بررسي اثر تراكم كاشت بر صفات مختلف ارقام اميدبخش سورگوم علوفه‌اي :

در اين تحقيق سه رقم سورگوم علوفه‌اي به نام‌هاي KFS2, KFS1 و KFS3 با استفاده از طرح آماري فاكتوريل بر پايه بلوك‌هاي كامل تصادفي به منظور تعيين مناسب‌ترين تراكم كاشت در سه تكرار به مدت دو سال (81-1380) در كرج كاشته شدند. تراكم‌هاي مورد بررسي 167، 208، 278 و 417 هزار بوته در هكتار بودند. كود فسفات آمونيوم بر مبناي 115 كيلوگرم P2O5 و در مجموع 183 كيلوگرم در هكتار نيتروژن در چهار نوبت مصرف شد. از همه تيمارها دو چين علوفه برداشت شد. چهار صفت شامل ارتفاع بوته، تعداد پنجه، عملكرد علوفه‌تر و خشك در هر چين يادداشت‌برداري گرديد و برداشت از سطح 7.8 مترمربع به عمل آمد. داده‌هاي دو سال مورد تجزيه واريانس مركب قرار گرفت و ميانگين به روش دانكن مقايسه شدند. نتايج تجزيه واريانس مركب نشان داد بين سال‌ها به جز براي ارتفاع بوته، ارقام به جز براي تعداد پنجه، اثر متقابل سال× رقم به جز براي تعداد پنجه، تراكم كاشت، اثر متقابل سال× تراكم كاشت به جز براي عملكرد علوفه خشك، اثر متقابل رقم× تراكم كاشت و اثر متقابل سال× رقم× تراكم كاشت به جز براي ارتفاع بوته اختلاف معني‌دار در سطح 1% وجود دارد و فقط اختلاف موجود در اثر متقابل رقم× تراكم كاشت براي ارتفاع بوته در سطح 5% بود. با مقايسه ميانگين‌ها به روش دانكن، همه صفات مورد بررسي در سال اول و در گروه اول قرار گرفتند. ارقام KFS1و KFS3 به ترتيب از نظر عملكرد علوفه تر با 126.7 و 124.5 و علوفه خشك با 24.38 و 23.05 تن در هكتار و از نظر ارتفاع با 186 و 178 سانتي‌متر در گروه اول قرار گرفتند. كمترين عملكرد علوفه خشك به ميزان 20.18 تن در هكتار از رقم KFS2 و بيشترين و كمترين عملكرد علوفه خشك به ترتيب در تراكم‌هاي كاشت 278 و 417 هزار بوته در هكتار به دست آمد. گرچه تعداد پنجه در چين اول با چين دوم اختلاف معني‌داري داشت، ولي ارقام مورد بررسي در متوسط دو چين از نظر تعداد پنجه تفاوت آماري نداشتند.

منبع: مرکز مقالات کشاورزی

گياهان علوفه ای

چکيده:
به منظور بررسي اثرات تنش خشکي بر روي ذرت و سورگوم علوفه ای آزمايشي در مزرعه تحقيقاتي دانشکده کشاورزي دانشگاه شهيد باهنر کرمان در سال زراعي 1384 اجرا گرديد. آزمايش بصورت اسپليت پلات (کرتهاي خرد شده) بر پايه طرح بلوکهاي کامل تصادفي با سه تکرار انجام گرديد. تيمارهاي اصلي سه دور آبياري (7، 14 و 21 روز) و تيمارهاي فرعي دو رقم ذرت (سينگل کراس 647 و 704) و يک رقم سورگوم علوفه اي (speed feed) در نظر گرفته شد. گياهان تا 45 روز پس از کاشت در شرايط مطلوب آبياري قرار گرفته و پس از آن تيمارها اعمال گرديد. نتايج بدست آمده نشان داد که اثر تيمار دور آبياري تنها بر ارتفاع بوته معني دار شده، بطوريکه دور آبياري 7 روز اختلاف معني داري با دور آبياري 14 و 21 روز داشت. تاثير ارقام در مورد همه صفات مورد مطالعه معني دار شد، بطوريکه بيشترين ارتفاع بوته (204 سانتي متر)، تعداد برگ در بوته (4/16 برگ)، عملکرد علوفه تر (1/46 تن در هکتار) و بيشترين عملکرد علوفه خشک (5/24 تن در هکتار) متعلق به سورگوم علوفه اي و بيشترين قطر ساقه (4/19 ميليمتر) متعلق به ذرت رقم سينگل کراس 704 بود.
کلمات کليدي: تنش خشکي، سورگوم، ذرت، دور آبياری.

