . تلاش برأی بهره گیری از سیستم هاک بیولوژیک تثبیت کننده ازت به عنوان مناسبترین جایگزین برأی کود های ازتی ابعاد گسترده تری یافته و جلوه های روشنی از امکان تحقق ارمان دیرینه محققان بری استفاده از این پدیده مفید در کشت محصولات استراتژیک مانند انواع غلات ظاهر شده است . یکی از روشهای تولید کود های بیولوژیک استفاده از باکتریهای همیار ( ASSOCIATIVE ) است .