مقدمه:
عدم بارندگي كافي و توزيع غيريكنواخت آن در طول فصل رشد در مناطق خشك و نيمه‌خشك باعث شده است كه كشت بيشتر محصولات كشاورزي فقط توسط آبياري امكان‌پذير گردد. از طرف ديگر بعلت محدود بودن منابع آب در چنين مناطقي، استفاده صحيح از آن حائز اهميت بوده و تعيين برنامه صحيح و دقيق براي آبياري بطوريكه گياه از يك طرف دچار تنش رطوبتي نگردد و از طرف ديگر با مصرف بي‌رويه آب، موجبات هدر رفت اين ماده حياتي و مسائل عديده ديگر همچون آلودگي آبهاي سطحي و زيرزميني توسط نيترات و شستشوي عناصر غذائي خاك و كاهش كارآئي مصرف آب و كود است فراهم نشود، اولويت خاصي مي‌يابد (2). گياهان زراعي بخش اعظم آب مورد نياز خود را از نزولات جوي بدست مي آورند. در حال حاضر هيچ راه منطقي براي افزايش نزولات جوي در خلال دوره هاي خشکي وجود ندارد و بهترين راه مبارزه با خشکي همراهي با آن است. يعني کاربرد عمليات زراعي به نحوي که ميزان ذخيره آب خاک را افزايش دهد و نيز توسعه ارقام و هيبريدهائي که تحمل بيشتري نسبت به دوره خشکي داشته و يا توانائي اجتناب از آن را داشته باشد (4). ذرت براي تغذيه دامهاي گوشتي و طيور بسيار مناسب و خوشخوراک بوده و در جيره غذايي و ترکيبات کنسانتره داراي اهميت فوق العاده اي است و بخصوص علوفه تازه و خشک آن بيشترين مصرف را در بين دامها دارد (1). توانائي سورگوم از نظر رشد در مناطقي که براي هر گياه ديگري نامساعد است، باعث شده که به آن لقب شتر گياهان زراعي داده شود. مقاومت به خشکي سورگوم به علت سيستم گسترده ريشه آن و همچنين خصوصيات مروفولوژيکي برگها و ساقه آن از نظر کاهش تعرق است. سيستم ريشه سورگوم از نظر جذب آب دو برابر ريشه ذرت موثر است در حاليکه سطح برگ آن به مقدار قابل ملاحظه اي کمتر از ذرت است(3).

مواد و روشها:
اين آزمايش در سال زراعي 1384 در مزرعه تحقيقاتي دانشکده کشاورزي دانشگاه شهيد باهنر کرمان انجام گرديد. اين طرح در قالب آزمايش اسپليت پلات (کرتهاي خرد شده) بر پايه بلوکهاي کامل تصادفي در سه تکرار انجام شد. تيمارها شامل سه دور آبياري (7، 14 و 21 روز) به عنوان فاکتور اصلي و دو رقم ذرت (سينگل کراس 647 و 704) و يک رقم سورگوم علوفه اي (speed feed) به عنوان فاکتور فرعي بودند. از هر رقم پنج خط 5 متري در کرتهايي به ابعاد 5/2*5 متر کشت گرديد. فاصله بين بلوکها و کرتها سه متر در نظر گرفته شد. عمليات کاشت در تاريخ 6/2/1384 انجام گرديد . دو هفته پس از کاشت عمليات واکاري و حدود سه هفته پس از کاشت عمليات تنک کردن براي رسيدن به تراکم مطلوب انجام گرفت. در طول دوره رشد دو نوبت وجين انجام گرديد. زمان رسيدن محصول يک متر مربع از وسط هر کرت برداشت و وزن تر و خشک علوفه محاسبه گرديد. قبل از برداشت نيز صفات تعداد برگ در بوته و ارتفاع بوته محاسبه گرديد. براي محاسبات آماري از نرم افزارهاي SPSS و EXCEL و براي مقايسه ميانگينها از آزمون دانکن استفاده گرديد.

نتايج و بحث:
نتايج بدست آمده نشان داد که اثر تيمار دور آبياري بر ارتفاع بوته (5 P> %) معني دار شد ولي بر روي صفات قطر ساقه، وزن تر و خشک و تعداد برگ در بوته اثر معني داري نداشت. مقايسه ميانگين ها نشان داد که دور آبياري 7 روز بيشترين ارتفاع بوته (7/183 سانتي متر) و دور آبياري 21 روز کمترين ارتفاع بوته (3/170 سانتي متر) را دارا هستند. همچنين نتايج نشان داد که اثر ارقام مختلف بر روي کليه صفات اندازه گيري شده ( 1P> %) معني دار شد. مقايسه ميانگين ها نشان داد که بيشترين ارتفاع بوته متعلق به سورگوم (1/204 سانتي متر) و کمترين ارتفاع متعلق به ذرت سينگل کراس 704 (1/158 سانتي متر) بود. در مورد قطر ساقه ذرت سينگل کراس 704 با 4/19 ميلي متر بيشترين و سورگوم با 2/12 ميلي متر کمترين قطر را دارا بود. در مورد عملکرد علوفه تر و خشک نيز سورگوم به ترتيب با عملکرد 1/46 و 5/25 تن در هکتار بيشترين و ذرت سينگل کراس 647 به ترتيب با عملکرد 3/32 و 1/17 تن در هکتار کمترين عملکرد را توليد کردند. بيشترين تعداد برگ در بوته نيز متعلق به سورگوم (4/16 برگ) و کمترين تعداد برگ در بوته متعلق به ذرت سينگل کراس 704 (2/11 برگ) بود.

مقايسه ميانگين اثرات اصلي تيمارها بر صفات مورد مطالعه
وزن خشک(ton/h)
وزن تر(ton/h)
تعداد برگ
قطر بوته(mm)
ارتفاع بوته (cm)

دور آبياری(تنش خشکی)
4/22 a
3/41 a
9/12 a
7/16 a
7/183 a
I1
2/19 a
5/37 a
1/13 a
1/17 a
171 b
I2
1/20 a
6/38 a
9/12 a
1/17 a
3/170 b
I3
رقم
1/17 b
3/32 c
3/11 b
2/19 a
8/162 b
S.C 647
20 b
39 b
2/11 b
4/19 a
1/158 b
S.C 704
5/24 a
1/46 a
4/16 a
2/12 b
1/204 a
Sorghum

ميانگين هاي داراي حروف غير مشابه بر اساس آزمون دانکن، در سطح 5 درصد داراي اختلاف معني دار مي باشند.










منابع
1- حسيني، محسن. 1372. اثر مقادير مختلف کود ازته، دور آبياري و تراکم روي برخي صفات کمي، کيفي و منحني رشد ذرت. پايان نامه کارشناسي ارشد زراعت، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران.
2- عنابي ميلاني، اژدر. 1376. ارزيابي تاثير روشهاي مختلف تعيين زمان آبياري روي عملكرد، مصرف آب و كارائي مصرف آب ذرت علوفه‌اي در منطقه آذرشهر. پايان نامه کارشناسي ارشد خاکشناسي، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران.
3- کوچکي، عوض. 1364. زراعت در مناطق خشک(ترجمه). انتشارات جهاد دانشگاهي مشهد، 202 صفحه.
4- Peak, D. C. I. ; Stirk, G. D. and Henzell, E. F. (1975): Leaf water potential of pasture plants in a semi-arid subtropical environment. Aust. J. Exp. Agric. Animal Husb, 15: 645-654.

منبع: مرکز مقالات کشاورزی

مناطق با بارندگی بین ۳۵۰-۱۸۰ میلی متر

رمز پست :ake.blogfa

کاشت اسپرس

مقدمه

اسپرس گیاهی است از تیره Leguminosae  زیر تیره  Papilionaceae و قبیله  Hedysareae و جنسOnobrychis که دارای مقاومت چندین صد ساله در کشور می باشد . در گزارش های مختلف تعداد 50 الی 70 گونه از این جنس را در ایران گزارش نموده اند که در بین این گونه ها گونه D.viciifoliae از نظر خصوصیات زراعی مطلوب ترین بوده و عموما منظور از اسپرس این گونه می باشد.

امروزه تولید غذا به عنوان اصلی ترین مسئله در جهان مطرح بوده و در این میان تولید علوفه و دامپروری جایگاه ویژه ای می یابد. یونجه یا طلای سبز با نام علمی Medicago sativa و نام انگلیسی Alfalfa مهمترین گیاه علوفه ای دنیا و اولین گیاه علوفه ای اهلی شده است که بشر اولیه آنرا به عنوان تغذیه دام تشخیص داده است. مبدا اصلی یونجه خاور نزدیک و آسیای مرگزی بوده و ناحه مرکزی ایران منشا جغرافیایی یونجه است. یونجه در بین گیاهان علوفه ای به علت کیفیت خوب، خوشخوراکی و دارا بودن ذخائر غذایی، از جمله مواد معدنی مانند کلسیم و مواد پروتئینی اهمیت خاصی پیدا کرده است به طوری که یونجه بیش از ۲ تن پروتئین در هکتار در سال را تولید می نماید. یونجه با تثبیت ازت خاک بر حاصلخیزی خاک می افزاید و عمری بین ۴ تا ۲۰ سال دارد که معمولا عمر مفید آن ۷ سال است. در مقابل تغییرات محیط حساس بوده و قادر است ۵۰ تا ۶۰ درجه زیر صفر و ۵۰ درجه بالای صفر را تحمل نماید.

نکات طلایی چغندر علوفه ای fodder beet

1.      هرچه غده سفیدتر و کشیده تر باشد میزان قند بیشتر است.

2.      چغندر قند 3 برابر چغندر علوفه ای برگ دارد.

3.      چغندر علوفه ای نسبت به چغندر قند اغلب از زمین بیرون می آید.

4.      تعداد دوایر متحدالمرکز در چغندر علوفه ای 5-3 عدد و در چغندر قند 12-8 عدد می باشد.

5.      سلولهای پارانشیمی ذخیره ای در اطراف این دستجات متحد المرکز وجود دارند. هرچه تعداد دستجات بیشتر باشد قند نیز بیشتر است.

6.      بریدگی محل ظهور ریشه در بغل غده هر چه عمیق تر باشد درصد قند بیشتر است.

7.      قند در برگها ساخته می شود و در غده تجمع می یابد بنابراین تعداد برگ چغندرقند بیشترمی باشد که میزان قندش بالاتر است.

8.      برگخوارها به چغندر علوفه ای بیشتر آسیب می رسانند زیرا تعداد برگش کمتر است. ولی چغندر قند برگسازی لوکس داشته و برگهای از دست رفته در اثر آفات را جبران می کند.

9.      راندمان جذب در چغندر قند بیشتر است زیرا عمیق تر بوده و برگهای بیشتری دارد.

10.  در زمستان مقدار کل ماده خشک تولیدی از چغندر علوفه ای از بقیه گیاه ان علوفه ای بیشتر است.

چند نکته راجع به گیاه ان براسیکای بین زراعی:

1.      نقطه ضعف گیاه ان بین زراعی پاییزه براسیکا کمی ماده خشک است. ولی ارزش علوفه ای بالایی دارند و پروتئین آنها نسبتاً زیاد است.

2.      بدلیل کم بودن ماده خشک، تجزیه ان در خاک بسیار سریع است.

نکات طلایی اسپرس

بی خیال ۱ و ۲

3.      اسپرس مخصوص مناطق گرم است و در زمینهای سبک و شرایط نامساعد عملکرد خوبی دارد.

4.      اسپرس دگرگشن بوده و عامل گرده افشانی زنبور عسل می باشد.

5.      این گیاه دارای ریشه های عمیق بوده و گیاه ی چندساله است.

6.      گیاه ی مقاوم به خشکی و گرما بوده و به سرما حساس است بخصوص در اوایل رشد.

7.      دارای مواد معدنی بخصوص کلسیم است.

8.      زمینهای سنگین، رسی و سرد مناسب برای کشت این گیاه نیست.

9.      اسپرس در مقابل چرای دام مقاوم تر است و مخصوص مناطق دیم می باشد.

10.  اسپرس گیاه ی است با برگهای مرکب حدود 11 تا 29 برگچه که بصورت دو به دو و جفتی می باشند. یعنی چهار برگچه ای متقابل است.

11.  در ایران وجود آفات باعث کاهش سطح زیر کشت اسپرس شده است.

نکات طلایی یونجه 1 ALFALFA

1.      جدا شدن دو ناو و آزاد شدن اندامهای جنسی (پرچم)، خامه، کلاله و قسمتی از تخمدان در یونجه تریپینگ نامیده می شود.

2.      عمل تریپینگ بوسیله باد، حشرات و زنبور برگخوار (مگاچیل) و کمتر بوسیله زنبور عسل انجام    می شود.

3.      PH مناسب برای یونجه 4/7 می باشد که قلیایی بوده و اگر محیط اسیدی شد نیاز به آهک دادن می باشد.

4.      یونجه در خوزستان در آبان ماه کشت می شود و در اسفند – فروردین چین اول برداشت می شود.

5.      55 – 45 درصد وزن کل گیاه را برگها تشکیل می دهند. پس کیفیت علوفه مربوط به برگهای آن است.

6.      Medicago sativa در مقایسه  با Medicago media عمق ریشه بیشتر ولی انشعابات ریشه کمتری دارد.

7.      تراکم جوانه های رویشی بر روی طوقه یونجه می باشد. بنابراین از چین سوم به بعد بایستی یونجه را از کمی بالاتر ببریم.

8.      در یونجه 3/1 انتهایی برگچه ها دندانه دار است.

9.      ساقه یونجه تو پر است(محل ذخیره مواد غذایی).

10.  چین اول یونجه زیاد نیست و معمولاً باید زده شود تا جوانه های رویشی زیاد گردند.

11.  در خوزستان یونجه در تابستان به گل می رود و با به گل رفتن یونجه خشبی شده و کیفیت علوفه پایین می آید.

12.  در کشت یونجه بایستی توجه نمود که آهک را یکباره به زمین ندهیم زیرا تعادل یونی برهم می خورد و باید به صورت تدریجی به زمین، آهک داد.

13.  مقدار بذر مورد کاشت 4 تا 30 کیلوگرم در هکتار است. 4 کیلو برای بذرگیری و از آن بیشتر جهت تولید علوفه می باشد.

14.  هر چه درجه حرارت بیشتر باشد مقدار بذر کمتری می کارند.

15.  نظر به اینکه یونجه ریشه عمیق دارد هرگز نباید جهت شخم زمین آن از دیسک استفاده نمود زیرا دیسک خاک را پودر نموده و خاک سله می بندد.

16.  در خوزستان یونجه را بصورت چندساله می کارند و چین اول و دوم آن ضعیف است.

17.  یونجه نسبت به تبادلات گازی بسیار حساس است.

18.  مقاومت به سرما در یونجه نسبی است.

19.  بهترین خاک برای کشت یونجه، خاک گرم و آهکی با  PH حدود 4/7 است.

20.  در اراضی سنگین که امکان نفوذ ریشه از 30 تا 40 سانتیمتری کم است به جای یونجه از شبدر استفاده می شود.

21.  یونجه ضد نماتد است و در اثر شیوع این آفت یونجه سه ساله می کارند.

22.  وزن هزاردانه یونجه 3-2 گرم است.

نکات طلایی شبدر CLOVER

1.      شبدر قرمز Trifolium pratense معروفترین شبدر در دنیا بوده و بالا ترین محصول را در میان شبدرها دارد.

2.      شبدر قرمز مخصوص مناطق سردسیر بوده، طالب آب و هوای مرطوب و سرد می باشد و ضمناً این گیاهچند ساله است.

3.      در بهترین شرایط شبدر از نظر کیفیت از یونجه بهتر بوده ولی محصول آن پایین تر است.(پروتئین بالا تر است)

4.      ماده خشک شبدر 12-8% می باشد ولی ماده خشک یونجه 17-14% می باشد.

5.      از لحاظ مورفولوژیکی در شبدر اختلاف زیادی بین ارقام زراعی و وحشی وجود ندارد ولی در یونجه اینطور نیست.

6.      شبدر قرمزچون روز بلند است بسیار حساس به نور می باشد و اگرمقدار نورکم باشد به گل نمی رود.

7.      
 

8.      ریشه شبدر قرمز علاوه بر اینکه عمیقتر از یونجه است انشعابات ریشه آن هم بیشنر می باشد.

9.      شبدر قرمز معمولاً 5/2 چین دارد.

نکات طلایی سودانگراس و نکاتی راجع به سیلو کردن گیاهان علوفه ای

1.      سودانگراس مقاوم به پاخوری است.

2.      مقدار اسید پروسیک در سودانگراس شیرین بیشتر است.

3.      سرما و خشکی باعث تجمع اسیدپروسیک در برگها می شود. این ماده حدود 4 تا 5 ساعت پس از چیدن در گیاه دوام دارد.

4.      مناسب ترین زمان برداشت سودانگراس پس از گلدهی کامل بوته هاست. چون هر چه رسیده تر باشد برای دام خوشخوراکتر است.

5.      برعکس اکثر گیاه ان گیاه ان علوفه ای درصد قند در سورگوم شیرین و درنتیجه خوش خوراکی جهت دامها با افزایش سن افزایش می یابد.

چند نکته در بآب سیلو و علوفه خشک: