X
تبلیغات
بزرگترین وبلاگ مقاله کشاورزی ایران

بزرگترین وبلاگ مقاله کشاورزی ایران
 
وبلاگ دانشجویان دانشکده کشاورزی سراوان با بیش از 10000مقاله کشاورزی رایگان

 روغن هسته انگور

روغن هسته انگور چنان که از نامش بر می‌آید از روغنی‌است که از هستهٔ انگور  به دست می‌آید. این روغن فاقد سدیم و کلسترول  بوده و میزان اسیدهای چرب  غیر اشباع آن تا ۹۰ درصد می رسد. خاصیت آنتی اکسیدانی  عصاره انگوربرابر بیشتر از ویتامین  و ۲۰ برابر بیشتر از ویتامین C است .

 

خواص درمانی و پزشکی

 

اسید لینولنیک  برای تولید هورمون  هایی مثل پروستاگلاندین ضروری و در پیشگیری از لخته شدن خون در رگها و تورم شریان ها موثر است.

روغن هسته انگور به طور طبیعی فاقد کلسترول است به همین دلیل این روغن با پایین آوردن مصرف چربی اشباع شده خطر بیماریهای قلبی و دیگر مشکلات گردش خون را کاهش می دهد.

استفاده از روغن هسته انگور چه به عنوان چاشنی و چه در پخت و پز روش قابل توجهی برای کاهش چربی های اشباع شده در برنامه های غذایی است.

این روغن در حالی که خاصیت ازدیاد میزان کلسترول مفید یا اچ دی ال را دارد میزان کلسترول مضر یا ال دی ال و تری گلیسیرید (نمک های آلی حاصل از ترکیب گلیسیرین  و اسیدهای چرب ) را کاهش می دهد.

خصوصیات روغن هسته انگور سبب می شود تا به میزان زیادی از عوارض قلبی و بخصوص از تصلب شرایین  پیش گیری شود.

روغن هسته انگور به سبب خاصیت نرم کنندگی و نیز تطابق با لوسیون ها و کرمهای آرایشی به مقدار زیادی در تولید لوازم آرایش کاربرد دارد.

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی
تخمیر شیر یک روش نسبتا ساده، ارزان و ایمن برای نگهداری آن می باشد. تاریخچه شیرهای تخمیر شده بسیار قدیمی بوده و منشا اصلی آن ها را آسیای مرکزی می دانند. به تعدادی از این فرآورده ها، خواص دارویی- درمانی ویژه ای نسبت داده می شود. باکتری های لاکتیک؛ ضمن تخمیر؛ با تبدیل لاکتوز به اسید لاکتیک، pH شیر را کاهش داده (۴-۶/۴) و به این ترتیب مانع رشد و ادامه حیات پاتوژن ها می گردند. از طرف دیگر، کاهش مقدار لاکتوز امکان استفاده از

ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی

روغن نارگیل

روغن نارگیل، نوعی چربی اشباع شده است که از میوه درخت نارگیل  بهدست می آید. از این روغن در تهیه ی مواد آرایشی بهداشتی و همچنین در غذاها استفادهمی شود. این روغن سرشار از لوریک اسید (نوعی اسید چرب با زنجیره متوسط) می باشد. روغن نارگیل های هیدروژنه نشده معمولاً بین دمای 22 تا 24 درجه سانتی گراد ذوب می شوند. روغن نارگیل بین دیگر انواع روغن از همه پایدارتر است و بین روغن های مخصوص سرخ کردن، حرارت لازم برای سوختن روغن نارگیل از همه روغن ها بالاتراست. بنابراین، حتی در دماهای بالا هم این روغن نمی سوزد و دود از آن بلند نمی شود.

 

 

 

اثرات روغن نارگیل بر سلامتی

بر خلاف تصور عموم، اگر این روغن راهیدروژنه نکرده باشند، برای سلامتی بسیار مفید است. برخی متخصصین تغذیه عقیده دارند که روغن نارگیل،سرعت سوخت و ساز بدن را بالا می بردو بنابراین، ازوزن افرادی که از این روغن استفاده می کنند کاسته می گردد. برخی تحقیقات هم نشان داده اند که مصرف روغن نارگیل، خطر ابتلا بهسرطان سینه را در خانم ها کاهش می دهد. با وجود این، برخی محققین اعتقاد دارند که روغن نارگیل در هر حال، نوعی چربی اشباع شده است و حتی مصرف مقدار کمی از آن، خطر ابتلا به بیماری های قلبی راافزایش می دهد. همچنین طی آزمایشی که بر روی موش ها انجام شده، مشخص شده است که مالیدن روغن نارگیل بر پوست موش ها،آسیب های جدی به پوست وارد می آورد.

 

بزرگترین تولید کننده ی روغن نارگیل در جهان، کشورفیلیپین است که صادرات این روغن، 7 درصداز کل درآمد صادراتی این کشور را تشکیل می دهد.

روغن آفتاب گردان

این روغن را از دانه های روغنی گل آفتاب گردان استخراج می کنند. از این روغن برای مصارف خوراکی استفاده می شود. البته روغن زیتون ازروغن آفتابگردان سالم تر است و خطر کمتری برای سلامتی ایجاد می نماید. پس از آن که ازدانه ی آفتاب گردان روغن گرفتند، آن چه که باقی می ماند را به عنوان خوراک دام مورداستفاده قرار می دهند. این روغن، یکی از روغن های رایجی است که برای سرخ کردن و پخت و پز مواد غذایی، کاربرد گسترده ای دارد. امروزه دانه گل های آفتاب گردان راتغییرات ژنتیکی داده اندو با استفاده از اصلاح نباتات، بذرهای مرغوب تر و در نتیجه، گل های بهتری تولیدکرده اند که هم محصول دهی بهتر داشته و هم در برابر بیماری ها و آفت های گیاهی مفاوم تر باشند.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی

شمارش باكتري هاي كلي فرم

 

باكتري هاي كلي فرم به باكتري هاي ميله اي ، گرم منفي ، هوازي ( گاهي بي هوازي اختياري ) و بدون اسپور اطلاق مي گردد كه لاكتوز را در مجاورت املاح صفراوي در دماهاي 30 تا 38 تخمير نموده و توليد اسيد و گاز مي نمايد

منشأ باكتري هاي كلي فرم ممكن است مدفوع يا غير مدفوع باشد . غير از جنس هاي اشرشيا كلي و آئروباكتر، گروه كلي فرم شامل تعداد محدودي از انواع ساير جنس ها كه لاكتوز را تخمير مي كنند نيز مي شود . ( از جمله كلبسيلا و ستيروباكتر ) .

 

باكتري هاي گروه كلي فرم در روده و مكانهايي غير از روده مانند خاك ، آب و غلات نيز زندگي مي كنند . همچنين اين باكتريها قادرند درجه حرارت هاي بين 2تا 50 را تحمل نمايند . رشد و تكثير آنها در مواد غذايي در درجه حرارتهاي 6-3 به كندي انجام مي پذيرد .همچنين كلي فرم ها قادرند طيف نسبتأ وسيع را تحمل نمايند .

اشرشيا كلي يكي از باكتري هاي گروه كلي فرم است كه منشأ مدفوعي دارد بطوريكه در هر گرم از مدفوع فرد انساني بالغ بر باكتري وجود دارد .

تحقيقات در اين زمينه نشان دادند كه حضور اين باكتري در موارد ديگر از يك منشأ مدفوع انسان يا حيوان ناشي شده است . بنابراين اين باكتري بعنوان شاخص بهداشتي براي تعيين كيفيت بهداشتي مواد غذايي بخصوص آب و شير پيشنهاد شده و تقريبا مورد قبول همگان نيز قرار گرفته نيز قرار گرفته است .

براي جدا سازي اشرشيا كلي از مواد غذايي آلوده و مشكوك ازمحيطهاي انتخابي كه حاوي مواد رنگي و باكتريواستاتيك است استفاده مي كنند . اين محيط ها مانع رشد برخي ميكربهاي گردند و بعلاوه كلني هاي اشرشيا در روي آنها منظره مشخصي دارد . بعنوان مثال كلني اين ميكروب در محيط داراي رنگ بنفش جلادار و در محيط كشت قرمز رنگ مي باشد . براي تشخيص

كلي فرم هاي مدفوع از ساير كلي فرم هايي كه منشأ آنها غير مدفوع انسان و حيوانات خو.نگرم مي باشد از روش كشت آنها در محيط هاي ويژه استفاده مي شود . به اين ترتيب كه نمونه مورد آزمايش را ابتدا در محيط هاي آبگوشت و يا آبگوشت لوريل تريپتوز سولفات كشت داده ، سپس در درجه حرارت هاي 46-44 ( معمولا

قرار مي دهند .

در صورتيكه كلي فرم ها با منشأ مدفوع باشند ، در محيط هاي مذكور رشد حاصل نموده و توليد گاز مي نمايند .

ساير كلي فرم ها با منشأ غير مدفوع قادر به رشد بر روي محيط هاي مذكور نمي باشند .

بطور كلي براي شمارش باكتري هاي كلي فرم از دو روش بهره مي جويند.

1) روش شمارش سطحي كه در اين روش ازمحيط كشت ويژه ميكروارگانيسم يعني محيط كشت آگار سبز درخشان استفاده مي شود وپس از كشت سطحي نمونه ، آن را در دماي37 بمدت 17 ساعت قرار داده و ظرفهايي كه بين 30 تا 300 كلني دارند شمارش مي گردند .

مقدمه

واژه یروغنبرای آن دسته از مایعات به کار می رود که باآب  مخلوط نمی شوند و به دلیل آن کهچگالی آنها کمتراز آب است، روی آب شناور می مانند. اصولاً روغن بهچربی  اطلاق می شود کهدر دمای اتاق معمولاً به حالت مایع باشد.

روغن ها هم همچون چربی ها متشکل ازتری گلیسرید،مونوگلیسریدو مقداری همدی گلیسریدمی باشند. از آنجا که روغن حاویمقدار زیادی چربی اشباع نشده است، در دمای اتاق مایع   می باشد. اصل واژهروغن لاتین است. روغن ها انواع مختلف دارند. می توانندصنعتیبوده یا تنها برای مصارف خوراکی و پختو پز مورد استفاده قرار گیرند. در این بخش به توضیح در موردروغن های خوراکیکه معمولاً برای پختن  غذاها  مورد استفاده قرار میگیرند، می پردازیم.

 

روغن های خوراکی

روغن های خوراکیرا معمولاً از چربی های نباتییا حیوانی به دست می آورند. چربی های نباتی در دمای اتاق مایعند. این نوع روغن هارا اغلب ازگیاهان، مغز میوه،دانه  گیاه و... تهیه میکنند. البته اغلب چربی های حیوانی در دمای اتاق به حالت جامدند و بنابراین نمی توانآنها را جزو روغن به حساب آورد. اما برخیجانوراناز جمله ماهی ،والو برخی از حیواناتی که در آب و هوای سردزندگی می کنند، چربی بدنشان به حالت روغن مایع می باشد.

 

معمولاً از روغنبرایسرخ کردنو پختن غذا استفاده می شود. گاهیبه منظور نگهداری از مواد غذایی هم به آنها روغن می زنند.

 

 

 

روغن های نباتی

روغن های نباتی (گیاهی) را از گیاهان یا دانه ی آنهااستخراج می کنند. برخی روغن های گیاهی از جمله روغن دانه شلغم)روغنییا روغن پنبه دانه، بدون انجام عملیات مخصوص بر روی آنها، برای مصرف انسان مناسب نیستند.

 

روغن های نباتی همچون دیگر انواع چربی، ازاسترهای گلیسرین و همچنین از مخلوط انواع مختلف اسید چرب تشکیل یافته اند. این روغن ها در آب حل نمی شوند، اما در برخی حلال هایآلی، محلول هستند.

 

 

 

منبع روغن نباتی

معمولاً روغن های نباتی رایج را از دانه گیاهان زیربه دست می آورند:

 

 

 

دانه های روغنی

• پنبه

• شاهدانه

• خردل

• دانه شلغم روغنی

• کانولا(نوع خاصی شلغم روغنی که میزان موادسمی آنرا به حداقل رسانده اند)

• کنجد

• آفتاب گردان

• کاجیره یا زرتک

• دانه انگور

 

 

 

دیگر انواع روغن های نباتی

روغن بادام

روغن آووکادو

روغن ذرت

روغن کرچک

روغن پنبهدانه

روغن نارگیل

روغن فندق

روغن زیتون

روغن نخل (که از میوه درخت نخل آفریقایی به دست می آید)

روغن بادام زمینی

روغن کدو تنبل

روغن برنج

روغن دانه سویا

روغن گردو

 

ازمیان این روغن ها، اغلب افراد ازروغن زیتون، روغن دانه آفتاب گردان و روغننخل (که در دمای اتاق جامد است) برای تهیه غذاهای خود استفاده می نمایند.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی

بررسي تاثير درجه استحصال آرد بر تركيب آرد، خواص رئولوژي خمير وكيفيت نان

 

مقدمه

 

بر اساس تحقيقات و بررسيهاي بعمل آمده، عمده ترين گروه غذايي در تأمين انرژي و پروتئين دريافتي در رژيم غذايي افراد كشور، نان مي باشد (1). بويژه اين امر در مورد اقشار كم درآمد جامعه كه غذاي اصلي آنها نان مي باشد، حائز اهميت است. با توجه به اينكه در كشور ما اكثريت مردم در سطح متوسط وكم درآمد جامعه قرار دارند، لذا هر گونه تحقيقي در رابطه با بهبود كيفيت نان در كشور ما كاربردي و مثمرثمر خواهد بود.

كيفيت نان تا حدود زيادي وابسته به تركيب آرد بوده و عوامل متعددي در اين رابطه تاثير گذار مي باشند. در رابطه با ويژگيهاي آرد، يكي از فاكتورهايي كه روي كيفيت نان مي تواند تاثير داشته باشد، درجه استحصال آردمي باشد. با توجه به اينكه اختلاف قابل ملاحظه اي در تركيب آندوسپرم و پوسته دانه گندم وجود دارد، آردهايي كه درجه استحصال مختلف دارند، از لحاظ تركيب و ميزان پروتئين يكسان نخواهند بود و امروزه ثابت شده كه تركيب آرد و بويژه مقدار و كيفيت پروتئين آن از فاكتورهاي عمده در تعيين كيفيت نان مي باشند.

از عمده ترين نانهاي مسطح كه در سطح وسيع در ايران پخت و به مصرف مردم مي رسد، مي توان نانهاي لواش، بربري، سنگك و تافتون را نام برد. در تهيه نان سنگك از آرد تقريبا كامل (با درجه استحصال 98%) استفاده مي شود. درصد استحصال آرد مورد استفاده براي تهيه نانهاي بربري، تافتون و لواش به ترتيب در حدود 81%، 5/86% و 5/86% مي باشد كه اين ارقام صرفاً بر اساس معيارهاي اقتصادي توسط واحدهاي توليد كننده آرد در نظر گرفته شده است (1، 5 و 6).

 

 

درجه استحصال آرد[1

هر چند كه تعريف واژه درجه استحصال آرد در خود كلمه نهفته است، اما اگر در كاربرد اين واژه دقت نشود ممكن است مفهوم آن مبهم باشد. دو نوع اشتباه عمده كه در تعريف اين واژه اغلب مشاهده مي شود، انتخاب روش مورد استفاده جهت محاسبه آن و استفاده از واژه بازدهي آرد[2] بجاي استحصال آرد مي باشد (3).

نسبت گندم بازيابي شده به‌شكل آردتوسط فرايند آسياب كردن، درجه استحصال آرد ناميده مي‌شود (3). در تعريف ديگر،تعدادقسمتهاي وزني آردحاصل ازآسياب كردن يكصدكيلوگرم گندم‌رادرصداستحصال‌آردنا ميده‌اند (2).

درجه استحصال آرد ممكن است بوسيله يكي از روابط پنجگانه ذيل محاسبه گردد (3).

الف) بر اساس گندم دريافت شده (گندم پاك نشده).

 

100 × وزن آرد = درصد استحصال

 

وزنگندم پاك نشده

 

ب) بر اساس گندم خشك تميز كه براي عمليات نم زدن و متعادل كردن[3] مورد استفاده قرار مي گيرد.

 

 

100 × وزن آرد = درصد استحصال

 

وزن گندم خشك تميز

 

ج ) بر اساس گندم تميز حالت داده شده كه وارد اولين غلتك خرد كننده مي شود.

100 × وزن آرد = درصد استحصال

وزن گندم تميز حالت داده شده

 

د ) بر اساس كل محصول بدست آمده از فرآيند آسياب كردن گندم.

100 × وزن آرد = درصد استحصال

وزن آرد + وزن محصولات جانبي فرآيند آسياباني (خوراك دام)

 

و ) بر اساس مجموع فرآيندهاي آسياب.

100× وزن آرد = درصد استحصال

وزن آرد + وزن خوراك دام + وزن مواد باقيمانده روي الكهاي آسياب

 

از مهمترين روشها براي بيان كردن درصد استحصال مي توان به روابط (الف) و (ج) اشاره نمود. رابطه (الف) يك ارزيابي از ارتباط هزينه مواد اوليه و آرد حاصل شده مي باشد و رابطه (ج) كارايي فرايند آسياباني را نشان مي دهد.

بازدهي آرد بر خلاف مفهوم متداول واژه بازده، بيانگر مقدار آرد حاصل از يك مقدار معيني از گندم نيست، بلكه بصورت مقدار گندم مورد نياز براي توليد مقدار معيني آرد (معمولا يكصد پوند) تعريف مي شود (3).

 

 

تأثير درجه استحصال بر تركيب و ويژگيهاي آرد

 

1-4- درصد استحصال و خاكستر آرد

با افزايش درصد استحصال آرد مقدار خاكستر آن نيز افزايش مي يابد. زيرا مقدار املاح معدني كه ناشي از حضور لايه هاي بيروني تر دانه گندم است، در آردهاي با درصد استحصال بالا، زيادتر مي باشد (7).

2-4- درصد استحصال و رنگ آرد

با افزايش درصد استحصال، رنگ آرد افزايش پيدا مي كند. با توجه به اينكه در آردهاي با درصد استحصال بالا، حضور مواد غير آندوسپرمي بيشتر مي باشد، لذا حضور اين اجزاء باعث تيره رنگ شدن آرد مي شوند. تغييرات رنگ آرد تا استخراج 65% اندك است. مابين 65 تا 70 درصد، رنگ آرد افزايش مي يابد و در استخراج بالاي 75% رنگ آرد بطور فزاينده زياد مي شود (7).

3-4- درصد استحصال و رطوبت آرد

با افزايش درصد استحصال آرد، رطوبت آن كاهش مي يابد. علت اين كاهش مربوط به حضور لايه هاي بيروني دانه گندم در آردهاي با درصد استخراج بالا مي باشد، كه اين اجزا به دليل داشتن مقدار رطوبت كمتر نسبت به قسمتهاي داخلي تر دانه، باعث كاهش مختواي رطوبت اين آردها مي شوند، كه اين امر در قابليت ماندگاري و ميزان جذب آب بعدي اين آردها مؤثر مي باشد (5).

4-4- درصد استحصال و ميزان پروتئين آرد

با افزايش درصد استحصال، ميزان پروتئين آرد افزايش مي يابد. اين امر از يكسان نبودن توزيع پروتئين در آندوسپرم و لايه هاي مختلف دانه گندم ناشي مي شود. ميزان پروتئين در لايه هاي خارجي تر دانه گندم يعني لايه آلرون و لايه هاي مجاور آن بيشتر از قسمتهاي داخلي تر دانه، يعني آندوسپرم مي باشد. حتي توزيع پروتئين در آندوسپرم نيز يكسان نيست و ميزان پروتئين از قسمتهاي داخلي تر به طرف پيرامون دانه، افزايش مي يابد. اما كيفيت پروتئين از قسمتهاي مركزي دانه بطرف لايه هاي خارجي تنزل مي نمايد (7).



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی

آشنایی با CMC

 

هيدروکلوئيدها، کربوهيدرات های پيچيده ای هستند که برای اصلاح بافت، کنترل کريستاليزاسيون، جلوگيری از آب انداختن محصول يا سينرسيس، پوشش دهی مواد عطری و طعمی، افزايش پايداری فيزيکی، تشکيل فيلم، توليد ساختار ژلی و افزايش قوام در مواد غذايی مايع، نيمه مايع و نيمه جامد استفاده می شوند. بسياری از آنها در بدن انسان متابوليز نمی شوند و انرژی (کالری زايي) پايينی دارند و می توان از آنها به عنوان ترکيباتی مفيد در غذاهای رژيمی استفاده کرد. معمولاً هيدروکلوئيدها بطور مستقيم بر عطر و طعم و مزه مواد غذايی تاثير ندارند اما در تشکيل ژل، نگهداری آب، امولسيون کنندگی و نگهداری عطر و بو موثر می باشند.

سلولز يکی از مهمترين ترکيبات آلی شناخته شده بوده و بدليل اينکه يکی از اجزاء اصلی ديواره سلولی بيشتر گياهان است, عمده ترين کربوهيدرات شناخته شده در زمين می باشد. سلولز هومو پليمری است با وزن مولکولی بالا, خطی, غير محلول در آب که واحدهای بتا-دی-گلوکوپيرانوز با باند 1و4 به هم متصل شده اند. مولکولهای سلولز می توانند به شکل های مختلف از جمله شکل پلی کريستال و فيبری وجود داشته باشند. سلولز در حلال های قطبی خصوصاً آب به ندرت حل می شود و برای اينکه بتواند بصورت محلول درآيد يا بايستی پيوندهای هيدروژنی آن باز شود و يا اينکه با اصلاح سازی سلولز با ترکيباتی خاص, آن را بصورت محلول در آورد.

از سلولز می توان بسياری از ترکيبات از جمله نيترات سلولز، استات سلولز، هيدروکسی اتيل سلولز و کربوکسی متيل سلولز را بدست آورد. از جمله اين مشتقات کربوکسی متيل سلولز را می توان نام برد که بدليل داشتن خواصی چون حلاليت در آب سرد و گرم، ايجاد ويسکوزيته در محلول، توانايی تشکيل فيلم، خاصيت چسبندگی، بی ضرر بودن برای بدن، تشکيل سوسپانسيون، توانايي نگهداری آب و مقاومت به روغن، چربی و حلال های آلی کاربرد وسيعی در فرمولاسيون، فرآوری و توليد مواد غذايی مختلف دارد.

امروزه با توجه به گسترش علم و توليد محصولات جديد، استفاده بهينه از مواد اوليه بويژه مواد اوليه ارزان قيمت جهت توليد مواد غذايی مورد توجه بسياری از کشورها قرار گرفته است. روند توليد محصولات غذايی به شکل کنونی در کشور در مواردی همراه واردات مواد مورد نياز کارخانه بوده و مشاهده می شود که بخصوص در زمينه تأمين مواد افزودنی مصرفی کارخانه ها غالباً وابستگی به خارج وجود دارد. بنابراين چنانچه بتوان برخی از اين مواد را در داخل تهيه کرد از جنبه اقتصادی کمک زيادی به کارخانه های صنايع غذايي خواهد بود. برخی از کارخانه های صنايع غذايي، محصولات جانبی و ضايعاتی دارند که چنانچه بخوبی مورد استفاده قرار گيرند، از ارزش بالايي برخوردار خواهند بود.

اکثر پلی ساکاريدها بدليل داشتن سه گروه هيدروکسيل در حلقه گليکوزيلی خود قابليت اين را دارند که با يک يا چند مولکول آب واکنش داده و بصورت هيدراته در آيد. بنابراين در يک محيط آبی پلی ساکاريدها تمايل به جذب آب داشته ورم کرده و به صورت جزئی يا کامل در آب حل می شوند.

سلولز و مشتقات اصلاح شده آن بدليل اينکه کالری زايي ندارند به عنوان فيبرهای رژيمی بکار رفته و از دستگاه گوارش انسان بدون هيچ تغييری عبور می کنند. سلولز خالص شده به عنوان يک ترکيب غذايي در فرمولاسيون غذاها بکار می رود. سلولز با کيفيت بسيار بالا معمولاً بعد از تهيه خمير از چوب و خالص سازی آن تهيه می شود. خلوص شيميايي برای سلولز بدليل اينکه بسياری از ترکيبات ديواره سلولی سلولزی گياه در همه ميوه و سبزيجات وجود دارد برای غذا لزومی ندارد همچنين استفاده از پودر سلولز در غذا بدليل تغييرات بسيار کم در رنگ, عطر و طعم و عدم ايجاد آلودگی ميکروبی, بلا مانع است. استفاده از سلولز و مشتقات آن در طيف وسيعی به عنوان فيبر, فيلم, پلاستيک, پوشش, کاغذ و محصولات چوبی, سوسپانسين کننده, در دنيا در حال افزايش می باشد.

 

تعريف کربوکسی متيل سلولز :

کربوکسی متيل سلولز بيشتر به فرم نمک سديمی آن توليد مي گردد و از دو واحد β-D-glucose و β-D-glucopyranose 2-O-(carboxymethyl)-monosodium salt تشکيل شده که توسط باند گلوکوزيدی بتا 1و4 به هم متصل گشته و بصورت غير تصادفی در کل ماکرومولکول پخش شده است. کربوکسی متيل سلولز مولکولی خطی، يونی، سنتتيک، بی بو و بی مزه بوده و بسته به درجه خلوص، رنگ آن از سفيد تا کرم رنگ قابل تغيير می باشد.

خصوصيات فيزيکی و شيميايي مشتقات سلولز متاثر از نوع و ماهيت ترکيب جانشين شده(استخلافی), درجه استخلاف, ميزان پخش شدگی اين ترکيب در کل مولکول, وزن مولکولی است.

درجه استخلاف يک مشتق سلولزی عبارتست از ميانگين تعداد گروه های هيدروکسيل واکنش داده به يک واحد گلوکز بی آب يا به عبارتی ديگر تعداد مکان های جانشين شده در يک واحد گلوکز بي آب توسط يک ترکيب جانشين شونده, درجه استخلاف يک پليمر اصلاح شده گفته می شود. همانطور که در شکل 1 مشاهده می شود هر واحد گلوکز بی آب دارای سه گروه هيدروکسيل بوده بنابراين بيشترين درجه استخلاف 3 خواهد بود. خواص شيميايي و فيزيکی يک مشتق سلولزی بستگی فراوانی به درجه استخلاف آن ترکيب دارد.

مواد اوليه مصرفی برای توليد کربوکسی متيل سلولز :



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی

اسیلوس سرئوس و سایر گونه های باسیلوس :

 

• نام ارگانیسم :

 

باسیلوس سرئوس باکتری گرم مثبت ، هوازی اختیاری و و اسپورزا می باشد که سلولهای آن به شکل میله ای بزرگ می باشند و اسپورها به صورت اسپورانژیم ، متورم نمی گردند . این خصوصیت و سایر خصوصیات ، شامل ویژگیهای بیوشیمیایی ، نمایانگر و تمیزدهنده ی حضور باسیلوس سرئوس می باشد و همچنین این خصوصیت ها بین گونه های باسیلوس سرئوس مشترک است .

 

تفاوت میان موکوئید ، باسیلوس توریژنسیس و باسیلوس آنتراسیس بر پایه ی تشخیص جنبندگی (جنبندگی بیشتر باسیلوس سرئوس) ، حضور کریستالهای سمی (باسیلوس تورینژنسیس) فعالیت همولیتیک (باسیلوس سرئوس و سایر بتاهمولیتیک ها در حالیکه باسیلوس آنتراسیس معمولا غیر همولیتیک است ) و رشد ریزوئید که خصوصیت باسیلوس سرئوس واریته موکوئید می باشد ؛ تعیین می گردد .

 

• طبیعت بیماری حاد :

 

مسمومیت غذایی باسیلوس سرئوس یک توصیف کلی است همچنین دو نوع مشخص از گونه های بیماری ایجاد شده توسط دو متابولیت مشخص ایجاد می گردد .

 

گونه ی اسهالی بیماری بوسیله ی پروتئینی با وزن مولکولی بالا ایجاد می شود در حالیکه بنظر می رسد نوع استفراغ آور بیماری توسط پپتید مقاوم به حرارت با وزن مولکولی کم ایجاد می شود .

 

• طبیعت بیماری :

 

نشانه های بیماری ایجاد شده توسط باسیلوس سرئوس اسهالی و مسمومیت غذایی ناشی از آن ، مشابه نشانه های مسمومیت غذایی کلستریدیوم پرفریژینس می باشد .

 

اولین نشانه ها ، اسهال آبکی ، دردهای ماهیچه ای شکمی ، و درد حاصله بمدت 15 – 6 ساعت پس از مصرف غذای آلوده می باشد .

 

استفراغ ممکن است همراه با اسهال باشد . اما استفراغ نسبتا شایع تر است . در بیشتر مواقع نشانه ها در مدت 24 ساعت بروز می کند . نوع تهوع آور مسمومیت غذایی به کمک نشانه های تهوع و استفراغ طی زمان 0.5 تا 6 ساعت پس از مصرف غذای آلوده ، شناسایی می گردد .

 

همچنین درد عضلات شکمی و گرفتگی آن و یا اسهال ممکن است رخ دهد . طول دوره ی نشانه های بیماری کمتر از 24 ساعت است . نشانه های اینگونه از مسمومیت غذایی به موازات مسمومیت غذایی ناشی از استافیلوکوکوس اورئوس می باشد . برخی از زیر گونه های باسیلوس سویتیلیس و باسیلوس لیشنی فرمیس از گوشت مرغ و گوسفند پدید آورنده ی مسمومیت غذایی جدا شده است .

 

این ارگانیسم ها اثبات کننده ی تولید سموم بسیار مقاوم به حرارت می باشد که ممکن است مشابه سم تهوع زای مشابه باسیلوس سرئوس باشد .

 

حضور تعداد زیاد باسیلوس سرئوس (بیشتر از 10 به توان 6 ارگانیسم بر گرم) در غذا ، نشان دهنده ی رشد فعال ارگانیسم ها در رسیدن آن به مرز خطر آفرینی برای سلامتی می باشد .

 

• تشخیص علائم بیماری در انسان :

 

تعیین باسیلوس سرئوس بوسیله ی یک محلول شناساگر در یک ماده ی غذایی نیازمند :

 

1 . جداسازی گونه های مشابه سروتیپی از غذاهای مشکوک یا مدفوع یا استفراغ بیمار

 

2 . جداسازی تعداد زیادی از سروتیپ های شناخته شده ی باسیلوس سرئوس که موجب بیماری های غذایی می گردند و جداسازی آنها از مدفوع ، استفراغ و یاهوای آلوده

 

3 . جداسازی باسیلوس سرئوس از غذاهای مشکوک و تعیین میزان انتروتوکسین زایی آن به کمک تست سرمی (سم مولد اسهال) یا تست بیولوژیکی (اسهال و استفراغ) می باشد .

 

سریع ترین راه اولیه ی شناخت نشانه های شکل استفراغ آور بیماری ، همراه ساختن آن با برخی غذاهای شاهد که اغلب برای تشخیص نشانه های این نوع مسمومیت غذایی کافی است ، می باشد .

 

•غذاهای وابسته :

 

انواع متعددی از غذاها شامل گوشت ها ، شیر ، سبزیجات و ماهی با گونه ی اسهالی مسمومست غذایی در ارتباط هستند .

 

برو گونه ی تهوع آور مسمومیت به طور عمومی با محصولات برنج در ارتباط است . به هر حال سایر محصولات نشاسته ای مثل سیب زمینی ، پاستا و انواع پنیر نیز با این نوع مسمومیت در ارتباط می باشند .

 

مخلوط های غذایی مثل سسها ، پودینگ ها ، سوپها ، کاسرولها ، کلوچه ها و سالاد ها نیز در بسیاری از اوقات در زمینه ی وقوع مسمومیت های غذایی نقش ایفا می کنند .

 

• فراوانی تکرار بیماری :

 

در سال 1980 ، 9 مورد از این بیماری به مراکز کنترل بیماری گزارش شد که ناشی از گوشت گاو ، بوقلمون و غذاهای مکزیک بود . در سال 1981 ، 8 مورد گزارش شده ناشی از برنج و صدف بود . سایر موارد بدلیل تشابه نشانه های مسمومیت غذایی استافیلوکوکوس اورئوس (گونه ی استفراغ آور باسیلوس سرئوس) یا کلستریدیوم پرفریژنس (باسیلوس سرئوس اسهال زا) تشخیص داده نشد .

 

• دوره ی بیماری و پیچیدگی ها :

 

همین طور عوارض مشخصی در رابطه با سموم اسهالی و تهوع آور تولید شده توسط باسیلوس سرئوس وجود نداشت . سایر نشانه های بالینی بروز تهاجم باسیلوس سرئوس یا آلودگی توسط آن مشاهده گردید .

 

این نشانه ها شامل ورم پستان گاو ، بروز عفونت های شدید سیستماتیک و پیوژنیک ، قانقاریا ، مننژیت عفونی ، تورم ، پانوفتالمیتی ، ورم چرکی ریه ، مرگ نوزادان و اندوکاردیت بود .

 

• جمعیت های هدف :

 

به نظر می رسد تمام افراد مستعد مسمومیت غذایی باسیلوس سرئوس هستند .

 

• آنالیز غذایی :

 

روش های گوناگونی به منظور ترمیم ، شمارش و تائید حضور باسیلوس سرئوس در غذاها وجود دارد .

 

جدیدا یک روش سرولوژیکی به منظور تشخیص انتروتوکسین معروف باسیلوس سرئوس (نوع اسهالی) جدا شده و غذای آلوده ، گسترش یافته است .

 

تحقیقات اخیر پیشنهاد می کند که نوع تهوع آور سم ، می تواند به کمک مدلهای حیوانی (گربه و میمون)یا شاید به کمک کشت های سلولی تشخیص داده شود .

 

• شیوع انتخابی :

 

مراجع مقاله را می توان از لینکهای زیر پیدا کرد :

 

NMWR 43 (10) :1994 : در 21 جولای 1994 ، لرد فایر فاکس (ویرجینیا) بخش بهداشت ، گزارشاتی را مبنی بر بروز بیماری حاد معدی روده ای که در میان کودکان و کارمندان دو مرکز مرتبط نگهداری روزانه کودکان ، تهیه و توزیع و آنرا مشاهده و دریافت کرد .

 

از میان 80 نفر ، 67 نفر از غذای جوجه ی سرخ شده با برنج آماده شده ی یک رستوران محلی خورده بودند ، که موجب بروز بیماری در 48 نفر آنان (%29) شده بود . که از این میان 16 نفر که جوجه سرخ شده خورده بودند در بروز بیماری و علائم آن مشترک بودند .

 

اسیلوس سرئوس از غذای باقی مانده از جوجه سرخ کرده و برنج طبخ شده و نیز استفراغ یک کودک بیمار جدا گردیده اما اثر نمونه ی شیر باقی مانده جدا نشد .



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی

اعمالي كه در آزمايشگاه ميكروبيووژي مواد غذايي انجام ميشود به شرح زير مي باشد

 

 

جداسازي و تشخيص ميكروبهاي بيماريزا در مواد غذايي

آزمايشات تشخيص و سنجش مايكوتوكسينها در مواد غذايي

انجام انواع تكنيكهاي سرولوژيكي با روش اليزا

كشت و پاساژ امكان نگهداري انواع سوشهاي ميكروبي و .....

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی
 میکروبیولوژی و بهداشت مواد غذايي

غذايي که بطور صحيح کنسرو شده باشد در صورتي که قوطي کنسرو زنگ نزده باشد براي مدت زمان طولاني قابل خوردن باقي مي ماند.

وقتي در غذاهاي کنسرو شده، فساد ايجاد مي گردد معمولا علت آن به نقص در قوطي مربوط مي شود. همچنين فساد ممکن است ناشي از حرارت دادن ناکافي باشد که نتواند ميکرو ارگانيسمهاي موجود در غذا را از بين ببرد.

بعضي از هاگهاي باکتريايي مقاوم به حرارت، وقتي در مواد غذايي رشدکنند، اسيد توليد مي کنند و اگر اين اتفاق بيافتد يک طعم ترش يکنواخت ايجاد مي شود. گازي توليد نمي شود و تا موقعيکه کنسرو باز نشود و بوي نامطبوع محتويات آن به مشام نرسد فساد آن آشکار نمي گردد. ارگانيسمي که مخصوصا مسئول ترشيهاي يکنواخت است Bacillus Stearothermophilus مي باشد که هاگهاي آن قادرند در درجه دماي 120 سانتيگراد براي مدت20 دقيقه زنده بمانند. غذاهاي غير اسيدي مانند گياهان خانواده نخود بيشتر تحت تاثير قرار مي گيرند. ميکروب از طريق لوازم يا مواد مورد استفاده به غذا راه پيدا مي کند و فساد از اين نوع مي تواند دليل بر غير بهداشتي بودن کارخانه کنسروسازي باشد.

ميکروبهايي که در بالا شرح داده شد زيان آور نيستند اما مي توانند غذاي کنسرو شده را براي خوردن نامناسب سازند. ليکن اين واقعيت که اين ميکروبها توانسته اند در فرآيند حرارت دادن زنده بمانند، نشان مي دهد که ماده غذايي حرارت کافي نديده و امکان حـضور ميکروبـهاي زيان آوري مانـند

کلستريديوم بوتولينوم در آن وجود دارد.

غذاهاي کنسرو شده را بايد درمحل خشک و نسبتا سرد انبار نمود، چون انبار کردن در درجات دماي بالاتر باعث رشد باکتريهاي گرمادوست که در فرآيند حرارت دادن زنده مانده اند مي گردد. کنسروهايي که در شرايط مرطوب انبار شوند ممکن است زنگ بزنند که بمرور زمان باعث نفوذ به درون قوطي و فساد محتويات آن مي شود.

مباحث میکروب شناسی غذایی دو بخش عمده را در بر می‌گیرد که شامل بررسی نقش میکرو ارگانیسمها در فساد مواد غذایی و نقش میکرو ارگانیسمها در فرایندهای تهیه و تولید مواد غذایی است. امروزه بیشترین پژوهشهای میکروب شناختی غذایی جدید پیرامون نقش مثبت میکروبها در تهیه و تولید مواد غذایی انجام می‌شود.

 

فساد مواد غذایی نیز یکی از جدیدترین مسائل و مشکلات اقتصادی و بهداشتی در صنایع غذایی و عرضه مواد غذایی به بازار است. سمیت پدیده‌ای است عام که برای همه زیانبخش و خطرناک می‌باشد. در رابطه با فساد مواد غذایی نقش دانش میکروب شناسی به طرق مختلف حائز اهمیت است.

 

فسادپذیری مواد غذایی

مواد غذایی زود فاسد شدنی شامل انواع گوشتها ، ماهیها ، تخم مرغ ، شیر و اغلب میوه‌ها و سبزیها هستند.

 

مواد غذایی دیر فاسد شدنی شامل سیب زمینی ، مغز برخی از دانه‌ها و میوه‌ها هستند.

 

مواد غذایی فاسد شدنی یا با ثبات شامل آرد ، برنج ، حبوبات خشک هستند.

 

عوامل موثر در فساد مواد غذایی

عوامل درونی

از جمله عوامل درونی می‌توان میزان رطوبت موجود در ماده غذایی ، ساختار فیزیکی مواد غذایی ، اسیدیته یا ph و ترکیب خواص شیمیایی مواد غذایی را نام برد.

 

عوامل محیطی (بیرونی)

عوامل محیطی نیز شامل رطوبت ، دما ، نور ، ph و غیره است. باید در نظر داشت که شرایط انبار کردن و نگهداری مواد غذایی در حفظ آنها از آسیب و فساد موثر است.

 

مسمومیتهای غذایی و توکسینهای میکروبی

تغییر کیفیت مواد غذایی در اثر فعالیت میکروبها همواره منجر به غیر قابل مصرف شدن این مواد برای انسان نمی‌شود. ولی میکرو ارگانیسمهای متعددی وجود دارند که به علت تولید توکسین با سموم قوی میکروبی ماده غذایی را مسوم می‌کنند. گر چه همه مواد غذایی فاسد شده حاوی اینگونه ترکیبات سمی نیستند، ولی از آنجا که احتمالا یکی از این سموم در ماده غذایی وجود دارد، لذا هر ماده غذایی فاسد غیر قابل مصرف شناخته می‌شود. متاسفانه بسیاری از غذاهای حاوی سموم میکروبی ، ظاهرا علایم فساد را نشان نمی‌دهند.

 

بنابراین مسمومیتهای غذایی می‌توانند حتی در اثر مصرف غذاهای به ظاهر سالم نیز ایجاد شوند. بوتولیسم مهمترین و خطرناک ترین نوع مسمومیت غذایی است و باکتری عامل آن کلستریدیوم بوتولینوم نام دارد. مسمومیت غذایی ناشی از سم این باکتری به علت آلوده شدن مواد غذایی خام به هاگهای آن است. سم را می‌توان در اثر گرما از بین برد. سایر باکتریهای موثر در مسمومیتهای غذایی شامل کلستریدیوم پرفرینجتر و استافیلوکوس اورئوس است.

عریف بهداشت مواد غذایی :

 

بهداشت مواد غذایی علمی است که راجع به غذای سالم، غیر آلوده، غیرتقلبی، و تهیه و نگهداری و مصرف نمودن آن بحث وگفتگو می کند .

 

متأسفانه در بسیاری از مواد غذایی خوب وسالم با دست انسان به غذا آلوده و بی ارزش و بالاخره زیان بخش تبدیل میشود .لذا این که چه عواملی باعث فساد وآلودگی موادغذایی می شوند، روشهای کنترل آنها ، طرز صحیح نگهداری مواد غذایی ، روش درست پختن آنها ، شناسایی مسایل مربوط به سالم بودن این مواد غذایی در این علم مورد بحث قرار میگیرد .

 

تعریف غذای خوب :

 

غذای خوب غذایی است که ترکیب آن موافق ومتناسب با احتیاجات بدن انسان باشد و درعین حال سالم وغیر آلوده به مصرف برسد .

 

تعریف غذای سالم :

 

غذای سالم غذایی است که از نظر بهداشتی در مقادیر مصرف معمولی در کوتاه یا دراز مدت زیانی متوجه بدن انسان نکند .

 

میکروارگانیسم ها :

 

موجودات زنده بسیار کوچک مانند باکتری ها ، ویروسها ، کپک ، مخمر وانگلهای میکروسکوپی هستند، اگر چه بعضی از میکرو ارگانیسم ها عامل بوجود آورنده بیماری ناشی از غذامی باشند ولی انواعی از آنها حتی برای انسان مفید نیز هستند .



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی

اصول کلی در جلوگیری از آلودگی های ثانویه:

 

چون آلودگی ثانویه عمده ترین بخش آلودگی های مواد غذایی را تشکیل می دهد بنابراین شناسایی عوامل فساد و آلودگی در زنجیره طولانی از مرحلة تولید تا مصرف بسیار مهم و ضروری است. آگاهی از عواملی که در کنترل آلودگی های ثانویه نقش دارند به بهداشت مواد غذایی کمک می کند و مهمترین عوامل در کنترل آلودگی های ثانویه عبارتند از:



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط مهندس محمد اکرم ایرندگانی

مسموميت غذايي

مسموميت غذايي بر اثر خوردن غذاي آلوده يا زياد خوردن ايجاد مي‌شود. علايم آن بيشتر با درگيري دستگاه گوارش همراه است و شدت اين بيماري طيف گسترده‌اي دارد. گاهي آن‌قدر خفيف است ه نياز به اقدامات درماني ندارد و گاهي در ودان زير 1 سال، افراد پير و افراد داراي سيستم ايمني ضعيف آن‌قدر شدت مي‌يابد ه جان آن‌ها را تهديد مي‌ند. معمولاً مسموميت غذايي از چند ساعت تا چند روز ادامه مي‌يابد و طول مدت بيماري بستگي به عامل مسموميت دارد.

موجودات ميروسوپي از طريق آب، هوا، خايا راه‌هاي گوارشي وارد غذاي انسان و حيوانات مي‌شوند و آن‌ها را آلوده مي‌نند. معمولاً اين موجودات تغييري در رنگ، بو و بافت غذا ايجاد نمي‌نند و افراد، متوجه آلوده بودن غذا نمي‌شوند و آن را مصرف مي‌نند. بهترين راه پيشگيري، حفاظت مناسب از غذاها و رعايت بهداشت است. بيش از 200 عامل بيماري‌زاي شناخته‌شده از طريق غذا منتقل مي‌شوند.

به طور لي مسموميت غذايي به 2 دسته لي تقسيم مي‌شود:

مواد عفوني: شامل ويروس، باتري و انگل‌ها

مواد سمي: شامل قارچ‌هاي سمي، حشره‌ش‌ها، برخي گياهان و غذاهاي دريايي

يي از بيماري‌هاي شايعي ه بر اثر مسموميت غذايي ايجاد مي‌شود اسهال مسافران است. باتري‌هاي اشرشيالي (E.coli)، كامپيلوباتر ژژوني (C.jejuni) و شيگلا (shigella) از عوامل عمده اين اسهال عفوني هستند. استفاده از دست‌هاي آلوده با مدفوع، باعث انتقال اين عفونت از طريق آب و غذا مي‌شود. ساني ه به طور مستقيم با غذا تماس دارند (مثل آشپزها، ارگرهاي رستوران‌ها و ...) بايد گواهي سلامت از وزارت بهداشت داشته باشند و در رعايت بهداشت املاً دقت نند. در صورت مصرف گوشت خام يا گوشتي ه خوب پخته نشده است، احتمال خطر بالايي براي ابتلا به اين بيماري وجود دارد. به خصوص همبرگرهايي ه بدون رعايت بهداشت تهيه مي‌گردند و به خوبي پخته نمي‌شوند مي‌توانند اين بيماري را انتقال دهند. همبرگر خوب همبرگري است ه املاً پخته شده باشد و هيچ قسمتي از آن به رنگ صورتي مرنگ (ه علامت امل پخته نشدن گوشت است) نباشد. برگ‌هاي خام سبزيجات، ميوه با پوست، لبنيات غير پاستوريزه و غذاهاي دريايي نيز جزء عواملي هستند ه باعث اسهال مسافران مي‌شوند. شيرهاي آب يي ديگر از عواملي است ه به ‌راحتي باعث انتقال بيماري مي‌شود. در واقع ارتباط مستقيم يا غير مستقيم با اشياي آلوده مي‌تواند اين بيماري را انتقال دهد. در آشپزخانه در صورت قرار دادن گوشت خام بر روي ميز، حتماً ميز را بشوييد چون ممن است با قرار دادن مواد غذايي ديگر اين بيماري منتقل شود. اشتباه شايعي ه مسافران مي‌نند استفاده از يخ است. با قرار دادن آب در جايخي باز هم قابليت انتقال ميروب وجود دارد. بهتر است از يخ‌هاي فروشنده‌هاي سر راه استفاده ننيد و خودتان با آب سالم اقدام به درست ردن يخ نماييد.

حدود 85 درصد از مسافران به واسطه باتري‌ها مسموم مي‌شوند. اشرشيالي شايع‌ترين باتري ايجاد اسهال مسافران است. در برخي نواحي علت حدود 72 درصد بيماري‌ها، اين باتري است. ويروس‌ها و انگل‌ها نيز در اين بيماري سهيم هستند.

معمولاً اسهال مسافران به سرعت ايجاد نمي‌شود و ممن است 2 تا 3 روز بعد از خوردن يا هنگام بازگشت به منزل ايجاد گردد.

به طور لي اشرشيالي، علت شايع مسموميت غذايي است. برخي از گونه‌هاي آن به صورت طبيعي در روده حيوانات و انسان يافت مي‌شود. حدود صدها گونه از اشرشيالي وجود دارد ه بيشتر آن‌ها همان‌طور ه اشاره شد، مضر هستند.

اين باتري از طريق دست‌هاي آلوده به مدفوع، آب‌هاي آلوده، گوشت‌هاي خام و شير و آب‌ميوه غير پاستوريزه منتقل مي‌شود نقش اين نات بسيار مهم است چون به راحتي مي‌توان با يشستشوي ساده است با آب و صابون يا شستشوي مواد غذايي قبل از مصرف جلوي اين مسأله را گرفت. الباس، سوسيس، گوشت نيمه پخته‌شده و اهو نيز اين باتري را منتقل مي‌نند. پس از ورود باتري از طريق دهان، اين باتري وارد روده‌ها مي‌شود و به سلول‌هاي مخاط روده‌ مي‌چسبد و شروع به تثير مي‌ند و هنگامي ه تعداد آن‌ها زياد شود، همگي شروع به آزاد ردن سم مي‌نند. سم ناشي از باتري‌ها، مخاط روده را تخريب و دردهاي شديد شمي و اسهال را ايجاد مي‌ند.

 

علايم شايع

مدفوع شل و آبي، دردهاي شمي، حالت تهوع، استفراغ، فوريت براي رفتن به توالت، تب، سردرد، دفع دردناو مدفوع خوني از جمله علايم شايع اين بيماري هستند.

معمولاً اين اسهال و دردهاي شمي 3 تا 4 روز طول مي‌شد، ولي در برخي گونه‌ها ممن است به 5 تا 10 روز هم برسد. حدود 2 تا 7 درصد عفونت‌هاي اشرشيالي، جان انسان را تهديد مي‌ند و مي‌تواند باعث مرگ شود. غير از، از دست دادن آب و املاح زياد ه عارضه همه اسهال ‌است و م‌خوني ه امان دارد به خاطر خونريزي ايجاد شود. اشرشيالي ارهاي خطرنا‌تري هم بلد است؛ گاهي اوقات اين باتري ممن است سندرمي ايجاد ند ه باعث تخريب گلبول‌هاي قرمز ‌شود و در بعضي موارد، نارسايي ليه ايجاد مي‌ند ه درمان آن در اين حالت پيوند ليه يا دياليز طولاني‌مدت است. اين سندرم در ودان و پيران مرگ‌ومير زيادي را موجب مي‌شود.

 

معاينات و آزمايش‌ها

در صورت مراجعه به دتر، فشار خون، ضربان قلب، تعداد تنفس و درجه حرارت بيمار بررسي مي‌شود و در صورت وجود علايمي از جمله مبود مايع اقدامات لازم صورت مي‌گيرد. نمونه مدفوع براي بررسي از لحاظ خون و مووس گرفته مي‌شود تا عامل بيماري تشخيص داده شود.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

شکلات چیست؟

 

شکلات شامل ترکیباتی است که بر فیزیک انسان اثر می گذارد و ممکن است باعث آرامش و خواب آلودگی شود.

شکلات (بصورت خام یا فرآوری شده)ماده غذایی است از دانه درخت گرمسیری کاکائو به دست می آید. اولین استفاده ثبت شده از شکلات به سال 1100 قبل از میلاد باز میگردد. در ابتدا اقوامی مانند مایا ها و آزتک ها از شکلات نوشیدنی می ساختند که به ان نامی به معنای "آب تلخ" داده بودند. دانه درخت کاکائو مزه بسیار تلخی دارد و حتما باید جوشانده شود تا طعمش تغییر یابد.

 

اواخر قرن 18 بود که این ایده مطرح شد که می توان از شکلات به عنوان شیرینی یا چاشنی دسرها استفاده کرد. اروپایی ها (بریتانیایی ها) اولین کسانی بودند که این کار را ابداع کردند.پس از آن شیرینی فروشی های سوییس و دانمارک و ایتالیا نیز از شکلات به عنوان شیرینی استفاده نمودند.

 

شکلات بصورت شیرینی اولین بار در سال 1847 در اولین بار (کافی شاپ) شکلات استفاده شد. شکلات در آن زمان تلخ و شیرین بود و ریچارد کدبری اولین جعبه آورد. شیر شکلات قیمت این محصول را پایین آورد چون کره کاکائو کمتری استفاده می کرد و به دلیل طعم کرم مانندش مشتریان آن را دوست داشتند و می خریدند.

 

در اوایل 1900 آمریکایی ها شروع به مخلوط کردن مواد دیگر در شکلات کردند و در تنسی اولین نوع این مخلوط به نام گو گو کلاسترز مخلوطی از بادام زمینی و کارامل با رویه ای از میلک چاکلت به بازار آمد.

 

در همان دوره ماشین آلات صنعتی برای تولید شکلات پیشرفت کرد، ماشینها می توانستند شکلات را بسیار سریعتر از کارگران درون کاغذ بپیچند و به همین دلیل قیمت شکلات بسیار ارزانتر شد و مردم معمولی قادر به خرید آن شدند.

 

با اینهمه محبوبیت و فراوانی شکلات بعد از جنگ جهانی اول به دست آمد. زیرا شکلات جیره اصلی و میان وعده سربازها در میادین جنگ بود. وقتی سربازها به خانه برگشتند از شکلات تعریف می کردند و به این ترتیب در سال 1930 چهل هزار نوع شکلات تولید شد.

 

در جنگ جهانی دوم شکلات برای نیروهای خارج از کشور فرستاده می شد تا به این ترتیب به جیره آنها کمکی شده باشد.

 

بعضی از مردم می پرسند آیا شکلات سفید واقعا شکلات است؟ تنها ترکیبی که از شکلات گرفته می شود و نبودش علت سفیدی شکلات است، لیکور میباشد (که الکل نیست) در نتیجه شکلات سفید نه طعم و نه رنگ شکلات را خواهد داشت.

 

شکلات اکثرا در سه حالت تیره، شیری و سفید می آید و انواع دیگر آن مغزدار، جویدنی، ترش، خامه ای، میوه ای و ... است و میتوان شامل روکشی از شکلات تیره، سفید یا شیری باشد.

 

یکی دیگر از افزودنی هایی که امروزه به شکلات اضافه می شود و قیمت آن را پایین می آورد موم پارافین است، شاید تشخیص آن به سادگی میسر نباشد اما یکی از نشانه های این افزودنی نامطلوب این است که شکلات به سرعت در دهان آب نمی شود.

 

شکلات شامل ترکیباتی است که بر فیزیک انسان اثر می گذارد و ممکن است باعث آرامش و خواب آلودگی شود. اما همین ترکیبات در بدن بعضی حیوانات مانند سگ و گربه تولید سم می کند و برای آنها مضر است. از میان شکلاتها، شکلات تیره برای سلامتی مفید تر است زیرا به دلیل آنتی اکسیدان مانع تولید رادیکال های آزاد در بدن می شود.

 

امروزه بعضی از بزرگترین تولید کنندگان شکلات یکصدمین سال تولید خود را جشن می گیرند.

مضرات نوشابه گاز دار

lمصرف نوشابه های گازدار برای افرادی که مشکلات معده دارند ضرر دارد زیرا گاز موجود در نوشابه, CO2 است که بصورت محلول به حالت اسید کربنیک است.برای کسانی که معده های حساسی دارند ورود این اسید در معده( اگر چه ضعیف است)، میزان اسیدیته ی معده را بالا می برد و دو اثر دارد:

ممکن است فرد دچار التهاب ها یا زخم های گوارشی شود.پس از مدتی به دلیل هضم سریعترغذا به کمک این اسید اضافی معده تنبل شده و در صورت نخوردن نوشابه براحتی نمی تواند غذا راهضم کند.

تمام نوشابه هاي گازدار خاصيت اســيدي داشته و سبب فرسايش ميناي دندانها ميگردند.

همچنين ميزان قند بالاي اين گـونه مـحــصولات پوسيدگي دندانها را تسريع ميكنند.

افرادي كه به مصرف نوشابه هاي گازدار اعتياد دارند و از طرفي كه اين محصولات موجب كاهش اشتها ميگردند بنابراين فرد معتاد تنها به مصرف نوشابه هاي گازدار روي آورده و دچار سوء تغذيه ميگردند.

PH نوشابه هاي گازدار بين 2.5 تا 3.5 ميباشد كه موجب پديد آمدن محيطي اسيدي در معده  ميگردند. در كل مسير سيستم گوارش تنها معده قادر به مقاومت در برابر چنين محيط اسيدي ميباشد. اما در ديگر اعضاي سيستم گوارش  بدن مانند دهان، گلو و مري در پي مصرف نوشابه هاي گازدار محيط اسيدي ناهنجاري ايجاد ميگردد. چراكه مخاط دهان، گلو و مري بسيار در برابر اسيد حساس و آسيب پذير ميباشند.

اسيد فسفريك موجود در اين نوشابه ها نيز با رقابت با اسيد هيدروكلريك معده عملكرد صحيح معده را تحت تاثير قرار ميدهد. هنگامي كه معده ناكارآمد ميگردد غذاي مصرفي گوارش نيافته باقي مانده و سبب سوء هاضمه و نفخ ميگردد. افرادي كه از زخم معده و سوزش سر سينه رنج ميبرند بايد

از مصرف نوشابه هاي گازدار جدا خودداري كنند.

هنگامي كه ميزان اسيد فسفريك خون افزايش مي يابد كليه ها قادر بدفع سريع آن نميباشند بنابراين فشار مضاعفي بروي كليه ها تحميل ميگردد.مصرف نوشابه هاي گازدار سبب ميگردد تا كلسيم از استخوانها برداشته شده و درون خون جريان يابد اين امر موجب رسوب كلسيم اضافي در كليه ها گرديده كه در نهايت منجر به سنگ كليه ميگردد.

اسيد فسفريك موجود در نوشابه هاي گازدار ماده اي بسيار سمي ميباشد. در صنعت از اسيد فسفريك بعنوان سختي گير آب استفاده ميگردد. به اين طريق كه اسيد فسفريك سبب زدودن كلسيم و منيزيوم از آب سخت ميگردد. اسيد فسفريك در بدن نيز داراي عملكرد مشابهي ميباشد. يعني يون كلسيم را از استخوانها بر داشته و پوكي استخوانها را سبب ميگردد.

lسرانه مصرف نوشابه های گازدار در ایران ۴۲ لیتر است. با مقایسه این آمار با آمار دیگر کشورهای جهان به این نتیجه وحشتناک میرسیم که ما در سرانه مصرف نوشابه هاى گازدار مقام اول را در جهان پیدا کرده ایم. برای این که بیشتر وحشت کنید، بد نیست بدانید که:

l۱) میانگین مصرف نوشابه های گازدار در دنیا برای هر فرد ۱۰ لیتر است.

l۲) در بیست سال اخیر، مصرف نوشابه هاى گازدار در كشور، نزدیك به ۱۵درصد رشد داشته است.

l۳) در طی این بیست سال، مصرف شیر و لبنیات، تنها حدود یك دهم درصد رشد كرده است.

l۴) سرانه مصرف لبنیات در ایران كمتر از یك سوم استاندارد جهانی است.

l۵) طبق آمار، ۹۰ درصد كودكان ۲۴ ماهه تا ۱۲ساله کشورمان، روزانه حداقل یك بار پفك و نوشابه مصرف كرده اند.

l۶) ۲۵ درصد از كودكان ایرانى به نوعی با سوء تغذیه دست به گریبانند.

l۷) یک سوم از مرگ و میرهای کشور به علت بیماریهای قلبی عروقی است كه یکی از عوامل اصلی بروز آن، تغذیه غلط است.

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

خواص ماهی تن

 

کاربرد ماهی تن در بسیاری

از غذاها دیگر عادی شده است

بسته بندی ماهی تن به شکل کنسرو برای اولین بار در 1903 توسط کنسرو کنندگان ساردین در کالیفورنیا انجام شد و اولین دستور غذای خوراک با ماهی تن حدود 50 سال قبل در روی یک کنسرو سوپ قارچ کمپبل ( از معروفترین تولید کنندگان غذای آماده در آمریکا) به چاپ رسید. امروزه مقدار قابل توجهی از انواع غذاهای فوری مانند برگر ها و پیتزاها، خوراکهای گران قیمت و سالادهای رژیمی با استفاده از ماهی تن کنسرو شده یا تازه، به خصوص به شکل استیک آماده میشود و ماهی تن در واقع مبدل به یکی از غذاهای اصلی بسیاری از کشورها شده است.

 

 

در جدول زیر میزان ارزش غذایی 120 گرم ماهی تن تازه و پخته شده را میبینید :

 

کالری : 208 گرم

چربی کل: 7.1 گرم

کربوهیدرات: 0 گرم

چربی خالص:1.9 گرم

پروتئین:33.3 گرم

کلسترول:56 گرم

ویتامین و کلسیوم

 

گوشت بیشتر انواع ماهیها سرشار از اسیدهای چرب ضروری مانند امگا 3 و امگا 6 است. امگا 3 ورمهای جلدی و داخلی را کاهش داده سرعت بهبود مشکلات قلبی را بالا میبرد و در کل امکان بروز چنین مشکلاتی را کاهش میدهد. این اسید چرب - امگا 3 - همچنین در روغنهای نباتی مانند کانولا، کتان، گردو، ذرت و سویا یافت میشود. ماهی منبع بسیار عالی آهن،پروتئین و ویتامیتهای آ و ب هم هست و وجود آن در رژیم غذایی سالم توصیه میشود.

 

 

ماهی تن

یک ماهی تن بزرگ

انواع ماهیهای تن Tuna Fish که گاهی به غلط تن ماهی گفته میشوند زیر مجموعه ای از خانواده بزرگ ماهیهای اقیانوس نشینی به نام Scombridae هستند و در زیر شاخه Thunnus دسته بندی شده اند. ماهی تن شناگری سریع و مانند بیشتر انواع ماهیها،خونسرد است اما برخلاف اکثر ماهیهای اقیانوس که دارای گوشتی سفید هستند، ماهی تن گوشتی صورتی رنگ دارد. دلیل آن هم قابلیت بیشتر سیستم جریان خون این نوع ماهی در حمل اکسیژن بیشتر است.

 

 

بعضی از انواع بزرگ ماهی تن مانند بلو فین Blue Fin قادر است با فعالیت عضلانی،دمای خون خود را بیش از دمای آب اقیانوس هم بالاتر ببرد. در نتیجه،هرچند ماهی تن خونگرم نیست اما با داشتن این توانایی میتواند در آبهای سردتر زندگی کند و در طیف وسیعتری ازتغییرات آب و هوایی قادر به ادامه حیات باشد.

 

نگهداری ماهی تن در محیط بسته بسیار مشکل است و به همین دلیل ماهی تن پرورشی به شکلی که برای مثال،قزل آلای پرورشی نگهداری میشود، وجود ندارد. صید ماهی تن معمولا با طعمه مصنوعی انجام میشود و مسابقاتی نیز برای صید بزرگترین ماهی تن سال در مکانهای مختلف جهان که میزبان این نوع ماهی هستند برگزار میشود. .این مسابقات یا در کشتیهای ماهیگیری در میان اقیانوس و یا در جزایر و مکانهای مشابه دور از ساحل انجام میگیرند.

 

ماهی تن از غذاهای محبوب دریایی است و به دلیل صید بیش از حد بعضی گونه های آن در معرض خطر انقراض قرار دارند. انواع ماهی تن شامل:

 

• تن بلو فین ، که گاهی به وزن 680 کیلو میرسند.

• تن یلوفین Yellow Fin

• تن آلباکور Albacore

• تن بیژیی Bigeye

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

برای دریافت لیکوپن گوجه فرنگی پخته بخورید

 

 

مطالعات زیادی نشان داده است که افراد با خوردن مقادیر زیادی گوجه فرنگی، کمتر به حملات قلبی و سرطان هایی مثل سرطان پروستات، سینه، ریه، معده، لوزالمعده، روده ، دهان و گردن مبتلا می شوند. البته این گفته به این معنا نیست که شما در هر وعده غذایتان گوجه فرنگی بخورید.

گاهی اوقات پختن مواد غذایی باعث کاهش ویتامین ها یا سایر مواد مغذی موجود در آنها می شود ولی در مورد گوجه فرنگی این مطلب صدق نمی کند و گوجه فرنگی پخته بهتر از گوجه فرنگی خام است.

بسیاری از رنگدانه های گیاهی* مفید موجود در میوه ها وسبزی ها، (آنتی اکسیدان ها) می باشند که بدن ما برای ترمیم سلولهای تخریب شده توسط رادیکالهای آزاد، به این مواد نیاز دارد.

لیکوپن** موجود در گوجه فرنگی، یک آنتی کسیدان قوی می باشد که خطر ابتلاء به سرطان را کاهش می دهد. همچنین از تبدیلLDL- کلسترول مضر در بدن بهLDL اکسیده ( که در سرخرگ ها پلاکت ایجاد می کند ) ، جلوگیری کرده و بدینوسیله از حملات قلبی پیشگیری می کند.

خواص آنتی اکسیدانی لیکوپن از آفتاب سوختگی نیز جلوگیری می کند.

اگر شما گوجه فرنگی را به صورت خام مصرف کنید، قسمت اعظم لیکوپن آن، به دلیل هضم نشدن ، از بدن دفع می شود. عمل پختن ، دیواره سلولی گوجه فرنگی را شکسته و باعث می شود لیکوپن در دسترس بدن قرار گیرد و بیشتر جذب شود. بهترین منابع آن شامل: سس گوجه فرنگی، رب گوجه فرنگی و گوجه فرنگی کنسرو شده می باشد.

لیکوپن در سایر سبزیجات و میوه های رنگ روشن مثل هندوانه و گریپ فروت سرخ نیز وجود دارد. شاید شما از خوردن گوجه فرنگی خام لذت بیشتری ببرید. البته گوجه فرنگی خام نیز منبع خوبی ازویتامین هایAوB، فیبر و املاح است و کالری کم و مزه خوبی دارد.

اما شما نباید همیشه فقط یک نوع میوه یا سبزی بخورید. توصیه می شود انواع مختلفی از میوه ها و سبزی ها را بخورید که منابع خوبی از ویتامین ها و املاح هستند و جهت تنظیم اعمال بدن ، مفید و ضروری می باشند

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

رب گوجه فرنگی و نکات بهداشتی آن

 

 

ناخالصی

 

آن چه هنگام مصرف رب گوجه‌فرنگی بسیار اهمیت دارد، استفاده از رب گوجه فرنگی با ناخالصی‌های کمتر است.

برای پی بردن به وجود ناخالصی در رب، می‌توانید آن را روی یک سطح صاف و سفید مانند پشت سینی، بریزید و با شیء مسطح دیگری مانند شیشه یا ته لیوان، روی آن فشار آورید تا رب پخش شود و به صورت یک لایه نازک در میان دو سطح قرار بگیرد. در این صورت، ناخالصی‌هایی مانند هسته، پوسته، ذارت خارجی، چوب و سایر مواد زاید به راحتی قابل تشخیص خواهد بود.

رب گوجه فرنگی باید یک دست و عاری از هرگونه ناخالصی و ذرات تیره، پوسته‌های گوجه و هسته باشد و نیز عاری از هرگونه طعم یا بوی تند و زننده مانند بوی کپک یا ماندگی باشد.

تنها چاره اصلی جلوگیری از مشکلاتی که ممکن است با مصرف رب تقلبی رخ دهد، استفاده از محصولات استانداردی است که مجوز و پروانه بهداشتی دادند و نیز معرفی افراد سودجو و متقلبی است که چنین محصولاتی را تولید می‌کنند.

 

 

باز کردن

 

پیش از باز کردن در رب گوجه فرنگی، باید سطح خارجی قوطی را به خوبی با مایع ظرف شویی بشویید و سپس در قوطی را باز کنید.

رب گوجه فرنگی در برابر فساد بسیار حساس است. برای ماندگاری بیشتر رب و جلوگیری از کپک زدن آن، بهتر است پس از بازکردن در قوطی رب، محتوی قوطی را در یک ظرف شیشه‌ای دردار خالی کنید و آن را در یخچال  قرار دهید. همچنین هنگام استفاده از رب، از قاشق تمیز استفاده کرده و پس از مصرف، در شیشه را محکم ببندید و در یخچال قرار دهید.

رب گوجه‌فرنگی در تهیه بیشتر غذاها کاربرد دارد و به دلیل طعم و بوی دلپذیر آن، چاشنی   مناسبی برای انواع غذاهای گوشتی و سرخ کردنی است.

در صنعت نیز از رب گوجه‌فرنگی برای تهیه انواع کچاپ گوجه فرنگی و چاشنی‌های غذایی، استفاده می‌شود.

تقلبی

 

یکی از مواردی که بعضی اوقات هنگام مصرف رب گوجه‌فرنگی مشخص نمی‌شود، تقلبی بودن آن است.

برخی از سودجویان، با اضافه کردن سبزی ‌هایی مانند کدوی پخته یا سیب‌زمینی پخته‌ و له شده، پودر نشاسته و سایر مواد دیگر در ترکیب رب گوجه‌فرنگی و حرارت دادن آنها با هم، رب گوجه فرنگی تقلبی را به بازار عرضه می‌کنند.

تنها چاره اصلی جلوگیری از مشکلاتی که ممکن است با مصرف رب تقلبی رخ دهد، استفاده از محصولات استانداردی است که مجوز و پروانه بهداشتی دادند و نیز معرفی افراد سودجو و متقلبی است که چنین محصولاتی را تولید می‌کنند.

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

گوشت يكى از ذخائر بزرگ غذايى براى انسان به شمار مى‏رود.

گوشت (اعم از گوشت گاو، گوسفند، بره و شتر و ...) از منابع مهم و عمده پروتئين منشا حيوانى در تغذيه انسان‏ها در سراسر دنياست. ميزان پروتئين گوشت حدود 20 درصد است و غير از چربى مواد ديگرى هم دارد از جمله ويتامين گروه ب، ويتامين آ و مقدارى هم ويتامين ث و مواد معدنى نسبتاً زياد مثل «منيزيم» و «آهن» و همچنين «مس» كه از املاح مهم گوشت به شمار مى‏رود.

گوشت قرمز حاوى پروتئين كمتر و چربى بيشترى است. ارزش غذايى پروتئين گوشت نسبت به پروتئين گياهى بيشتر است، زيرا پروتئين گوشت داراى مقدار زيادى از اسيد آمينه‏هاى ضرورى مورد نياز بدن است.

همچنين مقدار زيادى از چربى حيوانى در بافت گوشت حيوانات قرار گرفته است كه منبع مهم انرژى براى بدن به شمار مى‏روند.

گوشت يكى از منابع سرشار از انواع ويتامين‏هاى Bاست كه مقدارى از اين ويتامين‏ها در اثر حرارت از بين مى‏روند يكى از عوامل مؤثر در اهميت غذايى گوشت، وجود املاح معدنى به ويژه آهن و روى در آن است.

كم خونى ناشى از كمبود آهن در اكثر نقاط جهان اعم از كشورهاى در حال توسعه و حتى توسعه يافته در بين انسان‏ها ديده مى‏شود.

زنان به ويژه در هنگام باردارى و عادت ماهيانه و كودكان بيشتر در معرض خطر كمبود آهن قرار دارند.

از آنجا كه اغلب، آهن به اندازه كافى در بدن ذخيره نمى‏شود، با مصرف به اندازه گوشت و فرآورده‏هاى آن، مى‏توان از بروز عوارض كمبود آهن، جلوگيرى كرد.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

اهمیت و کاربرد اسانس ها:

اسانس ها به دلیل معطر بودن و داشتن طعمهای مشخص در صنایع غذایی، عطرسازی و لوازم آرایشی، داروسازی و بطور کلی در صنایعی که محصولات معطر و یا دارای طعم خاص تولید می کنند، مورد مصرف دارند. اسانس ها کاربردهای فراوانی در صنایع داروسازی دارند. همانطور که گفته شد، اسانس ها دارای ترکیبات شیمیایی متنوع و پیچیده ای هستند و به همین دلیل نمی توان خصوصیات داروئی مشترکی را برای آنها ذکر کرد. ولی بطور کلی اسانس ها دارای خاصیت ضد نفخ (Carminative) می باشند. ار دیگر خصوصیات داروئی که برای اسانس ها ذکر شده است، که به برخی موارد در زیر اشاره شده است:

۱) ضد عفونی کننده

۲) ضد تشنج

۳) ضد تورم و التهاب

۴) خلط آور

۵) ضد قارچ، باکتری و کرم

۶) محرک

۷) مسکن درد دندان

۸) ضد خارش موضعی

۹) محرک دستگاه گوارش

۱۰) ضد رماتیسم

 

 

 

 

برای اسانس ها در صنایع مختلف نیز کاربردهای متنوعی ذکر شده است، از این صنایع می توان به بعضی اشاره کرد:

۱)تهیه حشره کش ها

۲) تهیه آدامسهای معطر

۳) صنایع صابون سازی

۴) تهیه خمیر دندان

۵) تهیه مواد پلاستیکی

۶) صنایع عطرسازی

۷) فرآورده های خوراکی

در واقع مهمترین کاربرد اسانس ها علاوه بر موارد ذکر شده، اثرات درمان کننده آنهاست.

● اسانس ها در بدن انسان چگونه اثر می کنند؟

واضح ترین اثر اسانس ها تحریک حس بویایی می باشد. بوها تاثیری بر احساسات ما داشته و

مستقیما بر روی مغز اثر می گذارند. دستگاه بویایی به سیستم لیمبیک که مرکز کنترل هیجان، حافظه و احساسات جنسی است متصل بوده و در کنترل ضربان قلب، فشار خون، استرس، تنفس و تعادل هورمونها دخالت دارد. همچنین اسانس ها بعد از استعمال موضعی و یا مصرف بصورت استنشاقی جذب خون شده و اثر خود را از راه خون اعمال می کنند.

● اسانس ها برای گلها و گیاهان حامل خود چه فایده ای دارند؟

اسانس ها برای گیاهان بوجود آورنده 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

اهمیت و کاربرد اسانس ها:

اسانس ها به دلیل معطر بودن و داشتن طعمهای مشخص در صنایع غذایی، عطرسازی و لوازم آرایشی، داروسازی و بطور کلی در صنایعی که محصولات معطر و یا دارای طعم خاص تولید می کنند، مورد مصرف دارند. اسانس ها کاربردهای فراوانی در صنایع داروسازی دارند. همانطور که گفته شد، اسانس ها دارای ترکیبات شیمیایی متنوع و پیچیده ای هستند و به همین دلیل نمی توان خصوصیات داروئی مشترکی را برای آنها ذکر کرد. ولی بطور کلی اسانس ها دارای خاصیت ضد نفخ (Carminative) می باشند. ار دیگر خصوصیات داروئی که برای اسانس ها ذکر شده است، که به برخی موارد در زیر اشاره شده است:

۱) ضد عفونی کننده

۲) ضد تشنج

۳) ضد تورم و التهاب

۴) خلط آور

۵) ضد قارچ، باکتری و کرم

۶) محرک

۷) مسکن درد دندان

۸) ضد خارش موضعی

۹) محرک دستگاه گوارش

۱۰) ضد رماتیسم

 

 

 

 

برای اسانس ها در صنایع مختلف نیز کاربردهای متنوعی ذکر شده است، از این صنایع می توان به بعضی اشاره کرد:

۱)تهیه حشره کش ها

۲) تهیه آدامسهای معطر

۳) صنایع صابون سازی

۴) تهیه خمیر دندان

۵) تهیه مواد پلاستیکی

۶) صنایع عطرسازی

۷) فرآورده های خوراکی

در واقع مهمترین کاربرد اسانس ها علاوه بر موارد ذکر شده، اثرات درمان کننده آنهاست.

● اسانس ها در بدن انسان چگونه اثر می کنند؟

واضح ترین اثر اسانس ها تحریک حس بویایی می باشد. بوها تاثیری بر احساسات ما داشته و

مستقیما بر روی مغز اثر می گذارند. دستگاه بویایی به سیستم لیمبیک که مرکز کنترل هیجان، حافظه و احساسات جنسی است متصل بوده و در کنترل ضربان قلب، فشار خون، استرس، تنفس و تعادل هورمونها دخالت دارد. همچنین اسانس ها بعد از استعمال موضعی و یا مصرف بصورت استنشاقی جذب خون شده و اثر خود را از راه خون اعمال می کنند.




ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

جوش شيرين يا همان بي كربنات سديم داراي كاربردهاي

خلاقانه بسياريست كه به آنها اشاره ميكنيم:

 

 

1- با پاشيدن جوش شيرين بروي مواد شعله ور مي تـوان

آتش را فرو نشاند.

 

 

2- از مـخلوط جوش شيرين و آب براي شستن ميوه ها و

سبزيجات استفاده كنيد.

 

 

3- جوش شيرين خارش و سوزش گزش پشه، زنبور و ساير حشرات را تسكين ميدهد. با مخلوط آب و جوش شيرين يك خمير غليظ تهيه كنيد و براي چند دقيقه بروي محل گزيدگي قرار دهيد.

 

 

4- جوش شيرين واكنشهاي آلرژيك پوست مانند كهير را التيام ميبخشد. كافيست درون آب وان حمام 2 فنجان جوش شيرين اضافه كنيد.

 

 

5- براي كاهش تب و يا خنك كردن بدن نيز ميتوانيد از جوش شيرين استفاده كنيد. كافيست در آب وان حمام 2 فنجان جوش شيرين مخلوط كنيد.

 

 

6- براي التيام جوش صورت نيز ميتوان از جوش شيرين استفاده كرد. با مخلوط جوش شيرين و آب يك خمير تهيه كنيد و روي جوش بماليد و بگذاريد 15-10 دقيقه بماند تا خشك شود. همچنين از اين خمير ميتوان بعنوان يك ساينده ملايم صورت نيز استفاده كرد.

 

7- از جوش شيرين بعنوان يك كانديشنر مو نيز ميتوان سود برد. كافيست 2 قاشق سوپخوري جوش شيرين را با يك قاشق چايخوري شامپو مخلوط كنيد و با آن سر خود را بشوييد. جوش شيرين موها را روشنتر و درخشنده تر كرده و چربي آن را كاهش ميدهد.

 

 

8- براي شستن و تميز كردن برس و شانه هاي خود ابتدا آب درون ماهي تابه ريخته بگذاريد بجوش آيد سپس يك فنجان جوش شيرين به آن اضافه كنيد. سپس برس و شانه خود را بمدت 10 دقيقه درون ماهي تابه بجوشانيد. سپس زير آب داغ گرفته و آنها را آب بكشيد. البته مراقب باشيد كه آب جوش شانه و برس شما را ذوب نكند.

 

 

9- براي رفع بوي بد دهان پس از مصرف سير، پياز و يا فلفل ميتوانيد 10/1 قاشق چايخوري جوش شيرين و اندكي آب دهانتان را شستشو دهيد. جوش شيرين بوي بد دهان را خنثي ميكند.

 

 

10- براي سفيد تر شدن دندانهايتان مسواك تر خود را درون جوش شيرين فرو بريد سپس با آن دندانهايتان را مسواك بزيند. همچنين ميتوانيد روي خمير دندان اندكي جوش شيرين بپاشيد و سپس دندانها را مسواك بزنيد. جوش شيرين يك سفيد كننده دندان طبيعي ست.

 

 

11- براي التيام تبخال و هر گونه زخم داخل دهان نيز ميتوانيد از جوش شيرين استفاده كنيد.

 

 

12- براي ريكس كردن و رفع بوي بد پا نيز ميتوانيد از جوش شيرين استفاده كنيد. جوش شيرين را درون يك تشت آب داغ مخلوط كرده و پا ها را با آن بشوييد.

 

 

13- براي شستشوي دندانهاي مصنوعي مخلوط رقيقي از آب و جوش شيرين تهيه كرده و دندانهاي مصنوعي را در مدت شب درون آن قرار دهيد.

 

 

14- در دستگاه بخور خود جوش شيرين بريزيد تا هم گرفتگي بيني شما رفع گردد و هم بوهاي نامطبوع منزلتان گرفته شود.

 

 

15- براي خوشبو كردن دهان ميتوانيد آدامس را مرطوب كرده و در جوش شيرين فرو بريد و سپس آن را بجويد.

 

 

16- براي از بين بردن بوي نامطبوع دستها پس از آشپزي و غيره... دستهاي خود را با آب و جوش شيرين شستشو دهيد.

 

 

17- براي رفع سوزش معده نصف قاشق چاي خوري جوش شيرين را درون يك نصف ليوان آب مخلوط كرده و بنوشيد. جوش شيرين اسيد معده را خنثي كرده و بعنوان يك آنتي اسيد طبيعي عمل ميكند.

 

18- از جوش شيرين بعنوان يك دهان شوي خانگي و ارزان قيمت سود بريد. دو قاشق چاي خوري جوش شيرين را با نصف ليوان آب مخلوط كرده و دهان خود را با آن غر غره كنيد.

 

 

19- براي التيام آفتاب سوختگي پوست بمدت نيم ساعت درون وان حمام كه در آب آن جوش شيرين مخلوط گرديده برويد.

 

 

20- عوض پودر بچه ميتوان از جوششيرين استفاده كرد چرا كه خاصيت رطوبت گيري آن بيشتر است.

 

 

21- براي التيام سوختگيهاي خفيف پوست از جوش شيرين استفاده كنيد. يك خمير غليظ از جوش شيرين و آب تهيه كرده روي محل سوختگي قرار دهيد و بگذاريد تا خشك شود.

 

 

22- براي گرفتن و حذف بوي داخل يخچال و يا فريزر جوش شيرين را درون يك ظرف سر باز ريخته و درون يخچال قرار دهيد. جوش شيرين را هر 2 ماه يكبار تجديد كنيد.

 

 

23- براي نابود كردن كك هاي فرش به نسبت مساوي نمك و جو ش شيرين را با هم تركيب كرده و روي فرش بپاشيد و 24 ساعت بگذاريد بماند. روز بعد فرش را با جارو برقي كاملا از جوش شيرين و نمك پاك كند. البته اين كار را در روزهاي باراني و يا در مناطق مرطوب انجام ندهيد.

 

 

24- براي خلاص شدن از شر مورچه ها نيز كافيست در مسير حركت آنها جوش شيرين بپاشيد.

 

 

25- براي باز گرفتن و رفع گرفتگي سينك آشپزخانه و يا هر لوله اي كافيست 1/4 فنجان جوش شيرين را با نمك تركيب كرده و درون آنها بريزيد و سپس آب جوش روي آن خالي كنيد.

 

 

26- جوش شيرين را درون يك كيسه كوچك مانند كيسه چاي كيسه اي قرار داده و آن را درون كمد، دراور و گنجه لباس قرار دهيد تا به عنوان رطوبت گير از لباسهاي شما محافظت كند.

 

 

27- براي رفع بو و رطوبت پا اندكي جوش شيرين درون كفش بپاشيد.

 

 

28- پيش از شستن سگ و يا گربه ي خانگي خود چند ساعت پيش از استحمام كردن روي سطح بدن آنها جوش شيرين بپاشيد. اين كار بوي نامطبوع و ككهاي بدن آنها را از ميان ميبرد. البته هنگام استحمام، حيوانات خانگي خود را كاملا بشوييد تا جوش شيرين روي بدن انها باقي نماند.

 

 

29- براي ترد كردن گوشت ميتوانيد اندكي جوش شيرين را روي گوشت پاشيده و گوشت را براي چند ساعت درون يخچال قرار دهيد. سپس گوشت را كاملا آب بكشيد.

 

 

30- براي كاهش نفخ شكم پس از مصرف لوبيا ميتوانيد لوبيا را در مخلوط آب و جوش شيرين براي چند ساعت قرار دهيد تا خيس بخورد.

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

اطلاعات عمومی در مورد صنایع غذایی

 

رنگ یکی از مشخصات اغذیه است که به وسیله احساس بینایی درک شده و از نظر پذیرش مصرف کننده بسیار مهم است زیرا تقریبا تمام غذاها از هنگامی که به صورت خام بوده تا زمانی که به صورت غذای کامل تبدیل شود با یک رنگ قابل قبول برای مصرف کننده شناخته می شود رنگ و طعم اغذیه در بسیاری موارد به هم مربوط می باشند.

از نظر صنایع غذایی استفاده از رنگها برای اسجاد فرآورده های جدید و یا بهبود کالا امری ضروری است و به همین دلیل مصرف رنگ در مواد غذایی روز به روز افزایش می یابد افزودن رنگ به اغذیه گاهی بلامانع و در برخی موارد مردود می باشد.

در مواردی از رنگ برای خوش منظر نمودن و یا یکنواختی و متحدالشکل کردن محصولات استفاده می شود که بلامانع است گاهی هم برای مخفی کردن و پوشاندن و نامحسوس جلوه دادن عیوب و تقلبات فرآورده های غذایی به کار می رود که مجاز نمی باشد .

 

انواع رنگها از نظر منشا تولید،رنگها در سه گروه زیر قرار دارند:

 

الف) پیگمانها و رنگهای معدنی

 

ب) مواد رنگ کننده طبیعی

 

ج) مواد رنگ کننده مصنوعی یا رنگهای قطرانی

 

الف)پیگمانها و رنگهای معدنی:

 

این ترکیبات در طبیعت یافت شده و به صورت مصنوعی نیز ساخته می شود.اغلب فلزات با گروههای نمکساز ایجاد پیگمانهای رنگی می نمایند. این رنگها در صنعت و هنر مهم بوده ولی غالبا در فرآورده های غذایی مصرف می شود .

پیگمانهایی که به ندرت در مواد غذایی به کار می روند عبارتند از زغال و سایر اشکال کربن، آهن و دی اکسید تیتانیم.

 

ب)رنگهای طبیعی:

 

مواد رنگ کننده طبیعی همانطور که از اسم آنها پیدا است منشاء طبیعی دارند و در مقایسه با رنگهای سنتیک قدرت رنگ کنندگی کمی دارند و لذا کمی باید به مقدار بیشتری مصرف کردند.پایداری این نوع رنگها کم بوده و در مقابل تغیرات PH ،درجه حرارت و غیره به سرعت تجزیه می گردند.

مهمترین آنها عبارتند از چغندر قرمز ،کارامل،کاروتن،کلروفیل،کو شینل،روناس،گلرنگ،زعفرانو زردچوبه است.

 

چغندر:چغندر قرمز دارای ماده رنگ کننده بتائین است که از ریشه چغندر به دست می آید و دارای رنگ صورتی مایل به قرمز است چغندر بیشتر برای سسها به کار می رود.

 

کارامل:محصولی رنگی است که از حرارت دادن شکر در بالای نقطه ذوب آن به دست می آید کارامل در آب محلول و در الکل ،اتر ،اتر در پترول و کلروفرم نامحلول است و توسط کلرور روی و هیدروکسید پتاسیم رسوب می کندو .

که این رسوب با آب قابل شستشو بوده و در اسید ۱۰٪ حل می گردد و رسوب قهوه ای رنگی ایجاد می گردد. یکی از موارد استعمال این رنگ در نوشابه های گازدار می باشد.

 

کاروتنوئیدها:کاروتنوئیدها به طور وسیعی در طبیعت یافت می شود و متداولترین رنگهای طبیعی را تشکیل می دهند .هویج ،گوجه فرنگی ،زردآلو ،آب پرتقال و خرچنگ دریایی مربوط به وجود کاروتنوئیدهایی باشند .تاکنون بیش از ۱۰۰ نوع کاروتنوئید شناخته شده که فقط تعداد کمی از آنها به طور خالص جدا گردیده که از آنها برای رنگین کردن مواد خوراکی استفاده می شود و مهمترین آنها عبارتند از :بتا کاروتن ،آپوکاروتنال ،کانتراگزانتین ،بیکسین ،گزانتوفیل.

یکی از جنبه های کاروتنوئیدها علاوه ب ایجاد رنگ وجود پیشساز ویتامین A در بعضی از آنها از جمله بتاکاروتن و آپوکاروتنال می باشد.

 

از کاروتنوئیدها برای رنگین نمودن پنیر ،نوشابه های پرتقالی و بستنی نیز استفاده می شود. مقاومت و پایداری این رنگ در نوشابه های حاوی اسید آسکوربیک قابل توجه می باشد.

 

بتا کاروتن در مقابل اسید و قلیا حساس بوده ولی حساسیت آن در مقابل اسید بیشتر است. مخصوصا در شرایطی که تحت تاثیر اکسیژن و حرارت نیز واقع شود . در مقابل نور و هوا نیز حساس بوده و در حرارت ۲۰ درجه سانتیگراد باشد پس از مدت ۶ هفته بتا کاروتن کاملا از بین می رود .

 

کلروفیل: کلروفیل رنگ سبزی است که از برگ سبز درختان به وجود می آید و شامل چهار نوع است:

 

کلروفیل آلفا که حاوی ۶۳ درصد کل رنگ بوده و رنگ سبز متمایل به آبی می باشد.

 

کلروفیل بتا که حاوی ۲۳ در صد کل رنگ بوده و رنگ سبز متمایل به سیاه دارد.

 

گزانتوفیل که حدود ۱۰ درصد کل رنگ را دارد.

 

کاروتن که دارای ۵ درصد کل رنگ می باشد.

 

کوشینل: ماده قرمز رنگی است که منشاء حیوانی داشته و از لاشه خشک شده نوعی حشره مونث به دست می آید و شامل ماده رنگی اسید کارمینیک است که دارای رنگ قهوه ای مایل به قر.مز تیره و یا قرمز روشن می باشد.

 

کارمین: رنگی است که از ترکیب اسید کارمینیک و آلومینیوم به دست می آید. کارمین دارای زرد رنگ بوده ودر پوششها و محصولات پروتئینی در مواقعی که رنگهای مصژنوعی پایدار نیستند استفاده می شود.

 

روناس: روناس از ساقه زمینی گیاه روبیاتینکتوری به دست می آید ماده رنگی آن به مقدار بیشتر آلیزارین و به مقدار کمتر پورپورین است روناس تولید رنگ قرمز مایل به زرد می کند.

 

گلرنگ: از گیاه کارتاموس تینکتوریس به دست می آید که شامل دو ماده رنگین می باشد که یکی به رنگ زرد و دیگری به رنگ زرد پرتقالی می باشد.

 

زعفران: زعفران پرچم گل گیاه کروکوس ساتیوس در اسید سولفوریک غلیظ تولید رنگ آبی کرده که تدریجا به بنفش قرمز گیلاسی و سرانجام قهوه ای تبدیل می شود.

 

زردچوبه: زردچوبه از ساقه های زیر زمینی گیاه کورکومالونا به دست می آید که پودر زردرنگی با بوی مخصوص و تند که ماده رنگی آن کورکومین است.

 

ج)مواد رنگ کننده مصنوعی: مواد رنگ کننده مصنوعی موادی هستند که در نتیجه سنتز مواد آلی به دست می آیند. دامنه کاربرد آنها نامحدود بوده به طوری که علاوه بر صنعت رنگرزی در صنایع داروسازی ، میکروبشناسی ، عکاسی و صنایع غذایی و غیره ... به کار می رود .اکثر این رنگها از نظر مصرف در غذا ی انسان قابل قبول نبوده و دارای خواص سزطان زا می باشد.لذا مصرف تعداد محدودی از این گروه در اغذیه را اعلام داشته می باشند .

 

اسامی رنگهای خوراکی که توسط کمیته استاندارد مواد غذایی و وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی مجاز شناخته شده است معرفی می شود.

 

رنگهای طبیعی: کولین کارمین،آلکانت ،کاروتن،آناتومایکسین،زردچ وبه،کروسین،کارامل،کلرومیل .

 

رنگهای طبیعی غیر آلی: کربن سیاه،اکسید آهن،دی اکسید تیتانیوم.

 

رنگهای مصنوعی:

 

رنگهای قرمز: کارموازین carmosin ،ارتیروزین erythorsine ،آمارانت amaranth ، پانسوpanceau 4R 4R ، اسکارلت scarlet GN GN .

 

رنگهای نارنجی: نارنجی Orange G G ، نارنجی Orange RN RN ، زرد غروب آفتاب Sunset yellow FEB

 

رنگهای زرد: تارترازین Tartrazine ،زرد Yellow G G

 

رنگهای سبز و آبی و بنفش: سبز Green S S ، اینویگوکارمین Indigo Carmine ، بنفش Violet BNP BNP

 

رنگهای قهوه ای و سیاه: قهوه ای شکلاتی Chochlate brown FB FB ، قهوه ای شکلاتی Chochlate Brown HT HT ، سیاه Black PN PN

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

 اسانس

ااسانس ها ترکیبات معطری هستند که در اندامهای مختلف گیاهان یافت می شوند. در واقع اسانس ها مخلوطی از مواد مختلف با ترکیبات شیمیایی بسیار متفاوت از یکدیگر بوده و دارای بوی بسیار قوی می باشند. در دمای محیط اسانس ها در مجاورت هوا تبخیر می شوند و به همین دلیل به آنها روغنهای فرار، روغنهای معطر، روغنهای استری و یا اسانس های روغنی می گویند.

هنگام استفاده از بعضی از محصولات، بوی مطبوعی متناسب با عملکرد آن محصول به مشام می رسد. به عنوان مثال وقتی که از یک صابون، خمیر دندان و یا محصولات مشابه آنها استفاده می کنیم، اغلب بوی یک میوه و یک گیاه خاص را احساس می کنیم. همچنین هنگام مصرف فرآورده های خوراکی ممکن است بو و یا طعم خاصی را درک کنیم و یا موقع خرید در یک فروشگاه به انواع محصولات مختلف با برچسب تبلیغاتی که خریدار را از کیفیت کالا آگاه می کنند برخورد می کنیم. به طور معمول در قفسه یک فروشگاه شامپو و یا صابونی را مشاهده می کنیم که در رنگهای مختلف موجود می باشد و پس از دقت در مشخصات آنها در می یابیم که یکی از تفاوتهای این محصولات بوی آنها می باشد و یا می توان آدامسهایی با طمعهای مختلف را تهیه کنیم.

● اسانس ها چه ترکیباتی هستند؟

اسانس ها ترکیبات معطری هستند که در اندامهای مختلف گیاهان یافت می شوند. در واقع اسانس ها مخلوطی از مواد مختلف با ترکیبات شیمیایی بسیار متفاوت از یکدیگر بوده و دارای بوی بسیار قوی می باشند. در دمای محیط اسانس ها در مجاورت هوا تبخیر می شوند و به همین دلیل به آنها روغنهای فرار، روغنهای معطر، روغنهای استری و یا اسانس های روغنی می گویند.

مصرف اسانس ها به چه زمانی باز می گردد؟

استعمال اسانس ها به دوران باستان باز می گردد، بطوریکه مصریان استان ۴۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح از روغنهای معطری که از گیاهان بدست می آوردند برای انجام مناسک مذهبی، آئین ها و نیز مداوای بیماران استفاده می کردند. نوشته هایی بدست آمده است که نشان می دهد مصریان ۴۰ قرن قبل از میلاد می دانستند که چگونه اسانس ها را از گیاهان بدست آورند. در واقع مصریان از اسانس ها برای مومیایی کردن فراعنه استفاده می کردند. مومیاگران بعد از خارج نمودن احشاء، شکم جسد را از اسانس های سیر، دارچین و اسانسهای معطر دیگر پر می کردند.

● اسانس ها دارای چه خصوصیاتی هستند؟

به طور کلی اسانس ها ترکیبات بی رنگی هستند، بخصوص اگر تازه تهیه شده باشند. با گذشت

زمان به علت اکسید شدن رنگ آنها تیره می گردد. آنها در الکل کاملا حل می شوند، در صورتی که با آب غیر قابل اختلاط هستند. اما به اندازه کافی در آب حل شده و بوی خود را به آن انتقال می دهند مانند عرقیات گیاهی

مواد اصلی موجود در اسانس ها در اثر حرارت و گرما تغییر می یابند. بوی اسانس ها نیز بی نهایت متفاوت می باشد که این امر به دلیل ترکیبات مشخص هرگیاه است. بوی اسانس ها به طور محسوسی در معرض هوا تغییر می کند. همچنین طعم اسانس ها نیز با یکدیگر متفاوت است و می توان گفت اسانس ها دارای طعمهای شیرین، تلخ، ملایم، گس و سوزاننده می باشند.

تفاوت اسانس ها یا روغنهای معطر با روغنهای معمولی در این است که اسانس ها یا روغنهای

معطر فاقد ترکیبات اسیدهای چرب هستند و بر خلاف روغنهای معمولی تند نمی شوند و همچنین

اسانس ها بر روی کاغذ یا پارچه، لکه چربی بر جای نمی گذارند.

اسانس ها بسته به نوع گیاه ممکن است در اندامهای مختلف گیاه وجود داشته باشد. نکته حائز اهمیت این است که برای بدست آوردن حداکثر مقدار اسانس در یک گیاه، باید حتما گیاه را قبل از گل دادن چید. در این زمان است که گیاه حداکثر اسانس را داراست و بعد از گل دادن گیاهان حدود ۷۰% اسانس خود را از دست می دهند. در ضمن باید از گیاهانی استفاده کرد که از مواد شیمیایی در پرورش آنها استفاده نشده باشد و گیاه در طبیعی ترین حالت ممکن باشد تا در اسانس آن مواد شیمیایی و رادیواکتیو موجود نباشد. در واقع اسانس هر گیاه شیره ذاتی و رکن اصلی و ارزشمند هر گیاه بوده و به منزله روح گیاه می باشد.

اسانس ها در اکثر مواد مخلوطی از ترکیبات مختلف شیمیایی هستند که با یکدیگر تفاوت بسیار داشته ولی در بعضی از خواص فیزیکی با هم اشتراک دارند. به عنوان مثال اسانس ها دارای بوی مشخص و نافذ می باشند. اکثر آنها با استفاده از دوبار تقطیر، قابلیت بی رنگ شدن را دارند. البته در این مورد اسانس بابونه یک استثناء بوده و رنگ خود اسانس آبی می باشد. همچنین اسانس ها در معرض هوا رنگی می شوند. به عنوان مثال، اسانس نعناع به رنگ زرد و اسانس دارچین به رنگ قهوه ای در می آیند.

مقدار اسانس موجود در گیاهان بسیار اندک می باشد، بطوریکه مقادیر لازم از گیاهان مختلف برای تهیه ی کیلوگرم از اسانس آنها به شرح زیر می باشد:

▪ میخک: ۲۰ کیلوگرم

▪ اسطوخودوس (لاواندا): ۱۵۰ کیلوگرم

▪ نعناع: ۳۰۰ کیلوگرم

▪ آویشن قرمز: ۵۰۰ کیلوگرم

▪ مریم گلی: ۸۰۰ کیلوگرم

▪ بابونه: ۱۰۰۰ کیلوگرم

گل سرخ: ۳۰۰۰ کیلوگرم

 

قرمز : هنگاميكه شما قرمز پر رنگ يا صورتي روشن به رژيم غذايي خود مي افزاييد يك آنتي اكسيدان قوي كه ليكوپن ناميده ميشود را نيز به رژيم غذايي خود مي افزاييد. ليكوپن در گوجه فرنگي ، گريپ فروت صورتي و قرمزدر هندوانه و papaya در خربزه درختها و Guava در ميوه درختي مناطق حاره ميباشد . رژيمهاي غذايي غني از ليكوپن در مورد توانائيشان در مبارزه با بيماريهاي قلبي و برخي سرطانها مورد مطالعه قرار گرفته است.

 

سبز ها : آيا ميدانيد كه چرا اين رنگ براي رژيم غذايي شما بسيار ضروري است ؟ چون نه تنها سبزيجات سبز رنگ سبز به نظر مي رسند مزه عالي دارند ، بلكه غني از رنگدانه هاي شيميايي هستند كه شما راسلامت نگه ميدارند براي مثال ، كاروتنوئيدمالوتئين و زيگرانتين كه در اسفناج ، كلم برگ، كلم پيچ و براكلي يافت ميشوند ،‌خاصيت آنتي اكسيداني دارد ودر مورد توانايي آنها در حفظ چشمان با نگه داشتن رتين قويتر در حال مطالعه مي باشد، همچنين تحقيقي در مورد سبزيجات Crociferous مثل كلم ، كلم دكه اي ، گل كلم، كلم برگ و شلغم انجام شده است براي نشان دادن اينكه اين مواد امكان دارد خطر تومورهاي سرطاني را كاهش ميدهد. سبزيهاي سبز همچنين سرشار از ويتامينها (خصوصا فولات) مواد معدني و فيبر هستند. رنگ سبز در ميوه هائى مانند خيار، گردو و غيره بخاطر وجود رنگدانه ايست بنام كروفيل.

 

نارنجي ها و زردها : نارنجي رنگ افروختگي خورشيد ، در رژيم غذايي روزانه شما بايد باشد . سبزيجات و ميوه جات نارنجي مثل سيب زميني شيرين ، انبه ،‌ هويج و زردآلو حاوي بتاكاروتن هستند. اين كاروتنوئيد يك آنتي اكسيدان طبيعب است كه در مورد نقش آن در بالا بردن سيستم ايمني مطالعه مي شود. به علاوه در مورد قدرت حفاظتي سلامتي آن بسيار تعريف شده است . گروه مركبات سرشار از ويتامينC هستند و فولات كه اغلب در سبزيهاي سبز رنگ فيبري يافت ميشود،‌ در ميوه ها و سبزيهاي نارنجي نيز يافت ميشود و همچنين ويتامين B كه امكان دارد به پيشگيري از برخي عفونتهاي زمان تولد كمك كند و خطر بيماريهاي قلبي راكاهش دهد نيز در ميوه ها و سبزيهاي نارنجي يافت ميشود ، يك تركيب شيميايي وقتي خوب است كه هميشه گروه نارنجي رنگها يك قسمت از برنامه 5 تا 9 بار در روز شما را تشكيل دهد. زردهاي روشن داراي مقادير زيادي از همان خواص گروه مركبات شامل ميزان بالاي ويتامينهاي ضروري . كاروتنوئيد است . براي مثال آناناس سرشار از ويتامين C ، منگنز و آنزيم طبيعي بروملاين است . بروملاين براي افزودن به وعده غذايي مهم است زيرا به هظم غذا و كاهش نفخ كمك ميكند به علاوه ذرت و گلابي هم داراي فيبر بالايي هستند . ميوه ها و سبزيهاي زرد متعلق به گونه اي متفاوت زيادي هستند ولي همه آنها در يك چيز مشترك اند و آن اينكه سلامتي را بالا برده و مزه عالي دارند .پس براي بدست آوردن زرد طلايي بكوشيد !رنگ زرد و نارنجى ميوه هائى مانند نارنج،پرتقال، موز، بخاطر وجود موادى است بنام آلفا كاروتن، بتاكاروتن، كه بنام كاروتنوئيدها، موسومند. رنگ زرد روشن ميوه هائى مانند ليمو، به، و بعضى سيب ها بخاطر وجود رنگدانه هائى است كه بنام فلاون ها و فلاونول ها موسومند.

 

آبيها و ارغوانيها : آبيها و ارغوانيها نه تنها با رنگهاي سايه روشن تا تيره زيبايي به بشقاب غذا ميدهند ، بلكه فلاوونوئيدهاي افزاينده سلامتي ، رنگدانه هاي گياهي و آنتي اكسيدانها را نيز به بشقاب غذا مي افزايند. آنتوسيامين ها ، رنگدانه هاي شيميايي مسئول رنگ آبي سبزيها و ميوه ها هستند و در مورد نقش آنها در دفاع بدن در برابر سرطانهاي زيانبخش مورد مطالعه قرار گرفته اند.علي الخصوص ، غني از ويتامين C و فوليك اسيد و داراي مقادير زيادي فيبر پتاسيم هستند. مواد آبي رنگ خون ساز هستند

فصل انگور از تيرماه تا شهريور است. علاوه بر ويتامين هاي بسيار، ميرتيلين انگور قابل توجه است. فلاون آن به همراه ويتامين C و آهن در امر خون سازي شركت دارد و باعث خنثي شدن راديكال هاي آزاد مي شود. همچنين از سخت شدن رگهاي خوني جلوگيري مي كند.

 

سفيد ها : سبزيجاتي از گروه پياز ، شامل سير ، پياز كوهي ، موسير ، تره و هر نوع پياز حاوي رنگدانه شيميايي اكيسين هستند. رنگ سفيد بعضى از ميوه ها مانند خربزه بعلت دارا بودن ماده ايست بنام آنتوگزانتين.

 

تحقيقات نشان مي‌دهد كه فلانوئيدها، سولفيدها و كاروتنوئيدها كه تعيين كننده رنگ، مزه، و عطر ميوه‌جات و سبزيجات هستند، حاوي مواد آنتي اكسيدان مي باشند.

آنها طي دو مرحله از بروز سرطانها پيشگيري مي‌كنند: ابتدا از توليد آنزيم هايي كه مواد سرطانزا را به وجود مي آورند، ممانعت مي كنند و سپس آنزيم هايي، كه مواد سرطاني و سمي بدن را دفع مي ‌كنند، فعال مي‌ كنند.

دانشمندان مصرف هر گونه دارويي كه حاوي مواد آنتي اكسيدان تهيه شده از محصولات گياهي باشد، منع مي‌كنند زيرا درباره آنها تحقيقات كافي صورت نگرفته است. آنها توصيه مي كنند كه ميوه‌جات و سبزيجات، تا حد امكان به شكل تازه در برنامه غذايي روزانه گنجانده شود.

 

کلروفیل: کلروفیل ماده ای است که رنگ آن سبز می باشد و اساسا" رنگ سبز گیاهان از آن می باشد. کلروفیل ها : کلروفیل ها شامل کلروفیل های a.b.c.d.e.f که همگی سبز رنگند که اختلاف خیلی جزیی با هم دارند.

 

رنگ سبز برگها ناشي از انباشتگي كلروفيل در آنهاست. كلروفيل ها كارخانه توليد مواد مغذي براي گياه هستند كه با استفاده از نور خورشيد در واكنشي شيميايي كربوهيدراتها را براي گياه مي‌سازند. با سرد شدن هوا فرآيند ساخت كلروفيل بتدريج كاهش مي يابد.

در اين زمان است كه كاروتنوييد‌ها , رنگدانه هاي طبيعي با رنگ‌هاي فراوان زرد قرمز و نارنجي كه هميشه در برگها وجود دارند ديده مي‌شوند. در حقيقت اين رنگ سبز كلروفيل‌هاست كه مانع ديد آنها در بهار و تابستان مي‌شود.اما بر خلاف كاروتنوييد‌ها كه هميشه در برگها وجود دارند بعضي از قسمتها به رنگ قرمز متمايل مي شوند كه ناشي از وجود آنتوسيانين‌هاست. عده اي از دانشمندان حضور آنتوسيانين را ترغيب كردن بيشتر گياه به ساخت مواد قندي و مغذي مي‌دانند.

اين كار مانند جمع آوري كنسرو براي تعطيلات است. بنابراين اگر شما مي‌توانستيد يك برگ را در پاييز مدت بيشتري روي گياه نگه داريد مواد غذايي بيشتري ذخيره مي‌كرد. پيدا شدن رنگ قرمز باعث ممانعت از رسيدن نور اضافي به برگ و بازگشت مواد مغذي به داخل آن مي شود.


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

به گزارش خبرگزاری ايسنا شير توليدی در ايران حتی از کشور آفريقايی زيمبابوه ميکروب های بيشتری در خود دارد.

 

رئيس گروه دفتر نظارت بر بهداشت عمومی سازمان دامپزشکی ايران به اين خبرگزاری گفت که اطلاعات همه ی کسانی که در زمينه ی شير کار ميکنند کفايت می ‌کند که بگويند بار ميکروبی شير در ايران حتی با ساده ‌ترين و سهل‌ انگارترين استانداردهای دنيا قابل مقايسه نيست و ايران از اين لحاظ حتی نسبت به کشورهای ضعيفی که بهداشت پايينی دارند نيز وضعيت خيلی بهتری ندارد.

به گفته وی نتايج تحليلهای نخستين طرح بررسی بار ميکروبی شير در ايران به صورت محرمانه در اختيار مسئولان قرار داده می شود تا در مردم نگرانی ايجاد نکند.

آقای طلاکش به مسئولان ايرانی گفت: "محصولی که به نام شير به مردم عرضه می‌ شود خطراتش بمراتب بيشتر از محاسن و مزايايی است که برای جامعه جوان ما خواهد داشت و اين مسمويت مزمن که ما با طرح شير مدرسه به فرزندان منتقل می ‌کنيم بمراتب خطرناکتر از مصرف نکردن شير است".

به گفته اين مقام سازمان دامپزشکی ايران، ميزان بار ميکروبی شير در اتحاديه اروپا زير صدهزار واحد است و اين رقم در بدترين شرايط و در کشورهای توسعه نيافته به يک ميليون واحد می‌ رسد اما آمار ايران در مورد بار ميکروبی شير بسيار بالاتر از اين است.

وی مهمترين دليل آلودگی شير در ايران را زنجيره حمل و نقل شير دانسته و گفته مراکز جمع آوری شير و کارخانه‌ های لبنيات مسئوليتی نمی ‌پذيرند و شير را حتی در ظروفی حمل می‌ کنند که برای روزهای متوالی شسته نمی شوند.

اما حسين چمنی، مدير روابط عمومی صنايع شير ايران به خبرنگاران گفت که شير خامی که توليدکنندگان تحويل مراکز جمع آوری شير و کارخانه های لبنياتی می دهند در شرايط خوب و قابل قبولی حمل و نقل می شود و مراکز صنعتی برای دريافت شير ضوابط و شرايط کيفی را که شامل بار ميکروبی هم می شود رعايت می کنند.

به عقيده وی، بالابودن بار ميکروبی در شير به آن بخش از توليد شير در کشور مربوط می شود که به شکل سنتی توزيع و مصرف می شود، نه از طريق کارخانه های توليد فراورده های لبنی.

به گفته اين مقام صنايع شير ايران، شرکتهای توزيع کننده شير در ايران دارای سيستمهای کنترل بهداشتی اند و از آنجا که بخشی از فراورده های لبنی ايران به خارج صادر می شود، اين شرکتها دارای گواهينامه های بهداشتی بين المللی اند.

آقای چمنی می گويد که شير در دو مرحله از نظر بهداشتی کنترل می شود، يکی در مرحله تحويل به مراکز جمع آوری شير و ديگری در مرحله تحويل به کارخانه که اگر در هر يک از اين مراحل دارای شرايط کيفی لازم نباشد از تحويل آن خودداری می شود.

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

شرايط نقل وانتقال شير :

 

1 - 2 - 1 . شرايط عمومي :

 

1 -1 -2- 1 . مراكز تحويل شير ملزم به خريداري شير از دامداري هاي تحت پوشش خدمات دامپزشكي مي باشند .

 

2 -1 -2 – 1 .نقل وانتقال شير مي بايد با وسايط نقليه مجاز ويا ظروف مناسب بهداشتي به مراكز تحويل شير خام صورت پذيرد .

 

2 - 2 – 1 . شرايط حمل شير توسط ظروف مناسب از قبيل بيدون :

 

1 -2 -2 - 1. انتقال شير از دامداري ها توسط ظروف مناسب ومورد تاييد دامپزشكي به مراكز جمع آوري وعمل آوري شير مجاز ، انجام مي گيرد .

 

2 -2 -2 – 1 .ظروف حمل شير بايد از جنس مناسب وقابل شستشو با آب ومواد ضدعفوني كننده باشد .

 

3 - 2 -2 – 1 شير جمع آوري شده از دامداري ها بايد درحداقل زمان ممكن پس از دوشش( ترجيحاً دو ساعت ) ودر شرايط مناسب خنك وبهداشتي به مراكز جمع آوري ومراكز فرآوري مورد تاييد سازمان منتقل شوند .

 

4 - 2 - 2 - 1. وسيله نقليه حمل ظروف شير بايد سرپوشيده واز نظر بهداشتي مورد تاييد دامپزشكي باشد .

 

5 - 2 - 2 - 1. حمل شير توسط بيدون فقط به مراكز جمع آوري شير مجاز است .

 

6 -2 -2 - 1. كليه ظروف درمراكز جمع آوري شير بايد پس از شستشو وضد عفوني شده وبه دامدار تحويل داده شوند .

 

3 - 2 – 1 . شرايط حمل شير توسط تانكرهاي مخصوص حمل :

 

1 - 3 - 2 - 1. حمل ونقل شير از مراكز جمع آوري شير ويا دامداري هاي صنعتي منحصراً توسط وسايط نقليه مجاز ومورد تاييد سازمان امكان پذير مي باشد .

 

2 -3 -2 - 1. جنس تانكرحمل شير بايد داراي شرايط ذيل باشد :

 

1 -2 -3 -2 – 1 .از جنس استيل ضد زنگ دو جداره وقابل شستشو وضدعفوني باشد .

 

2 – 2 – 3 – 2 – 1 . مجهز به سيستم شستشو در محل ( CIP Cleaning In Place =) باشد .

 

3 -3 -2 - 1. قبل از بارگيري شير ، تجهيزات ومخازن تانكر حمل شير بايد شستشو وضد عفوني گردد .

 

4- 3 -2 - 1. كليه لوازمي كه در محل توسط سيستم CIP قابل شستشو نمي باشد بايد به صورت دستي شستشو وضد عفوني گردد.

 

5 -3 -2 - 1. دماي شير در زمان بارگيري بايد بين 2 تا 4 درجه سانتي گراد و هنگام تحويل شير در مراكز جمع آوري ويا كارخانجات فرآوري حد اكثر 8 درجه سانتي گراد باشد .

 

6 – 3- 2 - 1. نمونه برداري شير جهت انجام آزمايش هاي شير خام بايد برابر استانداردهاي نمونه برداري شير وتوسط افراد ذيصلاح ومورد تاييد سازمان دامپزشكي انجام گيرد .

 

7 - 3 - 2 - 1. هرگونه صدور مجوز ، جهت نقل وانتقال شير از مراكز جمع آوري ودامداري هاي مورد تاييد سازمان منوط به ارائه گواهي سلامت شير از دامپزشكي مجاز مستقر در صنايع لبني مقصد باشد .

 

8 - 3 - 2 -1. شسيتشو وضد عفوني وسايط نقليه حمل شير بايد در مراكز جمع آوري ويا كارخانجات فرآوردي شير صورت گيرد .

 

9 -3 -2 – 1 . كليه مراكز وكارخانجات فرآورده هاي لبني ( كارگاه ، وكارخانجات غني سازي ، توليد بستني ، وماست بندي و ... ) بايد شير مورد نياز واحد خود را از مراكز جمع آوري شير ويا دامداري هاي مجاز دريافت نمايند .

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

بهداشت شير در جايگاه نگهداري دام

 

شير ممكن است در مراحل مختلف توليد از جمله جايگاه نگهداري دام آلوده به ميكرو ارگانيسم هاي بيماريزا وساپروفيت شود . بهداشت دام بيشتر مشمول بهداشت جايگاه دام ميشود جايگاه دام شيري بايد مجهزو عاري از مگس وحشرات باشد محيط دامداري بايستي داراي هواي كافي تازه و مطبوع باشد همچنين داراي نوركافي و آفتاب گير باشد. اصطبل باز و نيمه بسته از نظر تهويه ونورنبايستي مشكلي داشته باشند لكن نمي بايستي كف مرطوب ونمناك باشد ورطوبت را بخوبي جذب كند.جمع آوري كود وفضولات از مهمترين عامل كاهش آلودگي ونفوذ بيماريها به دام است واين مسئله باندازه اي اهميت دارد كه بدن دام بخصوص پستان واطراف آن وكشاله ران درقسمت داخل نبايستي آلوده به كود وفضولات باشد چرا كه در شيردوشي در شستشو پستان و ايجاد آلودگي شير نه تنها كاري نمي توان انجام داد بلكه مشاهده شده كارگران با اميد آنكه آنرا شستشو داده اند سبب ايجاد آلودگي بيشتر شده اند . درجه حرارات اصطبل بايستي بين 5 تا15 درجه باشد اين مناسب ترين درجه حرارت است . البته گاو درجه حرارت 25 درجه سانتيگراد زير صفر تا 35 درجه سانتيگراد بالاي صفر را تحمل ميكند اما صرف انرژي براي گرم كردن بدن در سرما باعث كاهش شير و درجه حرارت بالا هم باعث كاهش شير ميشود. از موارديكه بايستي در نظر گرفته شود خيس بودن بدن دام در اثر بارندگي يا رطوبت محيط باعث كاهش درجه حرارت بخصوص درمقابل باد وكوران ميشود چرا كه اگر بدن دام خيس باشد در مقابل وزش باد درجه حرارت شديدا”‌كاهش مي يابد و سبب سرماخوردگي دام ميشود.

 

 

ضوابط بهداشتي جايگاه نگهداري دام

 

- كف وديواره ها بايد كاملا”‌قابل شستشو و ضد عفوني شدن باشد.

- انبار علوفه و كنستانتره بايد از محل نگهداري دام جدا باشد.

- جايگاه نگهداري دام بايد داراي نور وتهويه مناسب بوده وتراكم دام متناسب با ظرفيت جايگاه باشد.

- دامهاي بيمار بايد از گله جدا ودرمكان ديگري تا بهبودي كامل نگهداري شوند.

- كف بايد داراي پوشش سخت وصاف وغير لغزنده بوده وداراي كانال فاضلاب با شيب مناسب باشد

فيزيولوژی پستان و ترشح شير http://www.farmiran.ir/res/pages/sakhtemane%20pestani.jpg

 

 

پستان يك غده برون ريز است که شیر تولید شده توسط کیسه های درون غدد پستانی ( آلوئولها) در آن ذخیره می گردد.

درون نوك پستان مجرايی وجود دارد كه از پوست منشأ گرفته است اطراف كيسه ها را ماهيچه ها فراگرفته اند كه با تحريك پستان، منقبض شده و با فشار آوردن به مجموعه كيسه ها، شير را در مجاری شير به جريان می اندازد، در فاصله شير دوشی شير در مجاري پستان و نوك آن ذخيره می شود.

شرايط سالن شير دوشی

 

ساختمان شير دوشی شامل: سالن شيردوشی، اتاق نگهداری شير، محوطه انتظار گاوها برای ورود به سالن، اتاق نگهداری ابزار و تجهيزات شيردوشی، حمام و اتاق كارگران مي باشد. توجه داشته باشید که در کلیه قسمتهای عنوان شده مسائل زیر رعایت گردد:

- سالن شيردوشی همواره بايد تميز بوده و ظاهري مطلوب داشته باشد.

- سالن شيردوشی بايد تجهيزات لازم براي تهويه مناسب ، گرمايش و يا سرمايش را داشته باشد.

- لبه ها و گوشه هاي سيمانی بايد دارای خميدگي باشند تا حيوان آسيب نبيند.

- سطح دروني ديوارها و سقف بايد رنگ روشن داشته، قابل شستشو بوده و نسبت به ايجاد لكه مقاوم باشد.

- در شيردوشي بايد آب گرم كافي برای شستن گاوها و سالنها در دسترس باشد.

- سالن بايد نور كافي داشته باشد.

http://www.farmiran.ir/res/pages/dastgah%20shirdoshi%20sabet-%20etelaate%20gav.jpg

 

- درهاي ورود و خروج بايد استحكام كافی داشته باشند و پهنای آنها متناسب با گاوهايی باشد كه از آن عبور می كنند.

- اتاق شير بايد براحتی قابل دستيابی باشد، به آسانی تميز شود ، تهويه مناسب داشته و از امكانات سرمايش و گرمايش لازم برخوردار باشد.

- تمام قسمتهای شيردوشی بويژه اتاق شیر بايد به ترتيبی باشد كه تا حد امكان از ورود مگس و ساير حشرات به آنها جلوگيری شود.

- كف محوطه انتظار نبايد لغزنده باشد.http://www.farmiran.ir/res/pages/kharchangi-%20etelaate%20gav.jpg

معرفی دستگاه شيردوشی

 

ماشين شيردوشی بيش از هر ماشين ديگري در گاوداری كاربرد دارد و در صورتی كه توجه خاصی به آن شود می تواند نقش بسزايی در كسب درآمد مزرعه داشته باشد. پايه و اساس ماشينهاي شيردوشی براساس حركت شير از پستان بسوي تانكر جمع آوري شير با حداقل خطر به سلامت دام مي باشد. علاوه بر این ماشينهای شيردوشی می توانند در کنترل و یا ایجاد بیماری ورم پستان و همچنین كيفيت شير نقش بسزايی داشته باشند.

واحد دوشنده شامل قسمتهای زير می باشد:

 

1)چهار فنجان پستانی كه هر كدام شامل يك روكش، يك لاينر قابل انعطاف ، يك لوله كوتاه ضربان (پالسيشن) و يك لوله كوتاه شير می باشد.

2) يك خرچنگی

3)يك لوله بلند شير

4) يك لوله بلند ضربان (پالسيشن)

شيردوشی صحيح

 

نکات مهم در این زمینه به شرح زیر هستند:

- دست شيردوش مي تواند باكتري را از يك گاو به گاو ديگر انتقال دهد. بنابراين ضدعفوني و شست و شوی مرتب دستها با آب و صابون در خلال شيردوشی الزامی است.

- لباس كاركنان شيردوشی همواره بايد تميز و پاكيزه باشد.

- كوتاه كردن موهای بلند روی شكم ، پستانها و قسمت عقب حيوان برای تميز نگهداشتن سيستم پستانی و شير الزامی است.

 

مراحل شیردوشی

 

 

1- شستن پستان

شستن پستان به دو هدف انجام می شود:

الف) از بين بردن كثافات.

ب) تحريك پستان برای آزاد سازی شير.

 

2- خشك كردن

استفاده از حوله هاي كاغذی يكبار مصرف توصيه می شود.

 

3- بازديد شير قبل از دوشش

- تشخيص گاوهای مبتلا به ورم پستان ( مشاهده دلمه ، در اين صورت به تكنسين خبر دهيد.)

- خارج كردن باكتريهای نوك پستان

- تحريك پستان و آماده سازی برای دوشش

 



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

بهداشت شير در جايگاه شيردوشي

 

گاوها بري شير دوشي بايستي به محل ديگري غيرازا اصطبل نگهداري دام برده شوند اين امر علاوه بررعايت بهداشت شير دوشي اولين برنامه تحريك گاو براي ترشح هورمون اكسي توسين ( Oxytocine) است كه سبب آزاد شدن شير و شل شدن پستان وعضلات حلقوي اسفنكتر و دوشيدن كامل شير در شير دوشي ميشود. رعايت بهداشت در سالن شيردوشي مهمترين مرحله توليد شير بهداشتي با بار ميكروبي كم ميباشد از اين لحاظ بايستي دقت داشت كه شير توليدي از دام سالم هميشه فاقد آلودگي است ودر صورتيكه مجراي پستان دام را قبلا”‌خوب ضدعفوني كرده باشيم در اينجا آلودگي شيربستگي به رعايت بهداشت و دستورالعمل هاي بهداشتي دارد. ديوارها و كف شير دوشي بايستي قابل شستشو و ضد عفوني باشد معمولا”‌سيماني يا كاشي كاري ميشود سالن شيردوشي بايستي داراي نور وتهويه كافي و درب و پنجره هاي توري دار داراي سيستم آب سرد وگرم كافي براي شستشو باشد. آب مورد استفاده اهميت زيادي در بهداشت شيردارد واز نظر فيزيكي بايستي پاك و عاري از آلودگيهاي ميكروبي باشد چرا كه بامید شستشو خود عامل انتشار آلودگي در شير وسيستم شيردوشي ميشود. بنابراين آزمايش آب قبل از استفاده ضروري است ودرصورت لزوم آنرا با كلروياسيستم تصفيه بايستي بهداشتي كرد.اگر از سيستم شيردوشي استفاده ميشود لوله هاي انتقال شير بايستي ازنوع استیل و مخازن نيز از نوع استيل باشد سيتم فاضلاب وهدايت آب پس از شستشو داراي شيب مناسب باشد.

 

ضوابط بهداشتي شيردوشي

 

هدف تعيين ضوابط و روشهاي صحيح دوشش شير از نقطه نظر بهداشتي است .

الف- مراحل مقدماتی دوشش:

1- آماده كردن دام 2- شستشو و تميز كردن پستان دام با آب ولرم حدود 40 درجه سانتيگراد همراه ماده ضدعفوني كننده به نحوي كه ضمن پاك كردن مواد خارجي و چربيهاي اطراف پستان دام . صدمه اي به اعضاء‌پوست پستان وارد ننمايد.

3- خشك كردن پستان پس از شستشو و تميز كردن با حوله يا دستمال كاغذي يك بار مصرف.

يادآوري : شستشوي و ضد عفوني پستان بايد در زمان كوتاه انجام گيرد ،‌تميز نگهداشتن محل نگهداري دام شيري بهترين راه كاهش زمان شستشو ميباشد.

4- خارج كردن قطرات اوليه شير از پستان (‌رگ گيري)‌به داخل يك ظرف یا بر روي صفحه مشبك ويا صفحه سياه بمنظور كنترل آلودگي پستان ها ،‌ وجود ناهنجاريها در شيرخام از قبيل خون ، ‌رنگ عادي ولخته انجام ميگيرد.

يادآوري : ‌رگ گيري موجب حصول اطمينان از بازكردن منافذ پستان وخروج شير اوليه كه ممكن است حاوي مقدار زيادي باكتري باشد صورت ميگيرد . بنابراين از ريختن آن برروي كف سالن شيردوشي بايد اجتناب شود.

5- شخص شيردوش بايدسالم وداراي ناخن كوتاه وعاري از هرگونه ابتلاء به بيماريهاي عفوني مزمن ومشترك بين انسان ودام باشد.

6- شخص شيردوش در زمان شيردوشي بايد ملبس به لباس كار مناسب شامل روپوش .كلاه.دستكش وچكمه باشد.

7- محل شيردوشي بايستي داري نوركافي و تهويه مناسب بوده و دوشش شير درمحيطي تميز وعاري از هرگونه گردو غبار و بو انجام گيرد.

8- شيردوشي بايد در محيطي ساكت وآرام انجام گيرد.

يادآوري : از هرگونه تغذيه دام درحين شيردوشي به منظور جلوگيري از ايجاد گردو خاك خودداري گردد.

 

ضوابط بهداشتي وفني تاسيسات شيردوشي

 

1- ميزان دوشش با دستگاه بستگي به وزن خوشه شيردوشي وارتفاع ظروف شيشه اي مدرج دارد.كه توصيه شده وزن خوشه شيردوشي بين 5/3-5/1 كيلوگرم وظروف شيشه اي پايين تراز سطح پستان دام واقع شوند.

يادآوري : ‌شير باقيمانده پس از دوشش در پستان دام ميتواند موجب بروز بيماري ورم پستان گردد.

2- به منظور جلوگيري از انتقال عفونت بين پستانها بايد با قطع مكش قبل از خارج سازي خوشه شيردوشي از جريان معكوس شيرداخل خوشه شيردوشي ممانعت كرد.

3- دستگاه شيردوشي بايد مرتبا”‌مورد بازرسي قرارگيرد.

4- حداقل يكبار در سال كل تاسيسات شيردوشي به وسيله يك فرد متخصص كنترل وبازرسي شود گزارش آن بمنظور رفع نواقص به دامدار و دامپزشكي ارائه گردد.

5- ابعاد سالن شيردوشي بايد متناسب با ظرفيت تعداد دام كه در هر وعده بايد دوشيده ميشوند بوده ودام بتواند به راحتي رفت آمد نمايد.

6- ديوارها بايد سطحي صيقلي وصاف داشته وقابل تميز كردن و غير قابل نفوذ بودن وداراي رنگ روشن باشد.

7- سالن شيردوشي بايد داراي تهويه مطلوب بوده ،‌در صورت استفاده از پنجره ها به اين منظور پنجره ها بايد مجهز به توري براي جلوگيري از ورود حشرات باشند .

8- كف سالن نيز قابل شستشو و ضدعفوني بوده وداراي كانال فاضلاب با شيب مناسب باشد.

9- چاله شيردوشي بايد داراي طول وعرض و ارتفاع مناسب وفاضلاب آن بقسمي باشد كه شستشوي سالن بسهولت انجام گرفته و بهيچوجه آب در محل جمع نگردد.

10- داراي آب گرم وسردكافي قابل شرب وتصفيه شده جهت شستشوي مرتب وسائل شيردوشي وحمل شير وهمچنين شستشوي پستان دام باشد.

11- موتور دستگاه دوشنده بايد دراتاق مخصوص كه دور از سالن شيردوشي بوده نصب ومجهز به سيستم صداگير باشد كه صداي آن دام را در موقع دوششي ناراحت ننمايد.

12- دستگاههاي شيردوشي بايد دراتاق شيردوشي متناسب با مقدار توليد شيرروزانه نصب شود.

13- سالن شيردوشي بايد مجهز به فضاي جهت توقف دام بوده تا در هنگام دوشش دام بدون حركت دراين اتاقكها قرار بگيرد.

14- كف سالن شيردوشي غير قابل نفوذ وقابليت تحمل بار اضافي به طور مثال مقرهاي شيردوشي را داشته باشد (‌مقر شير دوشي عبارت است از جايگاهي كه دام شيري در هنگام دوشش درآن مستقر ميگردد).

15- كف بايد با پوشش سخت مفروش شده غير لغزنده ومقاوم به مواد شيميائي باشد.

16- كليه سطوح داخلي ديوارها وسقف ها بايد كاملا”‌صاف و بدون پستي وبلندي بوده و به گونه اي طراحي شوندكه داراي استحكام كافي باشد و بار اضافي را بدون تغيير شكل تحمل كند.

17- سالن شيردوشي بايد قابليت دسترسي به تسهيلات جمع آوري وتوزيع دام شيري را داشته باشد.

18- ورودي وخروجي هاي سالن شيردوشي بايد به گونه اي ساخته شوند كه فقط يك دام شيري هم زمان قادر به عبور از آنها باشد واز هرگونه انقطاعي در حركت دام ممانعت بعمل آيد.

19- تعبيه حوضچه ضد عفوني در محل ورودي به سالن شيردوشي به طوري كه دام مجبور به عبور از آن باشد.

20- سالن شيردوشي بايد درمكاني احداث گردد كه خطر آلودگي شيرخام به حداقل برسد .

21- كليه ورودي هاي سالن شيردوشي بايد سنگفرش شده وقابليت شستشو و ضد عفوني را داشته وآب روي آن به طرف تجهيزات دفع فاضلاب الزامي است.

يادآوري : ‌شير گاو هائيكه تحت درمان با آنتي بيوتيك يا مواد هورموني ويا داروئي ديگر قرار گرفته اند تا زمان دفع باقيمانده دارو (‌براساس دستور كارخانه سازنده )‌قابل مصرف نمي باشد ونبايد با شير ساير دامها مخلوط گردد.

22- شير توليدي پس از دوشش بايستي ازصافي عبورداده شود تا ذرات خارجي موجود در شير گرفته شود

23- پس از انجام شيردوشي سالن و دستگاههاي شير دوشي بايستي شستشو و ضدعفوني گردد.

ضوابط شستشو و ضد عفوني دستگاههاي شيردوش

شستشوي دستگاههاي شيردوش ممكن است با دست يا با سيستم CIP شستشو در مدار بسته )CLEANINIG IN PLACE انجام گيرد كه درهرحال بايد نكات ذيل رعايت گردد:

1- قسمتهاي كه امكان بازكردن آنها وجود دارد مثل خرچنگي ،‌پستانك ها غلاف پستانك بايد پس از آخرين دوشش بازكرده وقطعه قطعه شستشو شوند.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

بيماريهاي ناشي از ميكروارگانيسم ها در شير

 

منابع ويا عوامل بيماريزاي شير ممكن است از دام شيرده يا از كارگران و ابزار ويا ظروف شير در مراحل مختلف دوشش جمع آوري حمل و محيط آلوده تا فرآوري باشد . بنابراين ميكروارگانيسم ها يا عواملي كه موجب انتقال بيماري از شير ميشوند ازدو جنبه مطالعه ميشوند.

الف- عوامل بيماريزائي كه بيماريهائيكه از طريق دام به شير وارد ميشوند كه خود ممكن است اغلب سبب بيماري در دام شده باشند و به آلوده كننده هاي شيرزاد معروف است.

ب- عوامل بيماريزائي كه از طريق محيط و كارگران و ابزاراز توليد تا فرآوري وارد شير ميشوند وعوامل آلوده كننده غير شيرزاد گفته ميشوند.

الف:‌بيماريهائيكه از طريق شيردام منتقل ميشود

ترشح شير از پستان ارتباط مستقيمي با سيستم گردش خون دارد بطوريكه با تبادل مايعات ومواد مغذي از خون وسلولهاي توليد كننده شير آب،‌چربي ،‌پروتئين و ساير مواد شير از رگهاي خوني اطراف پستان تامين ميشود. بنابراين هر عامل بيماري كه به دام سرايت كند وارد سيستم گردش خون شود از اين طريق وارد شير ميشود. باكتريهاي سل وبروسلوز مواردي هستند كه از طريق شيرخام پاستوريزه از دام شيرده بانسان منتقل ميشود وسبب بيماري سل و تب مالت ميشوند.لپتوسپيروز بيماري است كه دامهاي شيري غالبا‌باين بيماري آلوده ميشوند ويكي از بيماريهاي قابل انتقال ازدام به انسان است .آفلاتوكسين و سموم قارچها نيز در اثر تغذيه دامها با علوفه هاي آلوده به قارچها از شيردفع ميشود ودر اثر مصرف بيش از اندازه آن موجب سرطان كبد در انسان ودام ميشود. باقيمانده آنتي بيوتيكها نيز از عوامل آلوده كننده شير است هر چند كه آنتي بيوتيكها غالبا ‌از راه تزريق عضلاني یا از راه دهان وگاهي بعنوان مكمل غذائي تجويز ميشوند ولي تزريق داخل پستان آنها بمنظور درمان ورم پستان بيش از ساير طرق آلودگي شير وفرآورده هاي آن راسبب ميشود.

 

ب- عوامل بيماريزائي كه از طريق انسان ومحيط به شيروارد ميشود.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

پوشش گياهي در کشاورزی ارگانیک و نقش آن در جلوگيري از فرسايش خاك

 

چندين لايه از پوشش گياهي متراكم باعث كاهش سرعت قطرات باراني كه روي زمين مي افتند ، مي شود. قطرات بزرگ كه روي برگ‌هاي بالايي درخت افتاده مي شود توسط پوشش گياهي (كانوپي) بوته ها و گياهان روي زمين دريافت مي شود. قطره آبي كه به زمين مي رسد با سرعت كمتري فرود آمده و همچنين حداقل اثر شكنندگي ذرات خاك را خواهد داشت. زمين مستقيماً با گياهان زنده اي مانند سرخس ها، خزه ها، جوانه هاو مواد فاسد (برگ ، پوسته درخت، سرشاخه ها ، شاخه ها) پوشيده شده است. ريشه ها، جلبك‌ها و قارچ‌ها كه غني از هوموس هستند شديداً‌ در سطح خاك نفوذ كرده . تعداد زيادي از ارگانيسم هاي خاك مانند كرم خاكي باعث شل نگداشتن خاك و ساختار پايدار خاك مي شود و به همين دليل آب باران به راحتي نفوذ مي كند.

كاشت گياهان بصورت متراكم باعث محافظت از خاك مي گردد:

در كشت گياهان چند ساله مثل درختان ميوه، كاشت متراكم را مي توان با كشت لگوم ها ، گراس ها و گياهان خزنده بين درختان بدست آورد. در كاشت درختان جديد ، گراس هاي علوفه اي و محصولات قابل كشت (مانند آناناس ، لوبياها و...) را نيز مي توان تا زماني كه درختان سايه اندازي كنند كشت كرد. نه تنها محصولات بلكه حتي گراس ها و علف هرز مي تواند از خاك محافظت كنند. در صورت امكان عمليات مبارزه با علف هاي هرز را به بعد از بارش باران‌هاي سنگين موكول كنيد. زيرا علف هاي هرز به حفظ خاك كمك خواهند كرد . اگر ريشه كني علف هاي هرز از اين جهت كه با محصولات به رقابت شديدي مي پردازند ضروريست بايد علف هاي هرز را بصورت كپه‌اي بر روي زمين باقي گذاشت تا بعنوان مالچ عمل كنند.

مالچ بدين معني است كه سطح خاك را با مواد گياهي چيده شده بپوشانند.

مالچ داراي عملكردهاي بسياري از جمله: اثر حفاظت شديدي بر روي فرسايش خاك دارد. تا جايي كه اين برگ‌ها و يا ساقه قدرت فرسايش باران‌هاي ناگهاني را كاهش مي دهند.

گياهان پوششي

به هر گياهي كه سطح خاك را بپوشاند و باعث بهبود باروري خاك شود گياهان پوششي مي گويند.

كه مي توانند شامل گياهان لگومينوز كه داراي فوايد ديگري نيز براي خاك است، علف هاي هرز با سرعت رشد بالا باشد. كه هر دو داراي توان توليد بيوماس بالايي هستند . همواره مهم‌ترين خصوصيت گياهان پوششي سرعت رشد بالاي آنها و ظرفيت پوشاندن خاك مي باشد.

خصوصيات زير باعث ايجاد گياهان پوششي ايده ال مي گردد:

بذرشان ارزان، دسترسي به آنها آسان باشد، برداشت ،ذخيره كردن و رشد آنها به راحتي صورت گيرد.

داراي رشد سريع بوده و قادر باشند در مدت زمان كوتاهي سطح خاك را بپوشانند.

در برابر آفات و بيماري‌ها مقاوم باشند.

قابليت توليد مقدار زيادي مواد ارگانيك و مواد خشك را داشته باشند.

نيتروژن را در خاك تثبيت كرده و آنرا قابل استفاده براي گياه كند.

داراي سيستم ريشه اي خرد كننده ي خاك متراكم باشند و همچنين باعث توليد خاك تجزيه شده گردد.

كاشت و مديريت آن بصورت تك محصولي آسان باشد يا اينكه با ديگر محصولات رشد كند.

بتواند بعنوان علوفه يا دانه مثل دانه خوراكي عمل كند.

لوبياي گاوي بعنوان يك گياه پوششي

لوبياي گاوي (Vinga unguicalata) يكي از مهم‌ترين لگومهاست كه در محدوده مناطق گرم و نيمه گرم رشد مي كند. اين گياه داراي خصوصياتي است كه آن را بعنوان گياه پوششي ايده ال مطرح كرده اند:

اين گياه به خشكي مقاوم بوده و مي تواند با آب خيلي كمي رشد كند.

اين گياه قادر به تثبيت نيتروژن در خاكهاي فقير است.

اين گياه به سايه مقاوم است بنابراين در كشت مخلوط قابل استفاده مي باشد.

دانه هاي آن خوراكي است و مي توان بعنوان يك منبع غذايي غني از پروتئين براي دام ها استفاده كرد. اين گياه كاملاٌ‌به حمله آفات مقاوم بوده.

كشاورزان كه در نواحي زير صحراي آفريقا زندگي مي كنند لوبياي گاوي را با ذرت ، سورگوم، ارزن و كاساوا كشت مي كنند.

طراحي سيستم هاي كاشت

سيستم هاي كاشت بايد طوري طراحي گردند كه سطح خاك همواره با كانوپي گياهان پوشيده شده باشد. در نواحي قابل كشت زمان دقيق بذرپاشي و كاشت مي تواند مانع از شستشوي خاك غير پوشش دار طي فصول باراني سال گردد.

بعد از برداشت محصولات اصلي ، محصولات كود سبز بايد كاشته شوند. در سراشيبي ها محصولات بايد در خطوطي متقاطع با شيب ها نسبت به حالت عمودي كاشته شوند (روي خطوط تراز) كه اين امر مي تواند باعث كاهش سرعت زياد آب سطحي گردد.

انواع مناسب گياهان پوششي

در محصولاتي كه اكثر اوقات براي حفاظت كانوپي استفاده مي شوند بايد گونه هايي با سرعت رشد بالا مثل لوبيا يا شبدر باشد كه به حفاظت خاك در طي مراحل رشد محصول اصلي كمك خواهد كرد.

روش‌هاي قابل اجرا براي دست يابي به پوشش گياهي دائمي مي تواند شامل اين نكات باشد:

زمان شخم خاك

زمان جوانه يا نشاء آنها

كشت مخلوط

كشت داخل محصولي

گياهان پوششي

مالچ پاشي

زمان مبارزه با علف هاي هرز

كاشت كود سبز در فصولي كه زمين خالي است

همچنين به اين نكات بايد توجه شود:

عملكرد مورد انتظار

قابليت دسترسي به گونه هاي مناسب

قيمت بذر

قابليت دسترسي به آب

قابليت صرفه جويي

استفاده مضاعف از گياهان جانبي

كاهش خطر

امنيت غذايي

 

يكي از بزرگترين چالشهاي روبروي جامعه بشري ، در دهه های اخیر ،مسئله امنيت و سلامت غذا ی جميعت رو به افزایش دنیا است. بحران جمعیت از یک طرف و محدوديت منابع اوليه تولید از طرف دیگر ،باعث حركت کشاورزی سنتی به سمت کشاورزی صنعتي و تكنولوژي با عنوان انقلاب سبز کشاورزی در دهه پنجاه میلادی گردید .

انقلاب سبز در کشاورزی با ورود تکنولوري هایی نظیر نهاده هاي شيميايي ، ارقام پر بازده ، روشهاي نوين آبياري و ماشين آلات جديد و غیره همراه گرديد. اهداف مورد انتظار از انقلاب سبز ، تولید بالای محصولات کشاورزی با هدف تامین غذای مردم دنیا بود. اما تنها کمتر از دو دهه از ورود نهاده های شیمیایی در فرایند تولید محصولات کشاورزی ،به دلیل كاربرد بی رویه و نامناسب نهاده های شیمیایی و برخی تکنولوري های دیگر ، فرايند توليد با مشكلات و بحرانهای جدیدی مواجه شد که تبعات آن خيلي بيشتر و حادتر از شرايط عدم دسترسي به تكنولوژي بوده است . در حال حاضر مخاطرات و بحرانهای حاصل از ورود نهاده های شیمیایی به بخش کشاورزی علاوه بر سلامت تولید ،کمیت و میزان تولید را نیز با مشكل مواجه کرده است .بروز این مشكلات سبب شد که در دهه های اخیر به ویژه از دهه هشتاد ،حرکت به سمت کشاورزی ارگانیک مورد توجه قرار بگیرد و تحقیقات متخصصان کشاورزی متوجه این فرایند گردد . بحرانهای ناشی از مصرف بی رویه نهاده های شیمیایی ، در دهه های اخیر ،مسایل و مخاطرات فراوانی را همراه داشته است. هر ساله علیرغم مصرف سموم و مواد شیمیایی در کشاورزی نه تنها خسارت ها کمتر نشده بلكه سطوح آلودگی افزایش یافته و فرایند تولید با مشكل روبرو شده است . علاوه بر مسائل و بحران هايي نظير ظهور آفات و امراض جديد ،مقاوم شدن بیش از ششصد گونه آفات ،بیماری و علف هرز ، مسمومیت ها ، تخریب و فرسایش های شیمیایی شدید خاک ، تهدید سلامت انسان، بروز بیماری های پوستی ، سرطان ها ،مسمومیتهای منجر به مرگ ،بیماری های مزمن ، تخریب محیط زیست و کشت بوم های طبیعی ، بر هم خوردن تعادل های طبیعی ،كميت توليد نیز با بحران مواجه نموده است این شرایط نشان می دهد که بر خلاف برنامه های که نشان از امنیت تولید بعد از ورود تکنولوري به کشاورزی داشت، اصلی تر ين هدف آن یعنی تولید کافی غذا نیز به خطر افتاده و باعث شده که در دهه های اخير امنيت و سلامت غذا در قالب پروتکل ها و قرارد های بین الملی مورد توجه قرار گرفته و محدودیت هایی از طریق ایجاد استاندارد ها و مقررات بین الملي در تجارت محصولات کشاورزی ایجاد گردد . اما در این میان جبهه جدیدی متشكل از حامیان کشاورزی مدرن قرار دارند که راه رسیدن به کشاورزی پایدار و فرار از مواد شیمیایی را کشاورزی مدرن می دانند. آنها در مقالات علمی و از طریق رسانه های مختلف عنوان می کنند که کشاورزی ارگانیک پايدار نيست و تولیدات آن به مراتب از کشاورزی مدرن پایین تر است و از این طریق فشار را برای کار برد محصولات ترا ريخته ،هورمونهای رشد ،آنتی بیو تیکهای خوراکی دام ،اشعه دادن و پرتو افکني و مواد سنتز شده را افزایش داده و کاربردآن را به جای استفاده از مواد شیمیایی که مخاطرات آنرا پذیرفته اند، توجیه می نمايند .بنابر این ملاحظه می شود که در فرایند توسعه کشاورزی ارگانیک چالش های متنوعی مطرح می شود که از جمله آنها می توان به موارد ذیل اشاره کرد :

چالش اول : با توجه به این که استراتژی اصلی در کشاورزی ، افزایش کمی تولید و خودکفایی در است ،آیا کشاورزی ارگانیک قادر به تامین غذای کافی و تولید بالا ی محصولات می باشد؟

چالش دوم : تحلیل اقتصادی و هزینه و فایده حرکت به سمت کشاورزی ارگانیک در کشاورزی ایران چگونه خواهد بود ؟

چالش سوم : سیستم متعارف انتقال یافته های تحقیقاتی در کشور کار آیی مناسب را برای عملیاتی کردن کشاورزی ارگانیک دارا می باشد؟ چالش چهارم : زیر ساختارها و شاخص های پایه توسعه کشاورزی شامل آب ، خاک ، اقلیم ،نیروی انسانی و با توجه به این که کشاورزی در ایران مبتنی بر تولید روستایی در بیش از 70000روستاست .یعنی بالغ بر 80 درصد از تولیدات کشاورزی ایران در فعالیت بهره برداران روستایی ایران شكل می گیرد ، شرایط اقلیمی ایران که میانگین بارندگی در آن 33% میانگین بارندگی



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

تولیدات گواهی شده ارگانیک چه چیزهایی هستند؟

 

تولیدات ارگانیک گواهی شده باید تمام مراحل تولید بسته بندی و فرآوری را زیر نظر اعضای گواهی دهنده طی کرده باشند. و تولیدات توسط انجمن های گواهی دهنده برچسب دریافت کنند.به این نکته توجه کنید که برچسب ارگانیک باید در طول مراحل فرآیند و تولید رعایت گردد.

 

گواهي ارگانیک(organic certification) یعنی اینکه این محصول فرآیندهای ارگانیک را طی کرده. این برچسب اسم شرکت گواهی دهنده و نوع استاندارد آنرا مشخص کرده است .

 

برای آشنا کردن مصرف کنندگان، این برچسب می تواند بعنوان راهنما باشد. شرکت های گواهی دهنده به تمام مراحل تولید و فرآیند این محصولات نظارت دارند.

شرکت های گواهی دهنده در سراسر دنیا گسترده شده و اغلب آنها در کشورهای توسعه یافته هستند. استانداردهای داوطلبانه بین الملی مانند سطوح بین المللی سازمان بهداشت جهاني,(WHO) فدراسيون بين المللي محصولات ارگانيك (IFOAM) ,کمیسیون کدکس غذایی برای تمام تولیدات فرآیندها و برچسب ها راهنمای بین المللی تولید می کند و از تقلب و گول زدن جلوگیری می کند.

این راهنما مورد قبول تمامی اعضای کمیسیون کدکس غذایی می باشد. بخش خصوصی که راهنمای کدکس غذایی را ارزیابی می کند برای تولیدات ارگانیک و فرآیند آن IFOAM است.

راهنمای کدکس و IFOAM هر دو استانداردهایی برای تولید و فرآوری تولیدات کشاورزی ارگانیک و نهاده های مورد استفاده دارند که از جابجایی ، ذخیره سازی ، فرآیند ، بسته بندی و حمل ونقل و موادی که می توان در تولید این محصولات بکار برد شامل می گردد.

 

این قوانین بطور منظم بازبینی می گردند و در اختیار بازرسان گواهی دهنده قرار می گیرد.

 

استانداردهای اجباری بین المللی راهنمای کدکس غذایی و IFOAM دارای حداقل استانداردها برای کشاورزی ارگانیک هستند و قصد دارد که به راهنمایی دولتها و گواهی دهند.

محققان دانشگاه کرنل دریافتند که علف فسکیو به طور طبیعی میزان زیادی از متا تیروزین از طریق ریشه تولید میکند که این ماده خاصیت علف کشی شدیدی دارد. آقای شرودر مدیر این طرح میگوید این ماده برای علفهای هرز بسیار سمی است ولی بر روی قارچها، پستانداران و باکتریها هیچ اثری ندارد.این ماده قابلیت حل بسیار بالایی در آب دارد و نمیتوان آن را به طور مستقیم برای مصارف علف کشی مصرف کرد. محقان در نظر دارند دنبال گونه هایی از این گیاه باشند که خاصیت علف کشی بیشتری داشته باشد تا میزان مصرف علف کشهای صنعتی را نیز کم کنند. با افزایش معلومات درباره این گیاه میتوان راههای پایدارتری را برای تولید محصولات کشاورزی و کنترل علفهای هرز بدست بیاوریم و یا اینکه یک علف کش کاملا جدید کشف کنیم.

 

محققان دانشگاه کرنل در حال تحقیقات بیشتر برای چگونگی عملکرد این علف کش طبیعی هستند.

بیشتر گیاهان وابسته به اسید آمینه فنیل الانین هستند که برای تولید چوب ضروری است. و ممکن است متا تیروزین باعث جلوگیری از سنتز فنیل الانین گردد و در نهایت از رشد گیاه جلوگیری کند.

ساختار فنیل آلانین و متا تیروزین بسیار شبیه یکدیگر است و شاید به خاطر تولید زیاد متا تیروزین است که تولید فنیل آلانین متوقف میشود.

 

غـذاهـاي ارگـانـيك به غذاهايي اطلاق مي گـردد كـه بـدون اســتفاده از آفـت كش ها و علف كش هـاي مصـنـوعــي و ارگانيسمهاي اصلاح شده ژنتيك توليد شده باشند.

 

معيار سبزيجات، ميوه ها و حبوبات ارگانيك:

 

1- خـاك ايمن: حداقل از 3 سال قبل از برداشت محصول، زمـين زراعــي نبايستي با آب فاضلاب آبياري شده باشد. خاك نيز بايد عاري ازاملاح سرب و كلرايد پتاسيم باشد.

2- عدم اصلاح سازي:هيچگونه مواد افزودني (مثل شيرين كننده ها و رنگ دهنده هاي مصنوعي)، پرتو دهي با پرتوهاي يونيزه كننده و اصلاح ژنتيك نبايستي در روند توليد محصول بكار رفته باشد.

3- ذخيره سازي و انبار مجزا: محصولات ارگانيك بايد از محصولات غير ارگانيك تفكيك شده و بطور جداگانه نگه داري شوند.

4- عدم استفاده از مواد شيميايي مصنوعي: عدم استفاده از تركيبات شيميايي مصنوعي نظير كودهاي شيميايي، آفت كشها، حشره كشها و علف كشها. (از 3 سال قبل از برداشت محصول)

 

معيار گوشت، شير، تخم مرغ و ديگر فرآورده هاي حيواني ارگانيك:

 

1- حيوانات ميبايستي حداكثر از روز دوم تولد به روش ارگانيك پرورش يافته باشند.

2- خوراك ارگانيك: تغذيه دام و طيور بايد 100 درصد از خوراك ارگانيك بوده باشد.

3- هيچگونه آنتي بيوتيك و هورمون نبايد استفاده شود.

4- حيوانات چرنده بايستي از مرتع مناسب برخوردار باشند. هر حيوان بايد از سرپناه، آب سالم، رژيم غذايي متعادل، هواي تازه، نور مستقيم آفتاب و فضاي كافي براي حركت برخوردار باشد.

5- ذخيره ساز

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

فسکیو گیاهی که تولید علف کشهای طبیعی می کند.

محققان دانشگاه کرنل دریافتند که علف فسکیو به طور طبیعی میزان زیادی از متا تیروزین از طریق ریشه تولید میکند که این ماده خاصیت علف کشی شدیدی دارد. آقای شرودر مدیر این طرح میگوید این ماده برای علفهای هرز بسیار سمی است ولی بر روی قارچها، پستانداران و باکتریها هیچ اثری ندارد.این ماده قابلیت حل بسیار بالایی در آب دارد و نمیتوان آن را به طور مستقیم برای مصارف علف کشی مصرف کرد. محقان در نظر دارند دنبال گونه هایی از این گیاه باشند که خاصیت علف کشی بیشتری داشته باشد تا میزان مصرف علف کشهای صنعتی را نیز کم کنند. با افزایش معلومات درباره این گیاه میتوان راههای پایدارتری را برای تولید محصولات کشاورزی و کنترل علفهای هرز بدست بیاوریم و یا اینکه یک علف کش کاملا جدید کشف کنیم.

 

محققان دانشگاه کرنل در حال تحقیقات بیشتر برای چگونگی ع



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

چگونه مي توان ميزان مواد ارگانيك را در خاك افزايش داد؟

مواد ارگانيك خاك بطور وسيعي در فرايند تجزيه قرار مي گيرند به منظور حفظ و يا افزايش مواد ارگانيك خاك، اين مواد را بايد به خاك اضافه كرد . سرعت تجزيه به شرايط اقليمي ، چگونگي مواد سبز نسبت كربن به نيتروژن(C/N ) بستگي دارد.(مواد ارگانيك در شرايط گرم و مرطوب نسبت به شرايط خشك خيلي سريعتر تجزيه مي گردند)

فعاليت‌هايي كه باعث افزايش مواد ارگانيك خاك مي گردند:

گذاشتن بقاياي محصولات بر روي زمين بجاي سوزاندن يا جمع آوري آنها. زيرا آنها منابع اصلي بيوماس هستند.

استفاده از كمپوست : و اين امر بعنوان بخشي از مواد ارگانيك در كمپوست خيلي موثر خواهد بود. چون نسبت به مواد گياهي تازه مدت زمان طولاني تري را در خاك باقي خواهند ماند.

استفاده از كودهاي ارگانيك : كه حاوي مواد ارگانيك هستند و به افزايش مواد ارگانيك خاك كمك خواهند كرد. اين مواد در هر زماني مي توانند تجزيه را سرعت بخشند كه اين امر توليد مواد غني از نيتروژن و همچنين تحريك ارگانيسم هاي خاك را بدنبال خواهد داشت.

مالچ پاشي با مواد گياهي يا ضايعات كشاورزي: ‌مخصوصاً كاربرد مواد سخت (كه از نظر چوب و فيبرغني هستند) كه باعث افزايش محتويات مواد ارگانيك مي گردد. همچنين براي مدت زمان طولاني تري در خاك خواهند ماند و از فرسايش خاك نيز جلوگيري خواهند كرد.

استفاده از كود سبز يا پوشش گياهي: كود سبز در خود مزرعه رشد كرده و باعث توليد بيوماس از برگ‌ها و ريشه ها مي گردد. اگر اين مواد را درجاي ديگري بكاريم فقط از برگ آنها مي توان بعنوان كود سبز استفاده كرد و گياهان جوان‌تر سريع‌تر تجزيه خواهند شد . اين مواد باعث آزادسازي سريع‌تر مواد غذايي و افزودن مواد ارگانيك كمتري به خاك خواهد شد.

تناوب مناسب محصولات: شامل محصولاتي مي شوند كه با تناوب كشت باعث توليد مواد ارگانيك در خاك مي گردد و مخصوصاً گياهان چند ساله و محصولاتي با سيستم ريشه اي متراكم خيلي مفيد هستند.

كاهش شخم زني خاك: هر بار شخم زدن، باعث افزايش سرعت تجزيه مواد ارگانيك مي گردد و اين امر باعث تهويه خاك و تحريك ميكروارگانيسم هاي خاك مي گردد.

جلوگيري از فرسايش خاك: تمام روش‌هاي بالا اگر جزء به جزء در خاك انجام گيرد باعث جلوگيري از فرسايش خاك خواهدشد.

اگر تمام قسمت‌هاي خاك شامل هوموس باشند باروري خاك بيشتر خواهد شد.

عمدتاً‌ ميزان مواد ارگانيك خاك به ميزان بيوماس اضافه شده به شكل ضايعات گياهي محصولات، گياهان پوششي و علف هاي هرز در صورت امكان و همچنين كود حيواني تعيين مي گردد. به نظر مي رسد كيفيت بيوماس از كميت آن بااهميت‌تر باشد كه در نهايت به افزايش سطوح مواد ارگانيك خاك منجر مي شود.

مواد ارگانيك سبز، كه به راحتي توسط ارگانيسم هاي خاك تجزيه مي شوند باعث تشويق ارگانيسم ها به افزايش جمعيت خود مي شود كه در نهايت دسترسي به مواد غذايي خاك را براي گياهان افزايش مي د هد و همچنين باعث تجمع مواد ارگانيك با ثبات مي گردد.

زمان كوتاه مواد قابل تجزيه

كشاورزي ارگانيك قسمت كوچكي از مواد ارگانيك است كه نمي توان اطلاعات كافي از اين داده هاي باارزش بدست آورد. توليد بيوماس كه در خاك مورد استفاده قرار مي گيرد بعضي اوقات با محصولات توليدي كه بعنوان غذا يا براي فروش استفاده مي شوند، رقابت مي كنند. بنابراين يافتن راهي براي تلفيق اين دو موضوع يعني بيوماس و محصولات خيلي مهم است. استفاده ازمحصولات پوششي يا كود سبز ، تناوب محصولات با كود سبز در فصل آيش يا رشد بوته ها در جاهاي غير توليدي مي توانند گزينه هاي مناسبي باشند و اين امر در بازيافت محصولات و مراحل بازيافت خيلي مهم است.

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

*سطح تحت کشت ارگانيک*

 

اگر چه اطلاعات مدون و دقيقي از وضعيت توليدات ارگانيک در کشور وجود ندارد اما کميته‌ي محصولات ارگانيک که در سال 1380 به‌دستور معاون زراعت در سازمان حفظ نباتات کشور تشکيل و در راستاي پيگيري مصوبات اين کميته نسبت به تهيه‌ي پرسشنامه جهت جمع آوري اطلاعات و ارسال به استان‌ها اقدام شد که نتايج آن به شرح زير است:

بر اساس اين اطلاعات کل سطح کشت محصولاتي که در کشور بدون استفاده از سموم و کودهاي شيميايي توليد شده‌اند حدود 239462 هکتار شامل 125802 هکتار محصولات باغي و 113659 هکتار محصولات زراعي است و تمام سطح کشت محصولاتي که بدون استفاده از سموم شيميايي توليد شده‌اند حدود 808612 هکتار شامل 254134 هکتار محصولات باغي و 554478 هکتار محصولات زراعي است. ميزان سطوح کشت محصولات زراعي و باغي که توليد آنها بدون استفاده کود و سم انجام مي‌شود به ترتيب 1 و 2/7 درصد از کل سطوح کشت محصولات زراعي و باغي کشور را تشکيل مي دهد (نمودار 9 ).

لازم به توضيح است که اين نوع محصولات با اين سطح توليد تنها توسط کشاورزان و به‌صورت کاملا" خودجوش و سنتي و بدون آگاهي داشتن از اين‌که محصول ارگانيک چيست توليد شده است که همين امر نشان‌دهنده‌ي، پتانسيل بسيار بالاي کشور در جهت توليد چنين محصولاتي است، البته در اين ارتباط تشکل‌هايي نيز در کشور وجود دارند که به‌طور عملي اقدام به توليد محصولات ارگانيک مي كنند که مي توان به توليد سيب زميني در بيدستان خرم بيد استان فارس اشاره كرد و يا حرکت‌هاي جديدي که در سال‌هاي اخير در اين رابطه آغاز شده است.

با توجه به موارد اشاره شده ارکان اساسي پايه‌گذاري سيستم کشاورزي ارگانيک در کشور شامل توليدکنندگان، مصرف کنندگان (داخلي و خارجي)، موسسات دولتي برنامه‌ريز و هدايت کننده و NGO هاي محلي و خارجي و سازمان‌هاي بين المللي تسهيل کننده هستند. حرکت‌هاي جهاني کشت ارکانيک نشان داده که در اکثر موارد تشکيل يک هسته‌ي مرکزي و سپس تعميم و گسترش برنامه به ساير مناطق و ارگان‌ها ونهادهاي گوناگون باعث گسترش اين جنبش شده است.

نقش تشکيل دهنده‌ي هسته مرکزي در اين حرکت به‌عهده وزارت جهادکشاورزي است تا با برنامه ريزي، سياست‌گذاري، ايجاد هماهنگي و حمايت‌هاي لازم در زمينه‌هاي تحقيقي، ترويجي، نظارتي و بازاريابي محصولات توليدي جنبش توليد محصولات ارگانيک را توسعه بخشد؛ به اين منظور تشکيل "کميته‌ي ملي کشاورزي ارگانيک" با هدف تعيين سياست، برنامه ريزي در زمينه‌هاي تعيين ضوابط و استانداردها، نظارت بر توليد و حمايت جهت برطرف كردن مشکلات و تنگناهاي پيش روي ضروري به‌نظر مي‌رسد.

بديهي‌ست که اين کميته بايد نمايندگان واحدهاي ذيربط دولتي (وزارت جهادکشاورزي، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت کشور، وزارت صنايع و ....)، کشاورزان علاقه‌مند به توليد محصولات ارگانيک، کارشناسان، محققين و موسسات غيردولتي فعال يا علاقه‌مند مشارکت فعال داشته باشند.

تشکيل گروه‌هاي کاري متشکل از نمايندگان معاونت‌هاي توليدي، تحقيقات، ترويج، برنامه‌ريزي و بخش غيردولتي در سطح وزارت جهادکشاورزي براي انجام اقدامات اوليه در زمينه‌ي شناخت ظرفيت‌هاي موجود، جمع آوري اطلاعات و انجام بررسي‌ها و تحقيقات کاربردي و تدوين برنامه‌هاي اجرايي نيز از برنامه‌هاي پيشنهادي جهت پايه‌گذاري سيستم کشاورزي ارگانيک در کشور هستند. (نمودار9 مقايسه‌ي سطوح كشت توليدات بدون مصرف كود و سموم شيميايي با كل سطح كشت در سال 1380)

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

کشاورزی ارگانیک

 

مقدمه

هم اکنون بیش از سه دهه از توجه جهانی به موضوع حفاظت محیط زیست وحدود دو دهه از مباحث پیرامون توسعه پایدار می گذرد. قبل از این ایام، در تمامی پروژه های توسعه، صرفاً دیدگاه اقتصادی و ایجاد در آمد و بازده اقتصادی بیشتر، مد نظر بود. لیکن در دهه 1970 میلادی این ذهنیت در افکار سیاستگذاران و برنامه ریزان توسعه مطرح گردید که این گونه روند رشد اقتصادی نهایتاً منجر به تخریب محیط زیست، نا برابری اجتماعی،کاهش منابع و... میشود وجبران این معضلات در دراز مدت موجب ضررهای فراوان اقتصادی خواهد شد(1)

کشاورزی ارگانیک درراستاي توسعه پايدار كشاورزي بوده و به مجموعه ای از عملیات گفته می شود که باهدف کاهش مصرف نهاده های غیرطبیعی به اجرا در می آیدو در آن مصرف کود و سموم شیمیائی ،مواد نگهدارنده سنتز شده ،داروهای شیمیائی ،ارگانیسم های تولید شده به روش مهندسی ژنتیک و پساب ها کنار گذاشته می شود.بررسی ها نشان می دهند که روند استقبال جهانی از کشاورزی ارگانیک امید بخش می باشد که ازجمله دلایل آن می توان به افزایش نگرانی ها در مورد آلودگی منابع پایه ،سلامت غذا ،انسان و حیوانات و نیزتوجه بیش تر به ارزش های طبیعت و مناظر طبیعی اشاره کرد.

گرچه در مزارع ارگانیک عملکرد محصول معمولا ده تا سی درصد کم تر از مزارع غیر ارگانیک است اما در صورت برنامه ریزی اصولی،میزان عملکرد ،تولید و درآمد مزارع ارگانیک می تواند بیشتر از مزارع غیر ارگانیک باشد. برای مثال در فیلیپین عملکرد شالیزارهای ارگانیک شش تن گزارش شده است.تجارب موجود در زمینه اجرای پروژه های کشاورزی ارگانیک نشان داده است که در مناطق کم بازده با استفاده از شیوه های کشاورزی ارگانیک عملکرد دو تا سه برابر می شود .علاوه بر این،درکشورهای توسعه یافته عواملی مانند آمادگی مصرف کندگان برای خرید به قیمت بالاتر،پرداخت یارانه از سوی دولت و گسترش اکوتوریسم موجبات افزایش درآمد کشاورزی ارگانیک را فراهم می سازد. بررسی ها در کشورهای توسعه یافته نشان داده است که مصرف کنندگان حاضرند محصولات ارگانیک را به بهای ده تا چهل درصد بیشتر از محصولات غیر ارگانیک بخرند. امروزه تعداد زیادی از فروشگاه های زنجیره ای محصولات ارگانیک عرضه می کنند و بازار این محصولات رو به رونق بوده و تقاضای بالقوه بیش از عرضه است .انتظارمی رود رشد تقاضا در آینده ادامه یابد بنابراین کمبود عرضه محصولات ارگانیک این فرصت را برای کشورهای در حال توسعه به وجود می آورد که وارد بازار شوند و سهمی از آن را به خود اختصاص دهند.

علاوه بر مزایای زیست محیطی و اقتصادی مذکور،کشاورزی ارگانیک از لحاظ اجتماعی نیز منافع زیادی به همراه دارد از جمله به دلیل استفاده از نهاده های ارزان و غیر وارداتی و نیز تکیه بیش تر به نیروی کار ،فرصت های شغلی را افزایش می دهد . همچنین کشاورزی ارگانیک شیوه ها و غذاهای سنتی را احیا می کند و در تقویت انسجام اجتماعی نقش موثری دارد(2) .

دراستراتژي انقلاب سبزنيز باهدف تامين موادغذايي جمعيت روبه رشد جامعه جهاني (به علت بالارفتن اميدبه زندگي دراثربهبود وپيشرفت ارايه خدمات بهداشتي ودسترسي به موادغذايي باتنوع وكيفيت بهتردركشورهاي توسعه يافته واكثركشورهاي درحال توسعه) بر اهداف كوتاه مدت و حداكثر عملكرد متكي است(3). در كشاورزي تجاري با استفاده بي رويه و نامتعادل از كودها و سموم كه تخريب خاك و از بين رفتن موجودات خاكزي را در پي داشت، توان توليد و حاصلخيزي خاك كاهش يافت و نتيجه اين روش كشاورزي، پايين آمدن كيفيت محصولات بود.

مضرات كشاورزي و محصولات تهيه شده به روش تجاري:

1- در كشاورزي تجاري و متعارف از بيش از 300 تركيب شيميايي خطرناك و مصنوعي نظير آفت كشها، علف كشها و كودهاي شيمايي بمنظور كنترل آفات و حشرات و حاصلخيز سازي خاك استفاده ميگردد كه بقاياي اين مواد پس از ورود به بدن ميتوانند موجب مشكلات عديده اي گردد منجمله: بروزنقصهاي مادرزادي، تولد نوزاد با وزن كم، اختلال در سيكل ماهانه زنان، سقط جنين، بلوغ زودرس و يا دير رس، يائسگي پيش رس، تغيير در رفتار جنسي، كاهش تعداد اسپرم مردان، كاهش باروري و يا ناباروري، تغيير در سرعت متابوليسم، اختلال در سيستم غدد داخلي، ضعف عضلاني، كاهش حافظه، آسيب به سيستم عصبي و مغز، كاهش كارايي سيستم ايمني بدن و سرطانزايي. يافته ها حاكي از آنست كه 60 درصد سموم دفع آفات، 90 درصد قارچ كشها و 30 درصد حشره كشها سرطانزا ميباشند.

2- استفاده از كودهاي شيمايي و آفت كشها سبب آلودگي آب، خاك و هوا ميگردند.

3- استفاده بي رويه از كودهاي شيميايي و آفت كشها موجب ميشود تا آفتها نسبت به سموم مقاوم گرديده و آفتهاي جديدي نيز ظاهر گردند.

4- پرتو دهي محصولات يعني آنكه محصولات را در معرض ميزان كنترل شده پرتوهاي يونيزه كننده قرار ميدهند تا اينكه باكتريهايي نظير E.COLI و سالمونلا نابود گرديده و درواقع محصولا را به اين طريق ضد عفوني ميكنند. كنترل حشرات و انگلها، افزايش ماندگاري و جلوگيري از جوانه زدن از ديگر علل پرتودهي محصولات غذايي ميباشد. اما اين پرتودهي موجب: 1-از دست رفتن ميزان اندكي از مواد مغذي محصولات ميشود. 2-هنگامي كه مواد غذايي پرتودهي ميشوند مواد شيميايي سرطان زايي بنام CYCLOBUTANONES تشكيل ميگردد.

5- مهندسي ژنتيك و يا اصلاح ژنتيك محصولات به جداسازي، دستكاري و انتقال ژنها اطلاق ميگردد. در اين روش ژنهاي با خاصيت مطلوب از يك گونه جدا گرديده و به گونه هدف انتقال داده ميشود. بهبود كيفيت، افزايش توليد، ايجاد يك صفت مطلوب و مقاوم ساختن محصولات در برابر آفتها و تنشهاي محيطي از كاربردهاي مهندسي ژنتيك ميباشد. مضرات محصولات اصلاح شده ژنتيكي شامل بروز نقصهاي مادرزادي، كاهش طول عمر، افزايش حساسيت زايي مواد غذايي (بعلت تغيير در زنجيره پروتئينها)، فقر مواد مغذي، مقاومت آنتي بيوتيكي (احتمال دارد ژنهاي مقاوم در برابر آنتي بيوتيك ها به باكتريهاي بيماريزا در بدن منتقل گردد و يك بيماري جديد و مقاوم در برابر آنتي بيوتيكها ايجاد شود).

6- استفاده هورمونها در دام و طيور رشد آنها را تسريع كرده و فربه شدن آنها را سرعت ميبخشد. اما از ارزش غذايي آنها ميكاهد. آنتي بيوتيكها هم كه براي جلوگيري از بيمار شدن دام و طيور مورد استفاده قرار ميگرند ميتواند در انسان مقاومت آنتي بيوتيكي ايجاد كند.

فوايد کشاورزی ارگانيك:

1- در كشاورزي ارگانيك آب توسط مواد شيميايي آلاينده مانند كودهاي مصنوعي، آلوده نميگردد.

2- در كشاورزي ارگانيك تعادل اكوسيستم و حاصلخيزي خاك حفظ ميگردد. فرسايش خاك نيز تا 50 درصد كاهش مي يابد.

3- تنوع زيستي در زمينهاي زراعي ارگانيك 57 درصد بيشتر است. (به علت حداقل استفاده از سموم آفت كش و علف كش)

4- كشاورزان در معرض سموم و آلاينده هاي كمتري قرار ميگيرند.

فوايد مصرف مواد غذايي ارگانيك:

1- ارزش غذايي بالاتري دارند. ميزان ويتامين C ، كلسيم، منيزيوم، آهن و فسفر در مواد غذايي ارگانيك بيشتر است.

2- مواد غذايي ارگانيك حاوي آنتي اكسيدان بيشتري ميباشند. در مواد غذايي ارگانيك آنتي اكسيدان PHENOLIC بيشتر يافت ميگردد (50 درصد بيشتر از محصولات غير ارگانيك). چراكه آفت كشهاي مصنوعي توليد اين مواد را در گياهان كاهش داده اما كودهاي حيواني و آلي بكار رفته در كشاورزي ارگانيك توليدآنها را افزايش ميدهد.

3- كمتر سمي هستند. محصولات ارگانيك سالم تر بوده و به بقاياي آفت كشهاي آلي كمتر آلوده ميباشند. همچنين اين محصولات فاقد افزدنيهاي غذايي بوده و طبعا سالمتر ميباشند.

4- خوشمزه و خوش طعم تر هستند. يكي از دلايل آن اين است كه محصولات ارگانيك پس از برداشت در مدت زمان كمتري بدست مصرف كننده رسيده و تازه تر ميباشند. و همچنين در محصولات تهيه شده به روش تجاري، با فرآوريها و دستكاريهايي كه بروي آنها صورت ميگيرد تنها به ظاهر، رنگ، بالا بردن ماندگاري، افزايش توليد و مقاوم كردن آنها در برابر صدمات ناشي از حمل و انبار داري توجه ميشود و نه كيفيت و ارزش تغذيه اي آن.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

Candy production line

 

 

1ـ مقدار معيني آب را در پاتيل بزرگ گرم كرده و پس از آميختن شكر آنرا مي جوشانند. در اين مرحله سفيده تخم مرغ در آب حل كرده و به محتويات ديگ مي افزايند. در اين حالت پس از مقداري جوشيدن محتويات، كف تيره رنگي بروي مواد بوجود مي آيد كه توسط كفگير گرفته مي شود و شيره زلال و تميزي حاصل مي گردد.

2ـ شربت موجود در پاتيل بزرگ پس از خاموش كردن توسط ملاقه هاي بزرگ يا آب گردان به پاتيل كوچك كه در مجاور پاتيل بزرگ قرار دارد هدايت و مجدداً جوشانده مي شود و به آن جوهر ليمو مي افزايند شربت در اثر تبخير به تدريج غليظ مي شود تا به جايي كه قطرات آن كش دار گردد اين مرحله را اصطلاحاً چاشني گرفتن مي نامند.

3ـ پس از آنكه شربت به قوام آمد به حد نصاب خود جوشيده، محتويات پاتيل را توسط دست يا زنجير چرثقيل بر روي سنگ هاي سياه و يا ميز آهني كه داراي شبكه هاي خنك كننده مي باشد،

مي ريزند تا خمير شفاف و سرد شود.

4ـ پس از سرد شدن خمير آنرا بصورت تكه هاي بزرگ 20 يا 25 كيلويي درآورده و بسته به نياز توليد كننده افزودني مورد دلخواه مثل هل يا نارگيل را مي افزايند و خوب مالش مي دهند تا تركيب شود.

5ـ اينك خمير طعم دار شده كه هنوز نيم گرم است را بر روي دستگاه سفيد كن قرار مي دهند تا در اثر حركت افقي سه بازوي دستگاه آنقدر كشدار شود تا تغيير رنگ داده و از رنگ زلال و شفاف به رنگ سفيد تبديل شود . ( بمدت 5 تا 10 دقيقه)

6ـ خمير بدست آمده را در تكه هاي كوچك 4 يا 5 كيلويي به دهان دستگاه قالب آبنبات مي دهند و از آنسو نواري مشابه نان سنگك با عرض كمتر دريافت مي كنند كه دانه هاي آبنبات بر روي آن نقش گرفته.

7ـ نوارهاي بهم چسبيده را كارگران روي ميز بزرگ پهن مي كنند تا در اثر وزش باد پنكه سرد و خشك شوند پس از آن به كمك چند چوب دستي و با ضربات مخصوص براحتي از هم جدا گردند.

8ـ توده آبنبات ها را توسط برس بزرگي به داخل دستگاه خشك كن ريخته و مقداري از شربت توليد شده اوليه در پاتيل بزرگ را بروي آن مي پاشند و با اين عمل امكان چسبندگي آبنبات ها بهم را از بين مي برند پس از خشك شدن درون دستگاه محتويات بعد از 15 دقيقه آماده بسته بندي مي باشد.

 

 

 

• روش هاي آزمون:

-آزمون رنگ،طعم و بو:

 

 

ابن آزمون را به وسيله بررسي هاي حسي انجام ميدهند.

 

 

-آماده سازي نمونه:

حدود 200 گرم از نمونه را به وسيله خرد كن يا هاون چيني خرد كرده و پس از به هم زدن در ظرف شيشه اي آن را در دار ميريزيم.اين ظرف بايد تميز و غير قابل نفوذ باشد.تاريخ دريلفت ومشخصات دريافت كننده نمونه را بر روي برچسب يادداشت مي كنند.براي آماده سازي ابنبات مغز دار بايد تا حد امكان پوشش آن را از مغزي جدا نموده پس ازآن نسبت به آزمون اقدام نمود

 

-آزمون رطوبت:5 گرم از نمونه آماده شده را در داخل يك ظرف شيشه اي ته صاف كه قبلا به وزن ثابت رسيده و يادداشت شده وزن مي كنيم.در ظرف را بسته نمونه را با حركت ملايم ظرف پخش مي كنيم.ظرف را درون اون خلا قرار مي دهيم.در ظرف را برداشته وكنار ظرف قرار مي دهيم.به مدت 2 ساعت در درجه حرارت 50 درجه سلسيوس و در فشار 50 ميلي ليتر جيوه حرارت مي دهيم.پس از اين مرحله در ظرف را برداشته و آن را درون دسيكاتور قرار مي دهيم.مي گذاريم سرد شود.سپس ظرف محتوي نمونه را وزن مي كنيم.عدد را يادداشت كرده و مجددا ظرف را درون اون خلا قرار ميدهيم.`پس از خارج كردن و سرد كردن دوباره آن را وزن مي كنيم و اين عمل را زماني كه اختلاف وزن كمتر از دو ميلي گرم باشد تكرار مي كنيم.درصد وزني رطوبت را از فرمول زير به دست مي آورند:



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

كمپوت سيب

از گونه‌هاي مختلف سيب مي‌توان كمپوت كرد و براي به دست آوردن فرآورده با كيفيت بالا لازم است ماده اوليه تا حدي سفت بوده و پس از توليد حالت فيزيكي خود را به خوبي حفظ نمايد. همچنين بايد داراي قند زياد، طعم خوب و مقدار كافي اسيد باشد. در مجموع گونه‌هايي كه داراي pH اسيدي هستند و گوشت آنها سفيد است، مناسب‌تر مي‌باشند. ميزان رسيدگي داراي اهميت زيادي است. اگر ميوه كمتر از حد لازم رسيده باشد رنگ و طعم خوبي ندارد و اگر بيش از حد رسيده باشد داراي بافت نرم خواهد بود و ممكن است طي مراحل فرآيندهاي دمايي متلاشي شود. گونه‌هاي زياد معطر هم براي اين منظور مناسب نيستند، زمان مناسب براي برداشت چند روزي پيش از رسيدگي كامل است. برداشت ميوه خواه با روش‌هاي مكانيكي يا دستي بايد به نحوي انجام شود كه آسيب فيزيكي كمتري وارد شود، طي مراحل جمع‌آوري، جابجايي و نگهداري از تلمبار كردن ميوه‌ روي همديگر بايد خودداري شود. اگر به سيب آسيب فيزيكي وارد شود بلافاصله تغيير رنگ داده و منظره نامطلوبي پيدا مي‌كند. هم‌زمان از محل آسيب ديده ميكروارگانيسم‌هاي گوناگون بويژه اسپور كپك‌ها وارد بافت سيب شده و موجب تشديد فساد محتوي آن مي‌شوند.

در فاصله بين برداشت تا خط توليد كمپوت سيب بهتر است ميوه در دماي صفر درجه سانتيگراد نگهداري شود و يا در انبارهاي اتمسفر كنترل شده، حفظ شود. در مرحله انبارداري جعبه‌ها را بايد به نحوي قرار داد كه هوا به خوبي به تمامي قسمت‌ها برسد.

مراحل فرآيند

1ـ شستشو و تميز كردن: در ابتداي ورود ميوه‌ها به خط لازم است آلودگي‌هاي آن حذف شوند. براي اين كار ميوه را در حوضچه‌هاي ويژه در آب خالص شناور مي‌نمايند، حوضچه‌ها داراي شيب و درجه تخليه هستند و در پاره‌اي از كارخانه‌ها هواي فشرده از پايين جريان دارد تا موجب چرخاندن ميوه و تسريع در تميز كردن آن بشود. اگر پيش از برداشت محصول در مزرعه، روي آن ارسنيات سرب[1] اسپري شده باشد لازم است به آب شستشو مقداري حدود 5/1-1% اسيد كلريدريك اضافه شود تا باقيمانده آن را از محصول حذف نمايد، در انتهاي حوضچه آب سالم با فشار زياد روي ميوه پاشيده مي‌شود تا ناخالصي‌هاي باقيمانده روي سطح ميوه‌ها حذف شوند.

2ـ درجه بندي: درجه‌بندي ميوه براساس اندازه موجب مي‌شود كه كار ماشين‌هاي پوست‌گير و برش‌دهنده آسان‌تر شود. بعلاوه قطعات يكنواخت‌تري حاصل شود، در بيشتر موارد ميوه را به چهار اندازه تقسيم مي‌كنند. يكي اندازه‌هاي كوچكتر از استاندارد كه از خط خارج شده براي آب سيب يا مربا به كار مي‌روند و سه قسمت ديگر جداگانه‌اي به ماشين‌هاي پوست‌گير منتقل مي‌شوند.

3ـ پوست‌گيري و خارج كردن هسته و قسمت‌هاي مركزي[2]: براي اين كار مي‌توان از پوست‌گيرهاي مكانيكي استفاده كرد كه در ضمن قسمت‌هاي مركزي و هسته را از هم جدا مي‌كنند. پوست‌گيري با دست و با سود هم عملي است. با استفاده از محلول 5-4% سود گرم به راحتي پوست حذف مي‌شود. پيش از پوست‌گيري با سود ميوه را با بخار بلانچ مي‌كنند. پس از پوست‌گيري با هريك از روش‌هاي متداول سيب وارد تانك‌هاي پلاستيكي يا فايبرگلاس محتوي محلول 2% اسيد سيتريك يا 2% نمك مي‌شود تا از قهوه‌اي شدن آن جلوگيري شود، اضافه كردن مقاديري حدود ADTA ppm 250 و مقاديري ppm 300 نمك‌هاي كلسيم و منيزيم آن در بهبود رنگ و اضافه كردن CaNa2 EDTA كه نوعي ***تران است به حفظ بافت كمك مي‌كنند، اگر گونه سيب داراي اسيديته بالايي باشد ***تران را خنثي و بي‌اثر مي‌كند، در مواردي كه پوست با ماشين و يا دست جدا شده باشد، مي‌توان آن را براي سركه‌سازي يا توليد پكتين و يا خوراك دام مورد استفاده قرار داد.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

گز :

 

این واژه معانی گوناگونی دارد اما مشهورترین آن نام درختچه ایست که در حدود 30گونه آن شناخته شده است. درعربی آن را "طرفا" و درهندی "چهاو" گویند. صمغ وشیره ی این درخت کاربرد های مختلفی دارد از جمله بعنوان مسهل جهت اطفال واستفاده در رنگرزی و دباغی ودرمان امراض چشم وکاربرد های دیگر. معروفترین گونه این درختچه ،گزانگبین است که در مناطق کویری و شوره زارهای اطراف اصفهان وخوانسار وبرخی مناطق چهارمحال و بختیاری از جمله کوههای اطراف بلداجی به فراوانی می روید و ازآن ماده شیرین ومطبوعی به نام "انگبین" بدست می آید که در گزسازی استفاده می شود. دراصطلاح امروزی ،گز نام یکی از شیرینی های معروفی است که ازترکیب چند ماده که مهمترین آنها انگبین است ، ساخته میشود .

 

 

مواد تشکیل دهنده گز (ترکیبات) عبارتند از :

 

گز انگبین ، شکر ، گلوکز ، سفیده ی تخم مرغ ، گلاب ، مغز پسته یا بادام و سایر انگبین های گیاهی همچون ترنجبین ، گز علفی و خلال بیدمشک . « بجای گز انگبین می توان از عسل طبیعی استفاده کرد زیرا عسل طبیعی در واقع نوعی انگبین مرغوب گیاهی است که زنبور عسل آن را تولید می کند. »

 

 

مراحل تولید گز :

 

گز انگبین را در آب داغ (زیر نقطه جوش) حل کرده ، از صافی عبور می دهند . برای اینکه گز انگبین صاف شده ، کاملا زلال گشته و مواد زاید آن گرفته شود ، اندکی سفیده تخم مرغ آغشته به گلاب با آن مخلوط کرده به مدت 15 الی 20 دقیقه حرارت می دهند .

سپس گزانگبین صاف شده بر روی مقدار مشخصی از شکر پالانده می شود تا شکر کاملا حل و با آن مخلوط گردد. بعد از آن مقدار معینی گلوکز به آن افزوده می شود - افزایش گلوکز به خاطر کاستن از غلضت شیرینی شکر است – و مواد مخلوط شده را به پاتیل های ساخت گز می ریزند و با روشن کردن مشعل در زیر آنها این پاتیل ها به مدت 3 ساعت مواد را به هم می زنند . در این مرحله حرارت زیر دستگاههای هم زن باید به میزانی باشد که مواد داخل آنها به مرحله پخت نرسد .

پس ازآن به میزان 10/1مواد مخلوط شده سفیده تخم مرغ به آن اضافه کرده و مشعل ها را خاموش می کنند تا از حرارت مواد اولیه کاسته شود چون در غیر این صورت هنگام اضافه شدن سفیده تخم مرغ ، آن را سوزانده و حالت پوکی و پفی مورد نظر به دست نمی آید . پس از مدت کوتاهی دوباره مشعل ها روشن شده و دستگاههای همزن با دور کمتر از مرحله اول به مدت 2ساعت دیگر محتویات پاتیل ها را به هم می زنند تا آب سفیده تخم مرغ بخار شده و گز ساخته شود.

در مرحله پایانی کار پاتیل ها ، مقدار لازم مغز پسته یا بادام (بر اساس نوع گز) به آن افزوده شده وحدود 5 دقیقه با گردش دستگاههای همزن ، مغز پسته یا بادام بطور یکسان با مواد ساخته شده گز مخلوط می گردد. سپس گز ساخته شده از پاتیل ها خارج و بر مبنای اندازه ماشین های برش یا قیچی در ظرف های مخصوص قالب گیری می شود .پس از خنک شدن ، با ماشین های قیچی در ابعاد گوناگون بریده و ماشین های جلدگیر« سلفون پیچ » با روکش مخصوص آنها را جلد می گیرند .

در پایان کارگران در قسمت بسته بندی ، گزها را در جعبه های 250 ، 500یا 1000 گرمی بسته بندی می نمایند و محصول برای فروش یا صدور به بازارهای داخلی یا خارج از کشور آماده می گردد .

ظرفیت پاتیل های گز سازی از40 تا 80 کیلو می باشد . به عنوان نمونه مقدار مواد اولیه تشکیل دهنده یک پاتیل 50 کیلوئی برای تولید گز 80% به شرح زیر است : گز انگبین 8 کیلوگرم ( میتوان از سایر انگبین ها یا از عسل طبیعی نیز استفاده کرد ) -شکر 16کیلوگرم – گلوکز 24 کیلوگرم – سفیده تخم مرغ 5 کیلوگرم – گلاب از 5/0 تا 1لیتر .

 

 

انواع گز :

 

به طور کلی گز به دو گونه ی پسته ای و بادامی تولید می شود که هر کدام بر اساس مقدار مغز پسته یا بادام بکار رفته درآن به انواعی تقسیم می شود که عبارتند از 10درصد – 18 درصد – 28 درصد و گز سفارشی .



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

كانولا

 

روغني است كه با برخورداري از مقادير قابل توجهي از اسيدهاي چرب اشباع نشده نه تنها باعث افزايش كلسترول نمي شود بلكه مي تواند در كاهش خطر ابتلا به بيماري هاي قلبي عروقي نيز موثر باشد.

كيفيت بسيار بالاي روغن كانولا حتي باعث شده است مصرف آن در كشورهاي اروپايي ، امريكا و ژاپن روز به روز افزايش يابد.

شنيدن داستان روغن كانولا و روند توليد آن در ايران خالي از لطف نخواهد بود.كانولا، گياهي از خانواده چليپائيان Brassiea است كه ابتدا در ايران كشت مي شده و 700 سال پيش براي توليد روغن چراغ به لهستان برده شده است.

پس از آن سال 1845 به فرانسه رفته و كلزا نام گرفته است. كلزا، گياهي روغني است كه مقدار ماده مضر گلوكزينوليت در كنجاله و اسيد اروسيك در روغن آن بالا است و مصرف خوراكي ندارد و فقط براي جلا دادن وسايل چوبي همراه روغن برزك استفاده مي شود.

اگرچه در قرن سيزدهم اين محصول در اروپا به عمل مي آمد، ولي استفاده از آن تا زمان توسعه نيروي بخار عملي نشد و در آن زمان بود كه ثابت شد تركيب روغن كلزا، آب و بخار بهتر از هر وسيله لغزان كننده ديگري سطح فلزات را مي شويد.

در حقيقت احتياج به فرآورده هاي دانه هاي كلزا در كانادا از كمبود بحراني روغن كلزا پس از محاصره منابع روغني كلزاي اروپا و آسيا در جنگ جهاني دوم از اوايل سالهاي 1940 شروع شد، در آن زمان اين روغن به طور مبرم به عنوان وسيله اي چرب كننده براي تعداد فزاينده موتورهاي بخار در كشتي هاي نيروي دريايي و ترابري استفاده مي شد.

سال 1945 اين گياه به كانادا رفت و بر روي آن اطلاعات ژنتيكي صورت گرفت كه آن را به روغن خوراكي با درصد اسيد اروسيك پايين حدود يك درصد تبديل كرد.

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

رب گوجه فرنگی

 

 

 

 

خط توليد رب گوجه فرنگي:

 

اين خط قادر است روزانه 1440 تن گوجه فرنگي را جهت توليد رب دريافت نمايد. خط مذكور ساخت كارخانه ايتاليايي Rossi & Catelli بوده و دستگاه هاي نصب شده در آن بر اساس جديدترين تكنولوژي روز دنيا منطبق با تمامي استانداردهاي بين المللي با ظرفيت توليد 12 تن رب در ساعت مي باشد.

 

فـرآيـنـد تـولـيـد

 

گوجه فرنگي برداشت شده در مزارع، در داخل سبدهاي پلاستيكي كه از طرف كارخانه به كشاورزان داده شده است، قرار داده شده و به كارخانه منتقل مي گردد.

محصول ورودي توسط باسكول الكترونيكي توزين و پس از آزمايشات و تأئيدات لازم توسط واحد كنترل كيفيت در قسمت مخصوص تخليه مي گردد.

 

گوجه فرنگي توسط كانالهاي پر از آب، ضمن شستشو، به طرف ميزهاي سورتينگ هدايت مي گردد و كارگران آموزش ديده در اين قسمت انواع نامرغوب را جدا مي كنند. محصول مرغوب و سالم پس از ايـن مـرحلـه وارد سيستم خـرد كـن اوليـه و انتقـال دهنـده مـربـوطـه شـده و از آنجـا بـه قسمت Hot / cold break فرستاده مي شود. در اين قسمت گوجه فرنگي خرد شده مجدداً و به طور كامل خرد گرديده و تبديل به فرآورده اي تقريباً يكنواخت مي گردد. سپس بر اساس عوامل مشخصي مانند پيش بيني بازار يا سفارش مشتريان، درجه حرارت جهت تعيين وسكوزيته نهايي تنظيم مي گردد و پمپ هاي مخصوصي محصول نهايي را به قسمت Refinery منتقل مي نمايد.

 

آب ميوه گرفته شده از گوجه به تانكهاي مخصوصي جهت تبخير فرستاده مي شود و بر اساس برنامه ريزي توليد، بريكس محصول نهايي انتخاب مي گردد.

 

از اين مرحله به بعد رب توليد شده بر اساس تقاضاي بازار جهت موارد زير در نظر گرفته مي شود:

بصورت اسپتيك داخل بشكه هاي فلزي 250 كيلوگرمي

بصورت غير اسپتيك داخل بشكه هاي پلاستيكي

بسته بندي رب با بريكس 30/28 و با 2% نمك در كيسه هاي دوي پك ( كيسه هاي دسته دار 2، 3 و 5 كيلوگرمي و كيسه هاي با درب100,250,500,1000 گرم )

توليد كچاپ و بسته بندي در كيسه هاي دوي پك ( كيسه هاي با درب 250و500 گرم)

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

خامه

 

خامه قسمتی از شیر است که از نظر مقدار چربی شیر غنی بوده و با عمل خامه گیری از شیر جدا می شود.

انواع خامه

با توجه به استاندارد ملی ایران انواع خامه برحسب میزان چربی و نوع مصرف به قرار زیر است :

2-1- خامه : حداقل چربی آن 30 درصد وزنی است .

2-2- خامه سبک: حداقل میزان چربی این نوع خامه 18 درصد وزنی است .

2-3- خامه قنادی : میزان چربی این نوع خامه 35-28 درصد وزنی است .

2-4- خامه غلیظ : حداقل میزان چربی در این نوع خامه 45 درصد وزنی است .

2-5- خامه ترش: فرآورده ای است که از تخمیر خامه 18 درصد چربی توسط مایه های لاکتیک حاصل می شود. میزان اسیدیته این خامه 6/0 درصد برحسب اسید لاکتیک می باشد.

مقدمه

نودل ها پيشتر از 6000 سال در ميان ساكنان شمال چين بوجود آمدند. منشا آنها را به يك دهكده كوچك در Shanxis نزديك سرچشمه Yellow جاييكه Yu نودلها مشابه اسپاگتي، براي نخستين بار شكل گرفتند، نسبت داده اند. دومين سلسله بزرگ امپراطوري چين توانست نودلي دست ساز(somen) را توليد كند، و سلسله بعدي تغيراتي را در تهيه و نوع پخت آن ايجاد كرد و آن را بهبود بخشيد. نخستين تغيير در تكنولوژي نودل بين سلسله هاي 25 و 220 در سلسله Han شرقي، زمانيكه ژاپني ها فرستاده سياسي خود را به چين فرستادند، رخ داد.نودلها از چين گسترش يافتند و خيلي سريع از طرف كشورهاي آسياي جنوب شرقي پذيرفته شدند. كره، فيليپين، تايلند، مالزي به خوبي توانستند در قرن 16 به اساس تهيه نودل دست يابند. در هفدهمين سده، آرد گندم ساده، كه در ژاپن جانشيني براي آرد برنج بود، منجر به توليد نودل هايي با آرد گندم سياه (soba) شد.

در 1957، در ژاپن، يك اتفاق نسبتاً تازه، توسعه سرخ كردن عمقي و اتوماتيك نودل و توليد نودلهاي فوري (روش ramen) بود. غذاهاي Nissin، به عنوان غذاي راحت به سرعت پذيرفته شدند، در دهه 1970، نودل فوري، بطور موفقيت آميزي در ايالت متحده گسترش يافت، در 1997، تخمين زده شد كه 40 بيليون ساليانه از نودل هاي فوري مصرف شوند.ذر حقيقت، بطور خلاصه، اهميت محصولات نودل در سرتاسر آسياي جنوب شرقي اين است كه40-30 درصد آنها از تمامي آرد گندم تهيه مي شوند.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

ماست

 

از مهمترین فرآورده های تخمیری شیر است که بعنوان ماده غذایی اصلی و همچنین برای درمان برخی بیماریهای روده ای و مسمویت ها کاربرد دارد. منشا اولیه ماست از آسیا و اروپای شرقی و جنوبی است و در کشورهای مختلف دارای نام های متفاوتی می باشد. از جمله در مصر : لبن، ایتالیا، گیودو، هندوستان : داهی و ترکیه : یوگورت .

1- تعاریف :

(براساس استاندارد ملی ایران شماره 695- ویژگی ها و روش های آزمون ، ماست پاستوریزه – تجدید نظر دوم )

1-1- ماست پاستوریزه : فرآورده منعقد شده شیر است که از تخمیر اسیدی شیر پاستوریزه بوسیله فعالیت باکتری های اختصاصی لاکتیک بویژه (استرپتوکوکوس ترموفیلوس) و لاکتوباسیلوس بولگاریکوس) به میزان معین و در دما و زمان مشخص بدست می آید.

میکروارگانیزم ها فوق باید در فرآورده نهایی ماست بصورت زنده و فعال و به مقدار متناسب موجود باشند.

1-2- ماست پاستوریزه زده : عبارت است از ماستی که مراحل گرمخانه گذاری و انعقاد را در مخازن بزرگ گذرانده و پس از بهمزدن بصورت سرد در ظروف مناسب بسته بندی و عرضه می شود. این نوع ماست دارای بافتی یکنواخت است .

1-3- ماست پاستوریزه قالبی : عبارت است از ماستی که مراحل انعقاد و گرمخانه گذاری و سرد شدن را در ظروف مناسب گذرانده و شکل و قالب ظرف را بخود می گیرد.

2- انواع ماست :

ماست پاستوریزه از نظر مقدار درصد چربی شیر و ماده خشک بدون چربی شامل انواع زیر است:

- ماست پاستوریزه پر چربی (حداقل 3درصد چربی- حداقل 9 درصد ماده خشک بدون چربی)

- ماست پاستوریزه کم چربی (حداقل 5/1 درصد چربی – حداقل 5/9 درصد ماده خشک بدون چربی)

- ماست پاستوریزه بدون چربی (حداکثر 5/0 درصد چربی – حداقل 10 درصد ماده خشک بدون چربی)

ماست پاستوریزه از نظر فیزیکی (بافت ، قوام و شکل ظاهری) شامل انواع زیر است :

 

- ماست پاستوریزه زده

- ماست پاستوریزه قالبی

 

تكنولوژي ويفر

ويفر نوعي بيسكوئيت ساندويچي سيم‌بر با بافت باز، ترد و شكننده است كه داراي انواع مختلفي مي‌باشد، در توليد اين فرآورده از آرد، شكر، قند انورت، سيروپ، روغن، شير خشك، نمك، لسيتين، امولسيفاير، و اسانس‌هايي مانند موز، پرتقال، شكلات و آب استفاده مي‌شود و شامل دو قسمت نان ويفر و مغزي مي‌باشد.

فرمول تهيه:

فرمول عمومي نوعي ويفر به شرح زير است:

آرد 200 قسمت، شكر 150 قسمت، اينورت سيروپ 10 قسمت، روغن و كره 55 قسمت، شيرخشك 5 قسمت، تخم مرغ 10 قسمت، جوش شيرين 5/1 قسمت، نمك 3 قسمت، بيكربنات آمونيوم يك چهارم قسمت، آب 110 قسمت، اسانس به ميزان لازم. نسبت دقيق آب و آرد بستگي به ميزان جذب آب ارد دارد، مقدار چربي نيز كمتر از 5% وزني آرد مناسب است.

فرآيند توليد

الف) تهيه خمير:

مواد اوليه شامل آرد، آب، نمك، روغن و مواد افزودني نظير رنگ، بيكربنات آمونيوم و لسيتين به مقدار مورد نياز مطابق با فرمولاسيون در ميكسر ريخته مي‌شوند. براي تهيه خميري يكنواخت بهتر است كه آرد الك شد و ذرات درشت آن گرفته شود. همچنين جهت تشكيل امولسيون مناسب بايستي از آب 20-30 درجه سانتي‌گراد و روغن ذوب شده استفاده كرد. ميكسرهاي مورد استفاده داراي سرعت زياد بوده تا خمير بدست آمده يكنواخت و همگن باشد.

عمل بارگيري مواد به مخلوط‌كن بصورت دستي انجام مي‌گيرد و براي خروج خمير از مخزن مي‌توان از پمپ يا بصورت دستي استفاده و عمل نمود. خمير بدست آمده بايد به نحوي باشد كه علاوه بر يكنواختي و همگني قابليت پخش شدن روي صفحات فر را داشته و پس از پخت به صفحات نچسبيده و به راحتي جدا شود. و براي اين كار بايد زمان اختلاط كافي نسبت آب و آرد همچنين مقدار روغن و شكر در خمير مناسب باشد. در يك فرمول مناسب نسبت مواد جامد به آب حدود 1 به 7/1 است. حجم ميكسر مورد استفاده متفاوت بوده و متناسب با توليد كارخانه انتخاب مي‌شود.

ب) مرحله پخت:

خمیر پس از آماده شدن به مخزن کوچک که در بدنه فرپخت تعبیه شده منتقل می شود. فشار لازم جهت انتقال خمیر از این مخزن به قالبهای پخت توسط یک پمپ کوچک تأمین می گردد. پس ازپخش مقدار لازم خمیر روی صفحه زیرین قالب، صفحه بالائی به عنوان مکمل روی آن قرار میگیرد و اضافه خمیراز لبه های قالب بیرون می آید. سپس قالب از طریق یک ریل به منطقه حرارتی داخل فر رفته و قالب بعدی آماده خمیرگیری می گردد. دستگاه فر دارای یک سیستم پنوماتیک و مجهز به باد می باشد که قبل از ریختن خمیر، قالبها را تمیز می کند. و پس ازقرار گرفتن خمیر درقالب و طی مسیر تونل حرارتی قالبها توسط مکانیزم بادامکی باز شده و نان ویفر توسط نیروی باد از قالب ها جدا میشود. زمان پخت نان درفر برحسب سرعت نوار و درجه حرارت فرمتغیر م یباشد ولی باشد طوری تنظیم شود که نا ن بدست آمده به رطوبت تردی و رنگ مورد نظر رسیده و ضمناً از کرامل شدن وقهوه ای شدن آن جلوگیری گردد. سوخت مصرفی فر گازوئیل یا گازطبیعی بوده که دمائی حدود 250 درجه سانتیگراد در داخل فر ایجاد می نماید. شعله حاصل مستقیماً از طریق نازلهای مخصوص به قالبهای می تابد و باعث پخته شدن خمیر میگردد. ابعاد نان بدست آمده بر حسب ابعاد قالب و فاصله بین آنها متغیر بوده و بر حسب برجستگیهای قالب دارای اشکال مختلفی می باشد. معمولاً ضخامت نان حدود 2-3 میلیمتر و ابعاد آن 30*50 سانتیمتر مربع بوده و درحدود 60 گرم وزن دارد. پس ازخر وج نان از قالب ها توسط باد، نان درداخل محفظه مخصوص جمع آوری نان افتاده و توسط کارگر بر روی هم انبار می گردند. ورقه های جمع آوری نان جهت جلوگیری ازخم شدن و انحراف در یک اتاقک با دمای حدود 25 درجه سانتیگراد نگه داری می شوند. خمیدگی در نان موجب بروز اشکال در طی عملیات کرم زدن به نان گردیده و موجب شکستن نان و درنتیجه افزایش قابل توجه ضایعات می گردد.

ج) تهیه کرم ویفر و کرم زنی:

جهت تهیه کرم، مواد اولیه روغن، شکر، شیرخشک، اسانس، نمک، لستین وضایعات آسیاب شده ویفر به مقدار مورد نیاز و مطابق با فرمولاسیون به میکسر اضافه می شوند. شکر بایستی بصورت پودر شده مورد استفاده قرار گیرد تا عمل اختلاط بطور مناسب و کامل انجام شده و بافت کرم نرم باشد. عمل همزدن تا بدست آمدن خمیری یکنواخت و روان ادامه می یابد. پس از اختلاط کامل عمل همزدن قطع شده و کرم به قیف ماشین کرم زنی منتقل می شود. این عمل به صورت دستی انجام می شود. طرح میکسرهای تولید کرم بهتر است بصورتی باشد که حبابهای هوا را به داخل کرم ببرد. این عمل باعث پو ک شدن کرم ویفر می گردد. پس از آماده شدن و بدست آمدن کرمی یکنواخت محتویات میکسر را دریک ظرف استیل تخلیه نموده و به کرم زن انتقال می دهند. کرم زن دارای یک قیف بوده که کرم در آن واقع می شود درون قیف کرم زن یک همزن قرار داشته و باعث یکنواخت ماندن کرم می گردد.در زیر کرم دو غلتک در خلاف جهت هم می چرخند و موجب خروج پرده ای از کرم می گردند. درابتدای میز کرم زن نانها یکی یکی توسط کارگر روی نوار نقاله چیده شده و پس ازعبور از زیر غلتک و قرار گرفتن یک لایه کرم بر روی آن، یک نان دیگر بر روی آن گذاشته شده و نهایتاً جهت چسبیدن نان به کرم و یکسان شد ضخامت ساندیچ های ویفر از زیر یک غلتک در انتهای نوار عبور می نمایند.

د) سردکردن:

عمل سردکردن جه ت سفت شدن کرم و جلوگیری از لغزش نان بر روی کرم، در حین عملیات بعدی می باشد و توسط درو سیسنتم پیوسته وغیر پیوسته می تواند انجام شود در سیستم پیوسته ساندویچ های ویفر توسط نوار نقاله از درون یخچالهای تونلی عبور داده می شوند.و در انتهای تونل توسط کارگر برروی هم انباشته می شوند. سرعت نوار ودمای یخچال باید طوری انتخاب شود که کرم در انتها سفتی لازم را پیدا نموده و به درجه حرارت مورد نظر رسیده باشد. عموماً دمای یخچال حدود صفر تا 10 درجه ساتنیگراد و طول آن 10 تا 25 متر در نظر گرفته می شود. گاز سردکننده یخچال فریون 22 بوده که فشار لازم توسط کمپرسور تامین می گردد. برای جریان هوا و توزیع یکنواخت سرما درطول تونل از ونتیلاتور استفاده می شود و برای تبادل بهتر حرارتی جهت جریان هوا با ساندویچ ویفر مخالف هم انتخاب می شود. این سیستم بسیار رایج بوده و در بسیاری از واحدها استفاده می شودو بیشتر برای ظرفیت زیاد مناسب می باشد در سیستم ناپیوسته از یک اتاق با دمای پائین استفاده می شود که ساندویچ های ویفر پس از جمع آوری برای مدتی در اتاق قرار داده شده و پس از کاهش دامای گرم به مقدار لازم و سفت شدن جهت

مرحله بعد از اتاق خارج می گردد.این اتاق شبیه سردخانه بوده وتوسط لوله‌های که درون آن گاز فریون جریان دارد خنک می شود. فشار لازم توسط کمپرسور تأمین می گردد، مدت زمان اقامت و دمای اتاق باید طوری باشد که در انتها کرم سفتی لازم را پیدا نموده باشد. این سیستم برای واحدهای باظرفیت کم بسیار مناسب می باشد

و) برش دادن:

در این مرحله ساندویچهای بزرگ ویفر که قبلاً سرد شده و روی هم چیده شده اند به قطعه هائی با اندازه مورد نظر بریده می شوند. این عمل توسط دستگاه برش در دو مرحله انجام می گیرد. ابتدا برش طول و سپس برش عرضی انجام می شود. حرکت صفحات برش با دو روش انجام می گیرد.

الف) حرکت صفحه باگردش یک مارپیچ بوسیله الکتروموتور که این حرکت توسط چند سوئیچ کنترل می گردد.

ب) حرکت بوسیله فشار هوا که توسط کمپرسور تأمین شده و رفت و برگشت صفحات توسط چند شیر تخلیه کنترل می شود در کارخانه های تولیدکننده از هر دو روش استفاده می شود ولی روش اول بدلیل داشتن تعمیرات و نگه داری ساده ترو امکان تهیه قطعات آن و همچنین ساخت درداخل بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد. ویفرهای برش خورده در انتهای میز برش در داخل سینی هائی جمع آوری می شوند و به دستگاه روکش کننده منتقل می شوند.

ه) بسته بندی:

پس از خروج ویفرها از یخچال تونلی شکلات بخوبی سفت شده و اطراف ویفر را پوشیده است و آماده بسته بندی می باشد. سرعت ماشیهای بسته بندی مختلف بوده و برحسب ظرفیت واحد انتخاب می شود. پوشش بسته بندی آلومینیوم فویل لامینه شده باکاغذ معمولی و یا پلی اتیلن متالایز شده می باشد شکل بسته بندی بسیار متفاوت بوده که بیشتر از نوع دو سر پرس استفاده می شود.:)

 

فرآیند تولید کنسانتره آب پرتقال:

1ـ حمل و نقل پرتقال:

چون وسعت باغهای محدود است بنابراین تعداد پرتقال تولیدی کشاورزان نیز کم است و پرتقال از باغات تا کارخانه بوسیله کامیونت ها و وانت ها منتقل می گردد و به کارخانه برده می شود.

وانت های حامل پرتقال پس از ورود به کارخانه ها به قسمت توزین می رود و با باسکول وزن



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

کلزا

مقدمه

کلزا یک محصول روغنی در شمال ایالت داکوتا آمریکا می باشد که حدود ۸۸ درصد کلزای این کشور در این ایالت مورد کشت قرار می گیرد . کلزا یک گیاه روغنی خوراکی است که در سال۱۹۷۰ توسعه یافته و شامل ۴۰ درصد روغن می باشد .

واژه کلزا نامی است که به وسیله کروشرز (انجمن دانه های روغنی غرب کانادا) انتخاب شده است . واریته های کلزا اغلب شامل کمتر از ۲ درصد اسید اورسیک و همچنین ۳۰ میکرو مولکول گلوکز در هر گرم بذر می باشد کشاورزان کانادا و آمریکا واریته هایی که اسید اورسیک و گلوکز کم دارند را مورد کشت قرار می دهند این نوع کلزا اغلب در اروپا و قسمتی از کانادا و آمریکا کاشته می شود .

در ژانویه ۱۹۸۵ سازمان غذا و داروی آمریکا روغن کلزا را برای کاربرد و مصرف در غذای انسان تایید نمود . و در این راستا تقاضا در بازار افزایش یافته و به تناسب آن باعث افزایش عرضه در ایالت متحده شد که فقط قسمتی از تقاضا توسط تولیدکنندگان تأمین میگردد. روغن کلزا در ژاپن، کانادا و اروپا تحت نظر کمیته جهانی مورد مصرف قرار می گیرد.

سازگاری

کلزا گونه براسیکا ناپوس ال به صورت یکساله بهاره و پاییزه مورد کشت قرار می گیرد که نوع بهاره آن به شرایط شمال داکوتا سازگاری بهتری دارد و نوع زمستانه آن به این منطقه و شمال غربی مینویت سازگاری ندارد.

کلزا در اغلب خاکها قابل رویش می باشد ولی بهترین نوع خاک برای کلزا خاک رسی لومی است به شرط آنکه سله نبندد. خاک مورد کشت کلزا بایستی دارای زهکش سطحی کامل و داخلی نسبتاً خوب باشد بطوریکه در خاکهای که دارای آب ایستای بود و زهکشی آن نامناسب است کلزا در آن خاک قابل رویش نخواهد بود. اگر رطوبت خاک به حد کافی از محصول سال قبل برای کشت کلزا باقی نمانده باشد بایستی بعنوان یک محصول زراعی بعد از آیش در نظر گرفت.

تناوب زراعی

بهترین تناوب زراعی کلزا کاشت آن بعد از غلات دانه ای و یا آیش می باشد. در تناوب زراعی ۳ ساله کاشت کلزا میان دو محصول در نظر گرفته می شود. اولین محصول در این نوع تناوب بایستی به محصول اختصاص داده شود که دارای مقاومت کامل یا نسبتاً خوب به بیماری ساق سیاه باشد. کلزا به پوسیدگی ساقه حاصل از اسکلروتینیا بسیار حساس می باشد .

محصولاتی نظیر آفتابگردان ، لوبیا خشک خوراکی (چشم بلبلی ) که حساس به بیماری اسکلروتینیا می باشد خطر آلودگی به این بیماری را در کلزا افزایش می دهد ، به شرط آنکه قبل از این محصول مورد کشت قرار گیرد . اگر در تناوب زراعی از چغندر استفاده می شود بایستی حداقل ۲ سال بین این دو محصول (کلزا و چغندر قند ) فاصله انداخته شود و اگر در تناوب زراعی سه ساله از محصولات حساس به اسکلروتینیا به ضرورت استفاده می شود بایستی از سموم قارچ کش استفاده نمود .

محصولاتی نظیر سویا ، کتان ، نخود و عدس که دارای مقاومت نسبتاً خوبی به بیماری اسکلروتینیا می باشند بصورت موفق در تناوب زراعی با کلزا مورد زراعت واقع می شود . در سالهایی که شرایط محیطی مناسب انتقال اسپور ها توسط هوا می باشد . کاشت کلزا بدون استفاده از سموم قارچ کش و توجه به فاصله تناوب زراعی خسارت اقتصادی قابل توجهی توسط قارچ اسکلروتینیا به کلزا وارد خواهد شد .

کلزا گیاهی است که به ریزش دانه حساس است بنابراین در فصل زراعی بعد بصورت پیشروی، ظاهر خواهد شد .بنابراین غلات دانه ای بهترین گیاه برای تناوب زراعی خواهد بود که بعد از کلزا مورد کشت قرار گیرد زیرا می توان از سموم علف کش پهن برگ برای کنترل آن استفاده نمود .

از کاشت مخلوط کلزا و خردل زراعی در یک زمین زراعی جداً خودداری کنید زیرا کشت مخلوط دو محصول ارزش بازاری هر دوی آنها را کاهش می دهد. بعلاوه کلزا در زمینی که مورد هجوم خردل وحشی قرار گرفته قادر به رقابت نیست . در این گونه از مزارع به شرطی می توان از کلزا استفاده نمود که قبلاً زمین توسط دام چرانده شود و خالی از علف هرز گردد یا اینکه از رقم مقاوم کلزا به این علف هرز استفاده نمایند .

بقایای تمام سموم علف کش به غیر از سولفونیلورا ، ایمیدازولینون و تریازین که در محصولات سال قبل بر جای مانده است همراه با خود علف هرز به جوانه های کلزا آسیب می رساند . همیشه به بر چسب های موجود در روی علف کش ها رجوع کنید که در روی آن نحوه کاربرد سموم بر اساس تناوب زراعی نوشته شده است .

واریته ها

دو نوع واریته کلزا وجود داردکه در آمریکا کاشته می شود : یکی واریته آرژانتینی که گونه براسیکا ناپوس می باشد و دیگر واریته لهستانی به نام براسیکا راپا .

واریته آرژانتینی نسبت به واریته لهستانی دارای پتانسیل عملکرد و ارتفاع و در صد روغن بالایی می باشد . واریته آرژانتینی برای رسیدن کامل ، حدود ۹۵ روز و واریته لهستانی ۸۰ روز لازم دارد .

تهیه بذر و کاشت

کلزا یک گیاه بسیار حساس به سله خاک می باشد ، بستر خاک برای بذر کلزا بایستی محکم ولی نرم باشد . رطوبت بذر و خاک برای جوانه زنی بسیار حیاتی است . بنابراین کاشت کلزا در خاکهای خشک توصیه نمی شود و جوانه های کلزا در خاکهای فشرده و سله بسته به آسانی خسارت می بیند پس بایستی بستر خاک را نرم تهیه کرد ولی طوری نباشدکه به آسانی توسط باد فرسایش یابد به همین خاطر چنگ زنی گیاهک کلزا برای مبارزه با علف هرز توصیه نمی گردد .

دانه کلزا را می توان با انواع بذرکار کاشت عمق مناسب برای بذر کلزا حدود ۵/۱ تا ۵/۲ سانتی متر می باشد . بیشتر از ۵/۲ سانتی متر باعث تلف شدن جوانه ها می شود . کاشت کلزا در فاصله ردیفی ۱۸-۱۵ سانتی متر با بذر کار کلزا بصورت یکنواخت در عمق خاک انجام می گیرد.

تاریخ کاشت و بذر افشانی

کلزا در اواسط فروردین ماه یا اوایل اردیبهشت جهت حصول بیشترین عملکرد کاشته می شود. اگر تاریخ کشت را تا آخر اردیبهشت به تعویق بیاندازیم عملکرد محصول کاهش می یابد و اگر در آخر خرداد صورت گیرد کاهش چشمگیری در عملکرد خواهیم داشت زیرا کلزا یک گیاه بسیار حساس به استرسهای گرما و خشکی در زمان گلدهی میباشد .

کاشت زودتر از اردیبهشت ماه خطر روبرویی با استرس گرما و خشکی را کاهش می دهد .جوانه کلزا مقاوم به سرماست و می تواند سرمای ۴- درجه سانتی گراد را تحمل کند .

خواب بذر

خواب بذر در کلزا را می توان با بذر افشانی کلزا در سرما و تقریباً در موقعی که خاک یخ زده شکست که بعد از قرار گرفتن در خاک و با مساعد شدن هوا جوانه بزند . موضوع این است که بذر بعد از کاشت تا اوایل بهار بصورت خواب باقی می ماند و وقتی در بهار شرایط هوا مطلوب گردید کلزا جوانه زده و سر از خاک بیرون می آورد . تعیین زمان کاشت در موقعی مشکل است که کشاورزان نمی توانند با تقویم ویژه تاریخ کاشت عمل کشت را انجام دهند زیرا کشاورزان به هوا نیاز دارند که در این مواقع بایستی خاک سرد شود ولی یخ نزند (صفر درجه سانتی گراد در عمق ۵ سانتی متری خاک) اگر دمای خاک به ۳ درجه سانتی گراد یا بیشتر از آن برسد بذر جوانه زده و به محض اینکه خاک یخ بزند جوانه ها خواهند مرد. در گذشته کشاورزان دریافته اند که به خواب بردن بذر کلزا وقتی که دمای خاک به نقطه انجماد نزدیک می شود بسیار مشکل است مگر اینکه اولین برف ببارد .

میزان بذر

میزان بذر حدود ۶-۱۰ کیلو برای رقم آرژانتینی و حدود ۶-۱۰ کیلو برای واریته لهستانی در نظر گرفته می شود .

فرمول عمومی برای بذر افشانی کلزا حدود ۶ کیلو در هر هکتار می باشد . تفاوت عمده ای در مقدار بذر در واریته های مختلف کلزا وجود دارد این نقطه بسیار مهم است که پر پشت و تنک بودن بوته را در سطح مزرعه ملاک میزان بذر قرار ندهیم . پس بسیار ضروری است که تعداد بذر در هر هکتار زمین زراعی برای هر واریته خاص که تعداد بوته گیاهان را تشکیل می دهد قبلاً مشخص باشد و بر اساس آن مقدار بذر تعیین گردد .

یک قانون کلی نشان می دهد در یک کیلو بذر کلزا هیبرید واریته آرژانتینی حدود ۱۵۰ هزار تا ۱۷۰ هزار بذر وجود دارد . برای واریته آرژانتینی با گرده افشانی آزاد حدود ۲۷۰- ۳۲۰ هزار بذر وجود دارد و این مقدار در واریته لهستانی حدود ۴۰۰ هزار بذر در هر کیلو گرم می باشد. .

تعداد بوته مناسب برای گیاه کلزا حدود ۱۵۰ بوته در هر مترمربع و ۱میلیون و ۵۰۰ هزار بوته در یک هکتار می باشد حداقل می توان ۴۵ بوته در هر مترمربع در نظر گرفت . بنابراین با توجه به اینکه کلزا مقاوم به علف کش می باشد، براین اساس می توان تعداد ۲۲ بوته در هر متر مربع در نظر گرفت تا همه آنها از فضای یکسانی استفاده کنند.

کوددهی

عکس العمل کلزا به کودها شبیه محصولات غلات دانه ریز بوده و بستگی به حاصلخیزی خاک دارد. ازت و گوگرد کلید موفقیت برای رسیدن به عملکرد بالا می باشد .

مواد نیتروژن دار و پتاسی نمی توانند بصورت مستقیم با بذر تماس پیدا کنند و بایستی بصورت نواری حداقل به فاصله ۵ سانتیمتر دورتر از بذر ریخته شود آزمایش خاک برای تعیین صحیح مقدار مواد غذایی مورد نیاز گیاه باید انجام شود . کلزا یک مصرف کننده زیاد گوگرد می باشد.

۲۲۵۰ کیلو گرم حاصل از هر هکتار کلزا دارای ۵/۱۳کیلو گرم گوگرد در ساقه و برگ و حدود ۱۷ کیلو گرم گوگرد در بذر می باشد در صورتیکه همین مقدار در گندم فقط دارای ۵/۶ کیلو گرم کوگرد در بذر و ۸ کیلو گرم در ساقه و برگ دارد در نتیجه مقدار گوگرد در خاک در تولید کلزا نقش بسزای دارد حتی کمبود گوگرد در خاک عدم وجود کلزا در مزرعه را رقم می زند .

یک نمونه آزمایش برای تعیین مقدار گوگرد در خاک نمی تواند نمایانگر درصد گوگرد در خاک باشد پس بایستی در مقطع مختلف زمانی و از قسمتهای مختلف مزرعه نمونه برداری شود.

بر اساس آزمایش خاک، خاکهای که دارای گوگرد متوسط یا کم دارند حدود ۲۵ تا ۳۵ کیلو گرم و برای خاکهای با گوگرد زیاد ۱۵ تا ۲۰ کیلوگرم گوگرد در هر هکتار لازم است . کلزا گوگرد را به شکل سولفات جذب می کند. کود گوگرد ممکن است به شکل سولفات آمونیوم یا ترکیب سولفات آمونیوم و با عنصر گوگرد قابل تجزیه باشد .

برای کلزا کود مرکب توصیه می شود زیرا در خاکهای شنی در اثر بارش زیاد باران سولفات شسته می شود . در صورتیکه عنصر گوگرد ممکن است در طی فصل مرطوب تجزیه شود و در سال بعد بر اساس نیاز مورد استفاده قرار گیرد .بهتر است گوگرد کافی را قبل یا در حین کاشت تهیه کرد. اگر در فصل زراعی قبل از ظهور گلها کمبود گوگرد محرز گردد با بکار بردن کود تیوسولفات آمونیوم یا سولفات آمونیوم می توان به عملکرد قابل قبول دست یافت یک کود دهی به موقع بهترین عملکرد را دربر خواهد اشت .

مقدار کمی از گوگرد بوسیله برگ جذب می گردد . برای جذب کود در این زمان به باران سنگین نیاز داریم که سولفات قابل حل را به ریشه ها برساند.

کنترل علف هرز

جوانه کلزا به رقابت زود هنگام علف هرز بسیار حساس است . برنامه موثر مبارزه با علف هرز می تواند شامل مبارزه زراعی - مکانیکی و شیمیایی باشد .

اصولاًکلزا یک رقیب خوبی بااکثر علف هرز می باشد .خردل وحشی یک بذر آلوده کننده جدی برای کلزا است که می تواند باعث کاهش کمیت و حتی عدم قبولی آن در بازار گردد . باید توجه ویژه ای به کنترل علف هرز در پیش از کاشت داشت یا در زمین هایی که آلوده به علف هرز می باشد از کاشتن کلزا در آن اجتناب نمود .

علاوه بر عملیات زراعی برای مبارزه با علف هرز ، برای رسیدن به تراکم مناسب در کلزا اصلاح قدرت جوانه زنی باعث می شود به خوبی با علف هرز رقابت کند .

با توجه به تاریخ بذرافشانی ،میزان و عمق کاشت می توان علف هرز چند ساله را در سال قبل برای کاشت کلزا کنترل نمود به علت اینکه بذر کلزا در عمق کمی از خاک کاشته می شود کج بیل و دندان فنری دوار برای مبارزه با علف هرز توصیه نمی شود . این ابزار می تواند به جوانه های کلزا صدمه زده تعداد بوته در هکتار را کاهش دهد.

تری فلورالین و سونالان دو تا علف کش قبل از کاشت مخلوط با خاک هستند و برای مبارزه با علف هرز ارائه شده اند . سموم این علف کش ها در خاک های شنی بافت درشت به میزان کمتر و در خاک های با مواد الی به میزان کم هستند .

تری فلورالین و سونالان بایستی همیشه بصورت قبل از کاشت در خاک های خالی از کشت بکار می رود . هر دوی این سموم نازک برگان یک ساله و بعضی از پهن برگان شامل خرفه یا قازایاغی کوشیا براحتی کنترل می کند ولی خردل وحشی قابل کنترل نیست .

Sethoxydim – quizalofop – clethodim علف کشهای بعد از کاشت در علوفه های نازک برگ بسیار ضروری در کلزا می باشند.

کاربرد مخلوط برای گوزالوفوب و کلتودیم با یک علف کش پهن برگ بصورت زیاد توصیه نمی شود چون ممکن است باعث کاهش کنترل علف هرز نازک برگها شود. قبل از پر کردن مخزن سم به طور کامل بقایای سموم علف کش که برای کلزا مضرر می باشد، بشویید و پاک کنید. بقایای علف کش سلفونیولریا بعلاوه علف کش فنوکسی به مقدار ناچیز می تواند خیلی مضرر به کلزا باشد. کلزا خیلی به راندگی از طریق علف کش پهن برگها از قبیل ۲۴D و MCP - دیکامبا – گلیفسفات و علف کش سولفونیلوریا حساس می باشد. بایستی بسیار احتیاط کرد که راندگی در اثر مصرف این علف کش در زمین کلزا صورت نگیرد .

بیماری گیاه

بیماری گیاهی می تواند مشکل جدی در تولید کلزا باشد. تناوب زراعی بایستی بدقت طراحی شود تا میزان بیماری را در حداقل نگه داشت .

دو تا بیماری عمده در کلزا اسکلروتینیا و ساق سیاه می باشد. بیمارهای کم گزارش شده در کلزا عبارتند از زنگ سفید – لکه سیاه – سفیدک دروغین و زردی مینا. دو نوع بیماری ساق سیاه در کلزا وجود دارد : گونه ضعف (غیر بیماری زا ) و گونه سمی (بیماری زا) که گونه بیماری زای آن ایجاد پوسیدگی عمیق در ساقه گیاه در نزدیکی خاک باعث می گردد. این پوسیدگی قدرت رویش گیاه را کاهش داده و ممکن است باعث حفره در گیاه شود . گونه بیماری زای آن در سال ۱۹۹۱ برای اولین بار در ایالت داکوتا در فصل زراعی در ۲۳ مزرعه کلزا یافت شد . ساق سیاه قارچی است که اسپورها ی آن بوسیله باران و وزش باد یا بذر آلوده انتقال می یابد . واریته هایی از کلزا وجود دارند که به این نوع ساق سیاه مقاوم می باشند.

عموماً گونه آرژانتینی مقاومت بیشتری به این بیماری از خود نشان می دهد .واریته لهستانی بیشتر به این بیماری حساس می باشند .

در نواحی که ساق سیاه کلزا در آنجا گزارش شده است استفاده از ارقام مقاوم به این بیماری و تناوب زراعی در کنترل این بیماری ضروری می باشد . ساق سیاه در خردل مشکل چندانی ایجاد نمی کند زیرا بسیار مقاوم به این بیماری می باشد .

پوسیدگی ساقه اسکلروتینیا ( کپک سفید ) یک بیماری با قدرت کشندگی زیاد در آب و هوای مرطوب می باشد که این قارچ می تواند به شکل جسم سخت سیاه رنگ قارچی بنام اسکلرویتنا حدود ۵-۶ سال در خاک زنده بماند که هر گاه آب و هوا به مدت ۲-۱ هفته بصورت مرطوب باقی بماند با جذب رطوبت خاک اسکلروتینیا جوانه زده و تولید اجسام نازک شبیه قارچ ، بنام آپوتیشا می کند .

آپوتیشا حدود ۹- ۵/۴ سانتی متر طول دارد که میلیون ها اسپور هوایی را تولید می کند .

کلزا اصولاًدر مرحله گلدهی و یک مقدار بعد از گلدهی حساسترین موقع به این بیماری می باشد .اسپورها گلبرگهای کلزا پژمرده شده در آب و هوای مرطوب را آلوده می کنند . آلودگی ایجاد شده در گلبرگهای مرده کلزا به بافت های مجاور منتقل می شود و درنتیجه به شاخه های و گیاه مرده هجوم برده و باعث ایجاد حفره یا مسکن برای خود می نماید .

ساقه های پوسیده شده ، شکل سفیدی به خود می گیرند . آلودگی اسکلروتینیا در کلزا موقعی جدی خواهد بود که آب و هوای مرطوب و خنک دو هفته بعد از خرداد شروع شود و تا اوایل همین ماه که شکوفه دهی صورت می گیرد ادامه یابد .

برای مزارعی که مورد هجوم به اسکلروتینیا شده باشد حداقل به یک تناوب سه ساله زراعی بدون کاشت کلزا توصیه می گردد . در طول مدت این تناوب زراعی ضروری است که از کاشتن محصولات بسیار حساس به این بیماری از جمله آفتابگردان و لوبیای خشک ، اجتناب کرد .

قارچ کش های کوادریس ، رونیلان و تاپسین ام برای از بین بردن و مبارزه با اسکلروتینیا در کلزا به ثبت رسیده است .

تاثیر باز دارندگی در بیماری اسکلروتینیا به موقع قارچ کش نیاز دارد ،کوادریس در مرحله گلدهی ۱۵-۱۰ درصد یا ۳ تا ۷ روز بعد از آغاز گلدهی بایستی بکار برده شود که در این مرحله۱۸-۱۰ گل در ساقه اصلی رقم آرژانتینی وجود دارد . کوادریس ، وقتی اولین گلبرگ کلزا خشک شد و به زمین افتد بایستی بکار برده شود . تاخیر در کاربرد این سم ، از اثرات آن می کاهد .

رونیلان و تاپسین ام بایستی در مرحله گلدهی ۵۰ – ۲۰ درصد یا ۴ تا ۱۰ روز ، بعد از ظهور گل در کلزا صورت می گیرد که در آن موقع ۱۶- ۱۴ گل در ساقه اصلی وجود دارد .

مرحله گلدهی ۵۰ درصد آن موقعی است که کلزا بیشترین توسعه رنگ را در سطح مزرعه دارد. در آن مرحله کمتر از یک سوم نیام ها در ساقه اصلی قرار خواهند داشت و در ضمن محصول بیشتر از ۵ درصد شکوفه بزند اغلب قارچ کش ها تاثیر کمی در کنترل اسکلروتینیا کلزا دارند. کوادریس باید در غلظت ۷۰۰ سی سی تا ۱ لیتر در هر هکتار بکار برده شود که کاربرد مقدار ۷۰۰ سی سی بوسیله ثبت کنندگان سم تایید شده است . این سم اگر قبل از شروع ریزش گلبرگ ها بکار برده شود ،برای کنترل بیماری کافی بنظر می رسد .

مقدار مصرف رونیلان ۷۵۰ تا ۱۱۵۰ گرم و تاپسین نیز با همین مقدار در هر هکتاربکار می رود . اطلاعات جامع نشان می دهد که کاربرد مقدار ۳۵۰ گرم رونیلان و ۴۵۰ گرم تاپسین وقتی بموقع بکار برده شود اثر عالی برای کنترل اسکلرینا در تحت فشار شدید بیماری دارد .

موقعی باید تصمیم به سم پاشی کرد که:

۱) پتانسیل عملکرد بالای نرمال (حدود ۲۵۰۰ کیلو) در هکتار باشد یا قیمت کلزا در حداقل آن باشد .

۲) اگر هوا در موقع گلدهی مرطوب گردد (حداقل ۲۵ تا ۵۰ میلیمتر در عرض دو هفته قبل از گلدهی )

۳) اگر بارندگی بیشتر و رطوبت بالا باشد .

۴) اسکلروتینیا مشکل چندین سال اخیر در مزرعه که بصورت متناوب مورد کشت کلزا قرار گرفته باشد یا اگر مزارع نزدیک به آن ،اگر کلزا در تناوب زراعی سه ساله یا کمتر باشد انتظار می رود که یک قارچ کش حتماً مورد استفاده قرار گیرد .

حشرات

خسارت جدی به گیاه کلزا موقعی اتفاق می افتد که جمعیت سوسک های ککی به حداکثر خود برسد این سوسک ها از گیاهک تازه جوانه زده کلزا تغذیه می کند این زمان مصادف با اردیبهشت تا خرداد است .

سوسک های بالغ از لپه های کلزا و اولین برگ حقیقی کلزا تغذیه می کنند و باعث ظهور سوراخ بزرگی در گیاه می شود و گیاهک که شدیداً صدمه دیده ممکن است بمیرد و گیاهانی که کمتر خسارت دیده اند از کاهش قدرت رشد رنج خواهند برد . هوای آفتابی و داغ باعث فعالیت حشرات برای تغذیه می شود در صورتیکه هوای خنک ومرطوب تغذیه حشرات را کاهش داده و مساعد برای رویش محصول کشاورزی است هوای خشک و گرم باعث پژمردگی و مرگ گیاهی شده و در نتیجه قسمتی از محصول کشاورزی را از دست خواهیم داد .

در بعضی موارد توسعه بیماری در یک مزرعه از حرکت حشرات از یک گیاه به گیاه دیگر اتفاق می افتد که در این مورد ممکن است کل مزرعه سریعاًمورد هجوم قرار گیرد .

خسارت جدی معمولاً وقتی گیاه از مرحله گیاهچه (جوانه زنی ) گذشته، اتفاق نمی افتد زمانی که گیاه کلزا با قدرت رشد نماید، سوسک فقط می تواند باعث ریزش برگ ها شود . تاثیر عمده زمانی اتفاق می افتد که لاروهای این سوسک از ریشه گیاه تغذیه می کند .

گاهگاهی در مرداد ماه تعداد زیادی از سوسک های بالغ تازه پوست اندازی شده بطرف گیاه کلزای نیمه رس حرکت کرده و اپیدرم ساقه ، برگ ها و نیام ها را می جوند که ممکن است باعث خرد شدن نیام و دانه های ریز شوند . در اکثر سال ها محصول کشاورزی به حد کافی از رشد می رسند تا از خسارت جدی بگریزند .

تناوب زراعی می تواند تلفات ناشی از سوسک ککی در گیاهان را کاهش دهد . یک بستر خوب یا مواد غذایی کافی برای گیاه کمک خواهد کرد که از خسارت سوسک در مرحله جوانه زنی که حساس به آن حشره است در بهار بگریزد .

وجود چند تائی از سوسک ککی یا چند سوراخ ایجادشده توسط آن در یک گیاهچه نگران کننده نیست بنابراین اگر سوسک ها زیاد باشند و حدود ۲۵ درصد از برگ ها را سوراخ نموده به زمین بیافتند در کلزا این خسارت اقتصادی است و بایستی سریعاً کنترل گردد . کلید کنترل سوسک ککی نظارت مکرر در مرحله حساس جوانه زنی می باشد .

گاچو – گاچو پلاتینوم – هلیکس اکسترا سموم ضد عفونی کننده بذور ثبت شده در کلزا می باشد. در عملیات آفت کشی از سمومی استفاده کنید که به زنبور عسل آسیب نرساند.

عملیات برای کاهش بذرهای سبز

یک مشکل بزرگ در کلزا ماندن بذربه حالت سبز در کلزا است که هوای خنک ، ابری و مرطوب در زمان رشد گیاه باعث سبز ماندن بذور در تمام واریته های کلزا می شود ، که مشکل بزرگی در تولید کلزا محسوب می شود. در بعضی حالت این مشکل وقتی که کمبود گوگرد اتفاق می افتد،به بدترین شکل نمایان می گردد .

دمای در موقع رسیدگی یک عامل مهمی در تجزیه کلروفیل می باشد . دمای خنک و یک دوره کوتاهی از سرما در مرداد و شهریور فعالیت آنزیم را کاهش داده و باعث تجزیه کلروفیل می شود .

سرما صفر تا ۱درجه سانتی گراد این سیستم را مختل می کند بویژه آن می تواند بر عکس باعث سنتز دوباره شود و این در مرحله توسعه بذر بسیار حساس می باشد و باعث تفاوت میان مزارع مجاور هم که فقط چند روز از نظر بلوغ باهم فاصله دارند یا در یکنواختی رسیدگی باهم متفاوت شوند .

حتی برداشت کلزا ۶-۴ روز قبل از یک سرما باعث باقی ماندن میزان نسبتاً زیادی از کلروفیل در بذر می گردد که باعث تأخیر جوانه زنی ۲ یا بیشتر از دو روز در مراحل رویش نتیجه عدم بلوغ بذر در مرحله چیدن و بذر سبز در مرحله برداشت می باشد. وجود بذر نازک و لاغر در کلزا باعث ایجاد شاخه های فرعی بیشتر در کلزا و تغییراتی در رسیدگی بذر می گردد که علت اصلی آن عدم رسیدگی بذر در هنگام چیدن است و نیز باعث سبز ماندن بذر شود . تولید کنندگان کلزا می تواننداز توصیه های مدیریت برای کاهش مشکلات بذور سبز در آینده بکار ببرند .در زیر به مواردی اشاره می گردد.

▪ مزرعه ای را برای کشت کلزا انتخاب کنید که خوب زهکشی شده و حاصلخیز باشد . - تا آنجا که می توانید در فصل بهار زود بذر خود را بکارید تا حداکثر زمان برای رسیدن بذور کلزا داشته باشد .

▪ بستر بذر محکم و مناسب برای تحصیل عمق صحیح کاشت و تماس خوب بذر با خاک برای تسریع در جوانه زنی .

▪ برداشت کلزا را در مرحله رنگی مورد توصیه برای شرایط هوای مختلف انجام دهید .

▪ سطوح حاصلخیزی کافی و مناسب برای رشد کلزا و رسیدن آن حفظ کنید ، کلزا در اثر تنش حاصل از کمبود مواد غذائی بطور یکسان نخواهد رسید .

▪ نمونه های خاک را برای تعیین مقدار نیتروژن ، پتاسیم ، فسفر و میکرو مغذیها در خاک مزرعه انجام گیرد .

▪ نمونه برداری زود هنگام از بافت گیاه در مرحله روزنه و آزمایش آن برای کاربرد صحیح از میکرومغذی در زمان های معین .

▪ مزارع با حاصلخیزی بالا می توان انتظار داشت که دیرتر به مرحله رسیدگی در سال برسد زیرا با درجه حرارت روزانه پایین تر از معمول در زمان رشد مواجه خواهد شد .

برداشت و کوبیدن

کلزا موقعی می رسد که گیاه به رنگ گاه در آید و بذر آن قهوه ای پر رنگ باشد به خاطر اینکه خرد شدن دانه یک مشکل بالقوه می باشد و توصیه می شود برداشت ، موقعی صورت گیرد که ۳۰ – ۲۰ درصد بذر کلزا از سبز به قهوه ای تغییررنگ داده باشد برای این کار تولید کننده بایستی از جاهای مختلف مزرعه برای تعیین متوسط رسیدگی نیام کلزا را جمع آوری کنند. وقتی محصول آماده برداشت است که دانه سخت و موقعی در بین دو انگشت به همدیگر فشار می دهیم ، نشکند . رطوبت در این مرحله حدود ۳۵ درصد می باشد .

در موقع برداشت سرعت چرخ ها بایستی از یک سوم تا دو سوم حالت طبیعی کاهش یابد . کلزا اگر خوب نرسد به آسانی قابل شکستن است در حالت برداشت FLUFFY دانه های کلزا براحتی توسط باد پراکنده می شود و برداشت کلزا بایستی از پایین ترین قسمت غلافها انجام گردد . این باعث خواهد شد که دستجات علف خشک کلزا به طرف پایین خم شده و از تلفات باد جلوگیری خواهد شد .

وجود غلتک یدک کش در پشت ماشین چیننده، باعث عملیات استانداردی می شود که مطمئن می سازد علف خشک دسته بندی شده در جای خود باقی می ماند. برای کاهش خرد شدن یک نوع کمربند برای چیدن کلزای درو شده استفاده کنید. سرعت غلتک کمباین برای کلزا حدود ۵۰ تا ۷۵ درصد نسبت به برداشت گندم کاهش می یابد. از سرعت بیش از حد غلتک اجتناب کنید زیرا باعث شکستن کلش کلزا می گردد و از اضافه بارگذاری در الک و گذاشتن مواد خارجی مخلط با بذر پاک جداً خوداری کنید. کاه و کلش کلزا و پوست و سبوس آن بایستی در پشت کمباین پراکنده شود.

ذخیره و خشکاندن

مشکلات ذخیره و جابجایی کلزا شبیه کتان می باشد. بذر گرده بوده کوچک ولی سنگین و براحتی غلت می خورد. جعبه های محکم در کامیون انبارهای محکم جهت ذخیره سازی لازم می باشد.

۶ هفته بعد از برداشت، دانه کلزا تعریق کرده سپس گرم می شود و سیلوی آن با رطوبت ۱۰-۹ درصد می تواند اتفاق افتد. کلزا دارای رطوبت ۵/۸ درصد بایستی برای فاصله منظم حرارت مورد امتحان قرار گیرد. اگر برداشت در رطوبت بالا صورت گیرد بایستی بصورت طبیعی یا مصنوعی خشک شود . برای حفظ کیفیت بذر دمای ۴۳ درجه سانتی گراد یا کمتر از آن برای خشک شدن هر چه بیشتر در تولید تجاری لازم است.

اگر یک مقدار چشمگیر از مواد خارجی مثل کاه و کلش با کلزا مخلوط شود. مقرون به صرفه است که قبل از اینکه خشک و انبار گردد از غربال بدور بریزیم .

محصولات کلزا

غذاهای تولید شده از واریته های مختلف کلزا دارای ۳۸ درصد پروتئین می باشد و آمینو اسیدهای کلزا مکمل سویا بوده و این محصول اغلب شامل همان ارزش غذائی را دارا هستند. آزمایش نشان داده است که حیوانات در صورت خوردن مخلوطی از این دو غذا جواب خوبی داده اند در کانادا خوراک کلزا بیش از ۲۰-۱۰ درصد به عنوان سهم غذای برای مرغ– بوقلمون - غاز – اردک – خوک و حیوانات شیری و گوشتی توصیه شده است.

روغن خوراکی کلزا در دو دهه اخیر در بعضی از کشورها برای مصرف انسانها در امریکا توسط FDA تصویب گردیده است . روغن کلزا همانند سایر محصولات نباتی روغنی برای پختن غذاها و دسر بصورت جامد و مایع در بازار موجود می باشد و بدلیل داشتن اسید اولئیک نسبت به دیگر روغنها از اهمیت بیشتری برخوردار است کلزا در محدوده وسیعی از خاکها رشد می‌کند، ولی مناسب‌ترین اراضی برای رشد کلزا ، خاکهایی با بافت متوسط ، زهکشی مناسب ، مواد آلی کافی و PH حدود ۶.۵ می‌باشد. کلزا در شرایط ایستابی ، سیلابی و زهکشی ضعیف زمین و PH پایین‌تر از ۵.۵ نباید کشت شود. کلزا در تناوب هر محصولی که اجازه تهیه بستر مناسب بذر را داده و از توسعه عوامل بیماری‌زای خاک‌زی جلوگیری کند، رشد می‌نماید. بویژه در تناوب با غلات ، عکس‌العمل مطلوبی نشان می‌دهد.

این تناوب باعث کنترل بیماریها ، آفت و علفهای هرز کلزا می‌گردد. کشت متوالی کلزا در یک زمین یا کشت آن در تناوب با سایر گیاهان جنس براسیکا باعث تشدید بیماریهای کلزا می‌گردد، چرا که در این حالت عامل بیماری‌زا می‌تواند در سالهای متوالی در خاک و روی گیاه میزبان باقی بماند و جمعیت خود را افزایش دهد. بنابراین هنگام انتخاب یک منطقه برای تولید کلزا ، توجه به تناوب زراعی منطقه بسیار مهم است.

انتخاب رقم

ارقام کلزا از نظر تیپ رشد با توجه به ریخته ارثی به سه گروه عمده تقسیم می‌شوند.

۱) ارقام کلزا با تیپ رشد بهاره (Spring): این ارقام برای به گل رفتن به درجه حرارت حدود ۳ درجه سانتیگراد به مدت یک هفته نیاز دارند.

۲) ارقام کلزا با تیپ رشد بینابین (Intermediate): این ارقام جهت بهاره سازی یا شروع رشد زایشی به درجه حرارت حدود ۳ درجه سانتیگراد و کمتر به مدت یک ماه نیاز دارند. تیپ رشد بینابین نیز به دو زیر گروه تیپ رشد بینابین زودرس و بینابین متحمل به سرما تقسیم می‌شود.

۳) ارقام کلزا با تیپ رشد زمستانه (Winter): این گروه تحمل به سرمای بسیار خوبی داشته و جهت شروع رشد زایشی به درجه حرارت حدود ۳ درجه سانتیگراد و کمتر به مدت یک و نیم ماه نیاز دارند.

روش کاشت

کلزا را به دو روش دست‌پاش و مکانیزه می‌کارند. در کشت دست‌پاش به میزان بذر بیشتری نیاز خواهد بود. در این روش ، بستر بذر باید کاملا صاف شود و پس از پخش بذر ، یک دیسک یا غلطک بسیار سبک زده شود تا تماس کافی بین بذر و خاک ایجاد گردد. آبیاری باید با دقت زیاد انجام شود تا از شسته شدن بذر و عدم یکنواختی در بستر مزرعه جلوگیری گردد.

در روش کشت مکانیزه هم می‌توان با خطی کار غلات و هم بذرکار پنوماتیک ، عمل کاشت را انجام داد. در هنگام استفاده از بذرکار غلات باید تنظیم دستگاه را با توجه به عمق مناسب کاشت و میزان بذر مطلوب تغییر دارد. این عمل کمی مشکل است زیرا که بذر کلزا نسبت به بذر غلات ریزتر بوده و عمق کاشت آن سطحی‌تر می‌باشد. همچنین می‌توان از موزع مخصوص کلزا و تثبیت کننده عمق در این دستگاهها استفاده نمود.

از آنجایی که شرایط فیزیکی خاک در همه مناطق کشور مناسب نبوده و تمامی بذور کلزای کشت شده قادر به سبز شدن نمی‌باشند، بنابراین استفاده از دستگاه پنوماتیک بجز در مناطق خاص کشور توصیه نمی‌شود. در هر روش کاشت ، استفاده از لولر قبل از کاشت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و عامل مهمی در سبز یکنواخت و آرایش مناسب بوته‌ها می‌باشد.

شروع کاشت و شناسایی مراحل رویش

▪ تا آنجا که می‌توانید کاری کنید که گیاه هر چه زودتر سبز شود تا از قرار گرفتن جوانه‌ها در معرض بیماریهای خاک‌زاد جلوگیری شده و از تبدیل علفها به رقیب زراعت جلوگیری گردد.

▪ بذر را در عمق ۵.۱ تا ۵.۲ سانتیمتری و در رطوبت بکارید و یا مزرعه را بلافاصله آبیاری کنید.

▪ دمای خاک برای سبز شدن حداقل باید ۱۰ درجه سانتیگراد یا بیشتر باشد.

▪ کلزای پاییزه را زمانی کشت کنید که قبل از رسیدن سرمای منطقه حداقل ۸ برگ کامل داشته و یک رزت قوی تشکیل داده باشد.

▪ از بذرهای تمیز و گواهی شده استفاده کنید.

▪ بذرهای چاق و به خوبی رسیده بخرید.

▪ از بذرهایی با ۹۵ درصد قوه نامیه و یا درصد قوه نامیه بالاتر استفاده کنید تا به سبز یکنواخت برسید.

کاشت خیلی عمیق بذر توسعه بیماریهای جوانه را تشدید می‌کند.

مقدار بذر

▪ کلزا را در بستری بکارید که به حد کافی چسبندگی داشته باشد. در غیر اینصورت عمق کاشت را نمی‌توان کنترل کنید.

▪ بستر کاشت هنگامی که چسبندگی کافی دارد که وقتی وارد آن شدید، بیشتر از ضخامت کفه چکمه‌های کار در خاک فرو نرود.

▪ هر ساله تصمیم‌گیری در مورد فشرده کردن خاک را بر پایه شرایط خاک انجام انجام دهید. معمولا خاکهای ریز بافت به سادگی و بیش از حد بهم می‌چسبند، و وقتی چسبیدند می‌توانند چنان فشرده شوند که تامین اکسیژن برای رشد جوانه محدود شود.

▪ دامنه تغییرات بذر مصرفی ۵ تا ۱۰ کیلوگرم در هکتار است.

▪ مزرعه را طوری بکارید که متناسب با شرایط خاک و احتمال مقابله با تنشها در هر متر مربع ۷۵ تا ۱۸۵ بوته داشته باشید.

زراعت

▪ کلزا را همانند گندم در فواصل ردیفهای ۱۵ تا ۲۵ سانتیمتری بکارید. فاصله ردیفهای زیاد سبب رشد شدید بوته‌ها و ایجاد مشکل در برداشت می‌گردد.

▪ ریزی و درشتی دانه بر مقدار بذر مصرفی تاثیرگذار است. هر قدر دانه‌ها درشت‌تر باشند، در هر کیلوگرم بذر تعداد کمتری بذر وجود دارد و در نتیجه مصرف بذر بیشتر می‌شود.



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

خط تولید مواد غذایی

خط شیر استریل :

 

شیر استریل از بهترین شی کارخانه که total count پایین دارد تهیه می شود و این شیر باید T.C< 2000 باشد . ابتدا کل دستگاهها و مسیر استریل می شود یعنی باید ضد عفونی گردد که این عمل توسط بخار انجام می شود .

عمل استریل توسط سیستم UHT انجام می شود شامل سر لوله که بخار آب توسط فشار و حرارت 150 درجه به درون آب اطراف آن تزریق می گردد و باعث می شود دمای آن به 140درجه برسد عمل استریل با دمای 130 تا 140درجه وبه مدت 2تا 3 ثانیه در لوله holding انجام می گیرد و بعد از طی مسیر این شیر توسط آب سرد میشود تا به دمای 40-35 رسیده و سپس وارد تانک acceptic می شود و عمل بسته بندی به صورت اسپتیک است برای بسته بندی نوار از آب اکسیژنه رد می شود نوار ضد عفونی شده و سپس این نوار پایین آمده بصورت لوله ای در آمده ومیزان مشخصی در آن ریخته شده و سپس بسته بندی می شود برای استریل کردن خامه باید قسمتی از لوله ها صرف شود . چون خامه ویسکوزیته بالایی دارد و سبب می شود که مدت زمان حرارت بیشتری ببیند .

برای CIP از سود و اسید استفاده می شود با مدت زمان 100 ثانیه به درون لوله ها تزریق شده و داخل لوله ها چربی ها و مواد پروتئینی را جدا می کند غلظت سود 3% است . در دمای 85 درجه و به مدت 2700 ثانیه سیر کوله می شود سپس با آب شسته و مجددا اسید 2/1 % با دمای 75 درجه به مدت 1600 ثانیه سیر کوله می شود به مدت 300 ثانیه آب می زنند .

محصولات استریل 10 روز در 30درجه و 50 درجه انکوبه می شوند.

برای مدت shelf life که به صورت تجربی بدست می آید یک batch را باز کرده و می فهمند که چقدر می باشد .



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

اثر تاریخ کاشت بر اجزای عملکرد و عملکرد دانه و روغن ارقام کلزا در کرمانشاه

 

به منظور بررسی و تعیین تاریخ کاشت و رقم از لحاظ عملکرد دانه و روغن، آزمایش در سال 1379 در منطقه اسلام‌آباد کرمانشاه و به صورت طرح کرت‌های خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی در 4 تکرار انجام گرفت. تاریخ کاشت به عنوان عامل اصلی در 4 سطح (18 و 28 شهریور؛ 7 و 17 مهر) و فاکتور فرعی شامل پنج ژنوتیپ رقم کلزای پاییزه (اورینت، طلایه، آکاپی، اس.ال. ام 046 و کلورت) بود. نتایج به دست آمده نشان داد که عملکرد دانه و اجزا عملکرد و هم چنین ارتفاع بوته، عملکرد بیولوژیکی، تعداد شاخه‌های فرعی، تعداد بوته در متر مربع، شاخص برداشت و درصد و عملکرد روغن در سطح احتمال یک درصد تحت تاثیر تاریخ کاشت اختلاف معنی‌داری داشته و اولین تاریخ کاشت از نظر صفات فوق برتر بود. ارقام مورد آزمایش از نظر عملکرد و اجزا آن و سایر صفات فوق در سطح احتمال یک درصد اختلاف معنی‌داری داشتند. در بین ارقام مورد نظر بیشترین و کمترین عملکرد دانه به ترتیب برای رقم اس. ال. ام 046 با 2.59 تن در هکتار و رقم آکاپی با 1.77 تن در هکتار به دست آمد و نتایج عملکرد روغن نیز تابع چنین روندی بود. با تاخیر در کاشت عملکرد دانه برای ارقام کلزای مورد بررسی کاهش نشان داد، که این موضوع متاثر از مصادف شدن مراحل گلدهی و نمو غلاف و دانه به گرما می‌باشد. در مجموع، بالاترین مقدار عملکرد دانه از رقم اس. ال. ام 046 (4.08 تن در هکتار)، در تاریخ کاشت اول به دست آمد

برآورد پارامترهای ژنتیکی برای عملکرد، اجزاء عملکرد و میزان گلوکوزینولات در کلزا

هشت ژنوتیپ کلزا شامل شش رقم و دو لاین اصلاح شده جهت برآورد پارامترهای ژنتیکی تعداد غلاف در ساقه اصلی، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و میزان گلوکوزینولات کل مورد استفاده قرار گرفتند. تجزیه واریانس بر اساس روش هیمن مبین قابلیت ترکیب پذیری عمومی (a) و خصوصی (b) معنی دار برای خصوصیات مورد مطالعه به استثناء وزن هزار دانه بود، که نشان دهنده اهمیت اثرات افزایشی و غیر افزایشی در کنترل ژنتیکی آنها است. برای وزن هزار دانه فقط قابلیت ترکیب پذیری عمومی معنی دار گردید. برآورد نسبت میانگین مربعات قابلیت ترکیب پذیری عمومی به قابلیت ترکیب پذیری خصوصی معنی دار و قابلیت توارث خصوصی بالا برای وزن هز



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

کشت گلخانه ای

مقدمه

هر یک از گیاهان برای داشتن رشد مطلوب نیاز به شرایط خاصی از نظر شدت نور ، دمای روزانه ، دمای شبانه ، میزان رطوبت نسبی هوا و رطوبت خاک دارند . برای تولید و پرورش تجاری گیاهان با کیفیت بالا و در تمام طول سال باید شرایط محیطی مطلوب به همراه کنترل عوامل خسارت زا نظیر باد ، طوفان های ویرانگر ، سرما و یخبندان و ..... از طریق ساختمانی بنام گلخانه هستیم که به عنوان محیط کنترل شده مطرح می گردد و با توجه به نیاز روزافزون بازار ، چه از نظر تولید گل و گیاهان زینتی و چه از نظر سبزیجات و صیفی جات خارج از فصل این روش تولید امروزه به یکی از سود آورترین بخشهای کشاورزی تبدیل شده است که البته سرمایه گذاری اولیه فراوانی را نیز طلب می کند . با توجه به سرمایه گذاری زیادی که در این زمینه صورت می گیرد فقدان مدیریت صحیح در احداث گلخانه ، انتخاب مکان ، نوع گلخانه و پوشش آن باعث عدم بهره وری مناسب از سرمایه و امکانات خواهد شد .

 

تعریف گلخانه

گلخانه یاGreen house به فضای محدودی اطلاق می¬شود که قابلیت کنترل شرایط محیطی مناسب را برای رشد گیاهان از نواحی مختلف در طی فصول مختلف یک سال داشته باشد. طبق این تعریف از جمله عملکرد گلخانه، فراهم کردن شرایط محیطی لازم و مورد نیاز محصولی معین است.گل¬خانه¬ها بر حسب اینکه چه نوع مصالح ساختمانی در آن‌ها بکار برده شده است به نوع ثابت و متحرک تقسیم‌بندی می شوند.گلخانه¬های ثابت، به گل¬خانه¬هایی گفته می‌شود که مصالح ساختمانی بکار رفته در آن‌ها از جنس پایدار و با دوام باشد. پس باید سالیان سال از آن‌ها استفاده کرد.

 

محل احداث گلخانه

 

یکی از اولین تصمیماتی که باید اتخاذ شود، این است که گلخانه به صورت یک واحد جداگانه، در تماس باساختمان های موجود و یا بصورت بخشی از ساختمانهای جدید ساخته شود. گلخانه های متصل به هم معمولاً هزینه های ساخت و گرمایش کمتری داشته و دسترسی آسانتری دارند، اما گیاهان نورکمتری دریافت می کنند. گلخانه های متصل به هم باید رو به جنوب ساخته شوند. یک گلخانه مستقل می تواند در محلی دورتر از ساختمانهای موجود ساخته شود. گیاهان در چنین گلخانه ای نور خورشید را از همه جهات دریافت می کنند. این گلخانه ها از لحاظ ساخت و سیستم حرارتی بسیار گران هستند و هزینه های فوق العاده ای برای خطوط آب و برق لازم دارند. یک گلخانه می تواند در هراندازه ای ساخته شود اما کوچکترین گلخانه ای که می توان در نظر گرفت چیزی در حدود 200 فوت مربع است (18.4 متر مربع ). گلخانه های کوچکتر به نسبت از لحاظ ساخت و عملکرد بسیار گران هستند .

مسائلی که باید برای احداث گلخانه در نظر داشت عبارتند از:

• دسترسی به راههای حمل و نقل که با احداث هر چه نزدیکتر به راههای اصلی این مشکل به حداقل می رسد .

• نوع سوخت مصرفی در گلخانه؛در مناطقی که امکان دسترسی به گاز طبیعی وجود دارد می توان با کاربرد این سوخت ارزان هزینه ها را به مقدار زیادی در تولید فصل سرما کاهش داد .

• دسترسی به منابع آب با کیفیت و کمیت مناسب .

• اثرات محیطی؛ جایی که دائماً دارای آب و هوای نامساعد ، بارانهای شدید ، سایه ناشی از واقع شدن در دامنه شمالی کوههای بلند و یا درختان سربه فلک کشیده می باشد مناسب احداث گلخانه نیست . شدت نور یکی از عوامل تعیین کننده محسوب می گردد .

• نوع محصولی که در برنامه تولید قرارمی گیرد . با توجه به اینکه گرایشها به سمت تولید اختصاصی محصولات است و دستور کار تولید پس از مطالعه ابتدایی بازار داخلی و خارجی مشخص می گردد قبل از احداث ، ابتدا بایستی تعیین کنند که چه محصولی تولید شود سپس تصمیم به احداث گلخانه در منطقه و اقلیمی مناسب آن محصول بگیرید . *در نظر داشتن قوانین مربوط به زمین محدوده های شهری و احداث و بهره برداری از گلخانه ها و ....

• محل احداث بایستی حتی الامکان مسطح باشد چرا که در صورت ناهمواری و شیبدار بودن ، ایجاد یک گلخانه بزرگ با مشکلات و هزینه های زیادی برای تسطیح همراه خواهد بود .

جهت گلخانه ها

اسکلت گلخانه سایه ایجاد می کند و با توجه به زاویه تابش این سایه ها متفاوت است لزوم توجه به این امر بویژه در تولید زمستانه حائز اهمیت است چرا که تغییرات اندکی دردرصد نور رسیده به گیاهان می تواند نقش بسزایی در کمیت و کیفیت تولید داشته باشد .موقعیت گلخانه باید به صورتی باشد که بیشترین مقدار نور را دریافت نماید. اولین انتخاب برای موقعیت گلخانه به صورت نمای جنوبی یا جنوب شرقی می باشد. نور تمام روز بهترین شرایط را برای گیاه فراهم می کند. البته نور تابیده شده ازجانب شرق، به هنگام صبح، برای گیاهان کافی می باشد. نور صبح بیشترین مطلوبیت را داراست، زیرا که به گیاهان اجازه داده می شود که فرایند تولید غذا را زودتر آغاز نمایند.واین موضوع منجر به حداکثر رشد می شود. بالطبع انتخابهای بعدی، نمای جنوب غربی و نمای غربی می باشد؛ چرا که دریافت نور دیرتر صورت می گیرد. نمای شمالی کمترین مطلوبیت را دارد و فقط برای گیاهانی که نور کمی احتیاج دارند مناسب می باشد .

درختان برگ ریز مانند افرا و بلوط می توانند به طور مؤثری از نور شدید بعد ازظهر تابستانی با ایجاد سایه بکاهند. البته باید توجه داشت که درختان در هنگام صبح، بر روی گلخانه سایه نیاندازند. این درختان در زمستان اجازه می دهند که نور کافی به گلخانه برسد؛ چرا که در پاییز برگهای خود را از دست می دهند.

 

جریان هوا در گلخانه

گردش هوا در گلخانه ضروری است. وقتی که یک گیاه در معرض جریان هوای تازه درخارج از گلخانه باشد، هوای تازه در نزدیکی برگها تأمین شده و گیاه می تواند اکسیژن پس داده و از دی اکسید کربن تازه استفاده نماید. جریان هوا همچنین به پایین نگه داشتن رطوبت نسبی و کنترل دما در گلخانه کمک می نماید . گلخانه های تجاری به همه نیازمندی های اشاره شده در بالا و حتی بیشتر از آن وابسته اند. در یک گلخانه تجاری هدف اصلی سود دهی است؛ برای رسیدن به این هدف، گلخانه باید از لحاظ تأمین شرایط محیطی مطلوب کارآمد باشد. نور و دمای گلخانه باید به طور سخت و جدی کنترل شود. اخیراً کامپیوترها برای چنین کنترل هایی به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته اند. همچنین وجود گازهای سمی و گرد و غبار در گلخانه ممکن است یک مشکل جدی باشد. این گازها شامل مونو اکسید کربن، اکسید نیتروژن و دی اکسید نیتروژن می باشند؛ که ممکن است از وسایل حرارتی متصاعد شوند .

 

کنترل شرایط محیطی گلخانه

 

فعالیتهای شیمیایی صورت گرفته در فرآیند فتوسنتز گیاهان، مستقیماً متأثر از شرایط محیطی می باشد. فتوسنتز به عواملی مانند دما، شدت نور و وجود آب و مواد غذایی وابسته است. تنفس گیاه نسبت به دما ی محیطی متفاوت می باشد .محدوده دمایی توصیه شده برای بیشتر گیاهان گلخانه ای که منجر به بالاترین بازده فتوسنتزی می شود، چیزی بین 50 تا 85 درجه فارنهایت می باشد. بنابراین بدون توجه به اینکه گلخانه برای چه کاری مورد استفاده قرار می گیرد، باید محیط آن کنترل شده باشد؛ این کار برای سلامت گیاهان گلخانه ضروری می باشد.

درجه حرارت در گلخانه ها

تنظیم درجه حرارت در گلخانه¬ها شرط اولیه برای رشد و نمو بسیاری از گیاهان است. نیاز گیاهان به درجه حرارت دامنه¬های مختلفی دارد. بعضی از گیاهان درجه حرارت¬های بالاتری نیاز دارند مثل گیاهان مناطق گرمسیری. بعضی دیگر در درجه حرارت¬های کمتر از 20 درجه سانتیگراد هم بخوبی رشد و نمو می¬کنند، مانند گیاهانی که از مناطق سردسیری منقل شده‌اند نظیر پامچال که در جنگل‌های شمال دیده می‌شود.

اما چگونگی تنظیم درجه حرارت در گلخانه¬ها بستگی به سیستم گرمایی دارد. انواع بخاری‌ها یا سیستم‌های گازی و ... می‌توانند مورد استفاده قرار بگیرند. سیستم های حرارتی باید توان توزیع یکنواخت دما راداشته باشند و فاقد اثرات زیست محیطی باشند. دمای روزانه و شبانه توصیه شده برای چند محصول متداول گلخانه ای؛

محصول دمای شبانه ( F) دمای روزانه ( F)

گوجه فرنگی 66-60 80-70

کاهو 55 78-70

خیار 65 80

فلفل 62 80-70

گل داودی 63-62 80-75

گل شمعدانی 60-55 75-70

 

نیاز نوری گیاهان

همه گیاهان به یک اندازه به نور نیازمند نیستند. بعضی از گیاهان نیاز به نور فراوانی دارند و بعضی دیگر به نور کمتری نیاز دارند.گیاهان از نظر نیاز نوری به سه گروه تقسیم می شوند.

گیاهان روز بلندLDP: Long Day Plants برای به گل رفتن بین 10 تا 14 ساعت به نور نیاز دارند، مانند گیاهان فصلی تابستانه نظیر آحار، اطلسی، ناز و میمون.

گیاهان روز کوتاه SDP: Short Day Plants برای به گل رفتن نیاز نوری کمتر از 12 ساعت دارند. که در نقطه مقابل گیاهان روز بلند قرار می‌گیرند، مثل گل داودی.

گیاهان بی تفاوت به طول روز NDP: Neutral Day Plants برای نگهداری در منزل بسیار مناسب و مطلوب هستند. مثل گل حنا یا بگونیا که حساسیتی نسبت به طول روز ندارند و در تمام طول سال گل دارند.

 

آبیاری گلخانه ها

 

تأ¬مین رطوبت یکی از پارامترهای مهم برای رشد و نمو گیاهان است، البته باید نیازهای رطوبتی گیاهان را بشناسیم. بعد از شناخت نیاز رطوبتی گیاهان، آن‌ها را در گلخانه¬های خاص خود جایگزین می¬کنیم یعنی همه گیاهان در یک نوع گلخانه نگهداری نمی‌شوند. در سطوح تخصصی و بزرگ، هر گلخانه برای یک محصول و یا تعدادی محصول مشابه با نیاز¬های یکسان در نظر گرفته می‌شود.انواع روش های آبیاری به طور خلاصه به شرح زیر است.

آبیاری سطحی(ثقلی) سیستم های آبیاری سطحی راندمان پایینی داشته و اتلاف آب در آن بالا است.در عین حال باعث شستشوی املاح افزایش رشد علف های هرز و بروز انواع بیماری های قارچی و انگلی و پوسیدگی می شود.این سیستم ها به صورت آبیاری کرتی و نواری اجرا می گردد.

آبیاری تحت فشار

1- آبیاری بارانی :هدف از آبیاری بارانی توزیع یکنواخت آب برای تمام گیاهان و کاهش دمای محیط و افزایش رطوبت است.راندمان مصرف آب 75در صد است.هزینه اولیه زیاد از معایب این سیستم است.

2- آبیاری قطره ای :در این روش آب،کودهای شیمیاییو سایر مواد مورد نیاز گیاه به صورت محلول توسط قطره چکان های نصب شده روی لوله های جانبی در اختیار گیاه قرار می گیرد.راندمان مصرف آب 90 در صد است و چون قطره چکان ها در کنار بوته یا ساقه گیاه قرار می گیرند امکان رشد و توسعه علف های هرز از بین می رود.

 

گاز کربنیک در گلخانه¬ها

کاربرد Co2 تقریباً معادل استفاده از مواد غذایی، کاربرد پیدا کرده است. در کشور ما که گیاهان از لحاظ نوری در وضعیت مناسبی قرار دارند می‌توان با بالا بردن مصرف Co2 راندمان محصول را نیز بالاتر برد.وجود Co2برای انجام عمل فتوسنتز ضروری است. این واکنش شیمیایی منجر به تولید محصول سبز می¬شود . در این واکنشCo2 عامل بسیار مهمی تلقی می¬شود.سالهای زیادی است که به منابع غنی سازی دی اکسید کربن در گلخانه ها، برای افزایش رشد و تولید گیاهان پی برده شده است. دی اکسید کربن یکی از ضروری ترین اجزاء فتوسنتز می باشد.فتوسنتز یک فرآیند شیمیایی است که انرژی نور خورشید را برای تبدیل دی اکسید کربن و آب به مواد قندی در گیاهان سبز مورد استفاده قرار می دهد؛ سپس این مواد قندی در خلال تنفس گیاه برای رشد آن مورد استفاده قرار می گیرند. اختلاف بین نرخ فتوسنتز و تنفس، مبنایی برای میزان انباشتگی ماده خشک در گیاهان می باشد. در تولید گلخانه ای، هدف همه پرورش دهندگان، افزایش ماده خشک و بهینه سازی اقتصادی محصولات می باشد. دی اکسید کربن با توجه به بهبود رشد گیاهان، باروری محصولات راافزایش می دهد. بعضی از مواردی که باروری محصولات به وسیله غنی سازی دی اکسید کربن افزایش داده می شود عبارتند از : گلدهی قبل از موعد ،بازده میوه دهی بالاتر،کاهش جوانه های ناقص در گلها،بهبود استحکام ساقه گیاه و اندازة گل.بنابراین پرورش دهندگان گل و گیاه باید دی اکسید کربن را به عنوان یک مادة مغذی در نظر بگیرند.

 

زهکشی گلخانه

از موارد مهمی که در احداث یک گلخانه توجه به زهکشی گلخانه است . در مناطقی با زمینهای دارای بافت سخت و با لایه تحت الارض غیر قابل نفوذ با قرار دادن لوله های سفالی منفذ دار زیربسترها و یا به طرق ابتکاری دیگر تمهیدات لازم را در جهت بهبود زهکشی می اندیشند

 

بادکشن

در مناطق باد خیز ردیفی از درختان و یا یک مانع طبیعی مثل تپه برای کاهش خسارت باد استفاده می شود . حداقل فاصله درختان از گلخانه در شرق و غرب بایستی حدود 5/2 برابر ارتفاع درختان باشد . این فاصله در قسمت جنوبی بیش از یک ارتفاع درختان است .

انواع پوششهای گلخانه ای

شیشه

 

تا قبل از سال 1950 فقط گلخانه های شیشه ای وجود داشت امروزه این گلخانه هاپرهزینه ترین نوع گلخانه محسوب می گردد .چون مصرف سوخت در این گلخانه ها بالاست ، نیاز به اسکلت های محکم دارند . بسته به پهنای گلخانه از اسکلتهای مختلفی می توان برای بنای آن استفاده نمود . در پهنای کمتر از 6 متر اسکلت چوبی بدون نیاز به ستونهای میانی قابل استفاده است . برای گلخانه هایی با پهنای تا حدود 12 متر اسکلت لوله ای بدون نیاز به ستون های عمودی وسط قابل کاربرد هستند ولی بایستی برای استحکام به قاب پنجره ها متصل شوند .

پوششهای پلاستیکی

پوششهای پلاستیکی می تواند از جنس پلی استر ، پلیوینل کلراید (P.V.C) پلی وینل فلوراید(P.V.F) باشد . از مزایای این پوششها عدم نیاز به اسکلتهای سنگین وکاهش هزینه گرم کردن تا حدود 40% نسبت به گلخانه های

شیشه ای یک لایه است . امروزه گلخانه های پلاستیکی درصد بالایی از گلخانه های دنیا را به خود اختصاص می دهند . ولی در اروپای شرقی محبوبیت چندانی ندارد .عیب پوششهای پلاستیکی دوام کم آنهاست چرا که اشعه ماورای بنفش خورشید باعث شکنندگی و تیرگی پلاستیک می شود . اغلب پوششهای پلاستیکی از نوع پلیاتیلن بوده که معمولاً به ماده مفاوم کننده در مقابل UV( اشعه ماورای بنفش ) آمیخته شده اند که در این صورت طول عمر آنها تا حدود 3 سال قابل افزایش است . همچنین عیب دیگر این پوششها این است که در زمستان اگر هوای گلخانه سردتر بوده و با برخورد هوای مرطوب داخل گلخانه قطرات بخار آب بر روی آنها تشکژل می گردد که با پیوستن به هم بزرگ شده و با چکیدن قطرات بر سطح برگها باعث بالا رفتن رطوبت سطح برگ و ایجاد بیماری های قارچی می گردند و از طرفی با ریزش قطرات بر کف گلخانه ها باعث افزایش رطوبت بسترخاکها و کاهش میزان اکسیژن خاک می شوند . که تداوم این امر می تواند منجر به کاهش جذب عناصر غذایی و کاهش رشد عمومی گیاه شود . راه حل این مشکل استفاده از اسپری محلول مواد شوینده در آب است که بر روی سطح داخلی پوشش می پاشند که البته این مواد خیلی زود پاک می شوند . حسن این کار جلوگیری از بزرگ شدن قطرات است . امروزه در کشورهای پیشرفته پلی اتیلن و سایر پوششهای پلاستیک را به مواد نگهدارنده نور مادون قرمز (IR) آمیخته می کنند که تلفات دمای گلخانه را در شب 15 تا 25 درصد کاهش می دهند .

PVF نیز یکنوع پوشش پلاستیکی جدید است که تا ده سال دوام داشته و واکنش آن نسبت به نور و قیمت آن تقریباً معادل شیشه است . پوششهای دوبل پلاستیکی نیز کاهش هزینه سوخت تا یک سوم نقش موثری دارند . انجام پوششهای دولایه در اسکلت های سوله ای که ستون کمتری دارند راحت تر است . فاصله بین دولایه پایینی از 10-25/1 سانتی متر کمتر یا بیشتر نباشد.گلخانه های نیمه استوانه ای برای پوششهای دولایه ای مناسب می باشند .میزان کشیدگی پلاستیک بسیار مهم است . هنگامی که در یک روز سرد نصب شود می بایست آن را محکم کشید و در روز گرم کمتر کشیده شود با در هوای سرد منقبض و پاره نگردد . امروزه اکثر گلخانه های جدید در آمریکا چه به صورت دایم و یا موقت با پوششهای پلاستیکی ساخته می شوند.

 

سکوها و بسترهای کشت

 

 

سکو بخشی از فضای گلخانه است جایگاهی است برای قرار گرفتن گلدان ها یا کشت گیاهان در بستر های بالا تر از سطح زمین همانگونه که از نام آن پیدا است ، سکوها همواره در سطحی بالاتر از کف گلخانه ها قرار می گیرند . این عمل ضمن جلوگیری از گسترش عوامل آلوده کننده و بیماری زای گیاهی به تهویه بهتر و گرم شدن زودتر بستر کمک می کند . انتخاب شکل سکوها و مواد سازنده آنها به نوع گیاه ، گلخانه و سلیقه سازنده بستگی دارد . به طور کلی ویژگی های یک سکوی خوب عبارت است از:

الف _ از زهکشی مطلوبی برخوردار باشند .

ب_ پهنای آن طوری باشد که کارگران به آسانی به مرکز سکو دسترسی داشته باشند .

ج_ طوری نصب شده باشد که حداکثر نور را جذب کنند .

کارکردن با سکوها برای قرار دادن گلدان ها به کارگران این امکان را می دهد که بدون



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

تعريف گلخانه

 

گلخانه عبارت است از محلي كه در آن شرايط محيطي شامل دما ، نور و رطوبت ,قابل كنترل است . هدف از احداث آن پرورش محصولات در خارج از فصل ، صرفه جويي در ميزان مصرف آب ، استفاده از بذر و خاك با كيفيت بالا به منظور دست يابي به حداكثر سود دهي مي باشد .

 

تقسيم بندي گل خانه :

الف) بر اساس شكل ساختمان به سه شكل يك طرفه ، دوطرفه و نيمه دو طرفه احداث مي شود .

ب) از نظر اسكلت گلخانه :

شامل دو گروه دائمي و موقت مي شود . دوام گلخانه بر اساس اينكه جنس آن از آلومنيوم چوب ، لوله هاي فلزي گالوانیزه ، پلی ونیل فلوراید و يا پلي و نيل كلرايد ( P.V.C ) باشد متفاوت است . چهارچوب گل خانه بايد به گونه اي باشد كه در مقابل شرايط نامساعد مانند وزش باد شديد و تجمع برف مقاومت داشته باشد . سيستم هاي تهويه خودكار دريچه هاي شيشه اي و درب هاي حفاظ دار هم جز مهمي از طراحي گلخانه مي باشد . در آغاز كار هزينه ها ممكن است فرد را به داشتن يك گلخانه كوچك محدود كند . اما مي توان بعد از مدتي آنها را توسعه داد اجزاء تشكيل دهنده گلخانه

اجزاء اصلی تشکیل دهنده گلخانه عبارتند از:

1- اسكلت گلخانه

2- پوشش شفاف گلخانه

3- سكوهاي گلخانه

4- راهروها

5- هواكش هاي گلخانه

6- اتاق كار گلخانه

اسكلت گل خانه :

اسكلت گلخانه شامل قسمتي است كه پوشش پلاستيكي را نگه مي دارد بايد محكم و در عين حال سبك بوده و تا حد امكان سايه اندازي كمتري داشته باشد علاوه بر اين نكاتي مانند قيمت مناسب و دوام نيز بايد در نظر گرفته شود . در حال حاضر اسكلت گلخانه هاي پلاستيكي و شيشه اي اكثراً از آهن گالوانيزه و يا آلومنيوم ساخته مي شود كه سبك است و كمتر جلوي نفوذ نور را مي گيرد . معمولاً جنس اسكلت را از لوله هاي فلزي ( آهن گالوانيزه ) و يا در گلخانه هاي سنتي از جنس چوب انتخاب می کنند . در صورت استفاده از چوب به عنوان اسكلت بايد در نظر داشت كه با وجود هزينه هاي کم اوليه كه در بلند مدت به دليل امكان پوسيدگي و جلوگيري از نفوذ نور و سايه اندازي نسبي مقرون به صرفه نخواهد بود . در انتخاب اسكلت گلخانه نكات زير بايد در نظر گرفته شود :

1- هرچه گلخانه بزرگتر باشد كنترل شرايط محيطي در آن سخت تر است

2- در صورتي كه بخواهيم سطح زيادي را به كشت اختصاص دهيم مي بايست آن را به قطعات كوچك تقسيم نمائيم تا بتوانيم در آن دما و تهويه را كنترل كنيم { اندازه گلخانه استاندارد 540 متر مربع است( 9 متر عرض 60 متر طول )} .(به نقل از کتاب کشت گیاهان گلخانه خیار و گوجه فرنگی مهندس جعفر نیا بر اساس استاندارد فائو گلخانه استاندارد جهت ایران از نوع مرکب سه دهانه ای با مساحت ۱۰۰۰ متر مربع می باشد)

3- هر چه شيب سقف بيشتر باشد استحكام گلخانه بيشتر خواهد شد . ضمناً در گلخانه هاي كه ارتفاع آنها بيشتر است به دليل آن كه هواي گرم و آلوده در فضاي بالا جمع مي شود محيط اطراف بوته ها سالم تر بوده و گياه بهتر رشد مي كند . ( تنها ايراد آن هزينه بيشتر جهت گرم و سرد نمودن فضاي اضافه است ) در تونل هاي پلاستيكي شيب سقف بين 25 تا 30 درجه در نظر مي گيرند

4- گلخانه را نبايد عمود بر باد شديد احداث نمود بهترين حالت آن است كه طول گلخانه تقريباً در امتداد جهت وزش بادهاي محلي باشد .

پوشش گلخانه :

بهترين خصوصيت پوشش گلخانه توانائي عبور نور و حرارت آفتاب است هيچگاه انتقال نور به صورت 100% درصد انجام نمي شود . زيرا در حالت عادي مقداري از نور جذب پوشش گلخانه گرديده و يا منعكس مي شود پوششهاي گلخانه از جنسهاي مختلفي مانند شيشه پلاستيك ( پلي اتلين‌) پلي كربنات ، فايبر گلاس پلي استر و يا P.V.C انتخاب مي كنند بين پوشش هاي مختلف شيشه از لحاظ عبور نور و پلاستيك از نظر نگهداري حرارت از بقيه بهتر است . هر چه درصد آهن در شيشه بيشتر باشد آن را كدرتر مي كند . پوشش شيشه اي دائماً تهويه مختصري در گلخانه ايجاد مي نمايد و به دليل خارج كردن رطوبت اضافي كمتر از پوشش پلاستيك عرق مي كند . معمولاً پوشش گلخانه هاي كماني كه جهت كشت گياهان جاليزي استفاده مي شود از جنس پلي اتيلن ساخته مي شود . پلي اتيلن از نظر شيميايي خنثي است براق و لغزنده بوده و حتي در سرماي زياد نور از اين پوشش ها عبور مي كند و بسته به نوع آن در مقايسه با شيشه بيش از 10% نور كمتري عبور خواهد كرد . در صورت استفاده از پوشش دو لايه مي بايست بين دولایه 10 سانتی متر فاصله وجود داشته باشد . و لايه داخل بدون هيچ گونه درز و شكافي سرتاسر سقف را بپوشاند . كه در غير اين صورت هواي مرطوب بين دو لايه نفوذ كرده و عرق حاصل باعث مخلوط شدن با غبار بين دو لايه گرديده و پوشش را كدر مي سازد نتيجتاً نور كمتري به بوته مي رسد و رشد گياه كاهش مي يابد . سقف هاي فلزي قوسي شكل ( كوانست) براي پوشش پلاستيكي از سقف هاي زاويه دار بهتر است بهترین موقع كشيدن پلاستيك بر روي اسكلت گلخانه در روزهاي گرم و آفتابي كه نسبتاً پلاستيك گرم و بهتر روي سقف مي نشيند مي باشد . در اين صورت بعد از سرد شدن هوا پلاستيك منقبض شده و كاملاً جمع مي شود . ضخامت مناسب پوشش پلاستيك 200 ميكرون است جهت قرار دادن لايه هاي پلاستيكي بايد در امتداد جهت باد غالب محلي باشد در غير اين صورت باد از درز بين دو لايه نفوذ كرده و ممكن است لايه ها را از هم جدا كند . پوشش پلاستيكي رطوبت را در فضاي گل خانه نگه مي دارد و تراكم رطوبت موجب بروز امراض قارچي مي شود از طرف ديگر پلاستيك در مجاورت هواي خارج سرد مي شود و رطوبت اضافي هواي گلخانه در برخورد با پلاستيك سقف تبديل به آب شده و به صورت قطرات عرق ظاهر مي شود . قطرات عرق جلوي نور آفتاب را مي گيرد و با چكيدن روي بوته ها موجب توسعه ي بيماري ها مي شود براي جلوگيري از اين اشكال مي بايست با تهويه صحيح رطوبت اضافه را خارج نمود .

خلاصه اي از خصوصيات پوششهاي گلخانه :

1- پلاستيك معمولي ( پلي اتيلن ) نور را نسبتاً خوب عبور مي دهد اما دوام آن كم است.

2- P.V.C دوام آن بيشتر از پلي اتيلن است نور را هم بيشتر عبور مي دهد اما به تدريج كدر شده و گرم تر از پلي اتيلن مي شود.

3- پلي استر ، به اندازه شيشه نور را از خود عبور مي دهد و شفاف باقي مي ماند اما خيلي گران است .

4- فايبر گلاس دوام آن بسيار زياد است ولي به تدريج در عرض چند سال شفافيت خود را از دست مي دهد و از همه ي انواع پوشش ها گران تر است . پلي كربنات از همه آنها بهتر اما گران تر از همه ي آنها مي باشد .

راهروهاي گلخانه :

راهروهاي گلخانه بايد به اندازه اي باشد كه براي رفت و آمد كارگران و وسايل كار مانند سم پاش و . . . اشكالي فراهم نياورد . معمولاً عرض راهروها را 60 تا 70 سانتي متر در نظر مي گيرند .

هواكش هاي گلخانه :

براي تهويه گلخانه دريچه هاي در طرفين يا در سقف گلخانه قرار مي دهند كه با دست يا به طور خودكار با استفاده از ترموسات مربوطه باز يا بسته مي شود . سيستم تهويه اي از ضروري ترين اجزاء گلخانه مي باشد كه به وسيله ي آن مي توان دما و رطوبت را تنظيم نمود . معمولاً به ازاء هر 100 متر مربع يك فن نصب مي نمايند . اخيراً سيستم جديد تهويه هوا در گلخانه ها استفاده مي شود كه به نام پوشال و Pad & fan معروف است .

پد و فن : به اين شكل در يك طرف گلخانه ( در عرض ) به صورت كامل از صفحه پوشالي كه مي تواند از جنس پوشال معمولي و يا سلولزي باشند قرار مي دهند كه بر روي آن آب پاشيده شده و باعث خنك شدن مي شود و در طرف مقابل آن از فن هاي مكش جهت خروج هواي داخل گلخانه استفاده مي شود .

كه اين سيستم بوسيله ي ترموسات ها به طور اتوموتيك كار مي كنند . بهترين نوع تهويه هواي گلخانه تهويه از طريق پنجره هاي سقفي مي باشد .

اتاق كار گلخانه :

هر گلخانه يا مجموعه اي از گلخانه ها نياز به يك اتاق كار جهت نگه داري وسايلي از قبيل گلدان ، حشره كش ها ، قارچ كش ها ، كودهاي شيميايي ، خاك ، شن ، پرليت ، ميز درجه بندي و بسته بندي و . . . مي باشد .

سكوها :

سكوها به منظور كنترل بهتر شرايط محيطي و بازده بهتر داخل گلخانه ساخته مي شود . در ساختمان آن چوب ، آجر ، سيمان و فلز استفاده مي شود . كه آن را به صورت گرد مسطح مي سازند . اندازه سكوها بر اساس عرض گلخانه تعيين مي شود . براي مثال يك گلخانه با عرض حدود 9 متر داراي سكوهايي با عرض 5/3 متر در هر طرف و يك راهرو در وسط مي باشد . به عبارتي ديگر 50 درصد فضاي كشت و كار بيشتر مي شود . در نظر گرفتن كاشت احتمالي گياهان در ظروف مخصوص درون گلخانه يا تلاش براي به حداكثر رساندن فضاي كشت و كار بسيار مهم است . در اكثر اوقات سال از سكوها به طور كامل استفاده مي شود اما اگر بخواهيم در فصولي از سال خيار يا گوجه فرنگي پرورش دهيم اين سكوها بايد برداشته شود . در اين حالت بهتر است از سكوهاي چند تكيه كه قابليت جابجايي و نگه داري دارند استفاده نمود . سكوهايي از جنس تيرهاي چوبي فاصله دار يا شبكه هاي فلزي استفاده مي شود ارتفاع اين سكوها بين 75 تا 90 سانتي متر متفاوت است . فاصله دار بودن مواد امكان تهويه هوا در اطراف گياهان و حشره كشي مطلوب را فراهم مي سازد . سكوهاي طبقه طبقه اغلب براي پرورش گياهان گرمسيري یک گل دان استفاده مي شود .

برخي از استانداردهاي گلخانه هاي تونلي :

همانطور كه قبلاً گفته شد جنس اسكلت گلخانه از آهن گالوانيزه یا چوب انتخاب مي كنند كه لوله گالوانيزه با وجود هزينه اوليه بیشتر به دليل استحكام و دوام بيشتر مقرون به صرفه تر است . براي نصب اسكلت گل خانه ابتدا اقدام به ساخت پايه ( فونداسيون ) مي نمايند به طوريكه ميله ها در فاصله 2 تا 4 متري ( فاصله مناسب 3 متري ) قرار گيرد در صورتيكه بخواهيم گلخانه اي مركب ( چند تونلي ) احداث نماييم بايد در بين هر سالن يك مسير عبور آب ( ناوداني ) در نظر بگيريم دهانه ي كمان هاي گلخانه بين 5 تا 8 متر در نظر مي گيريم از نظر طول گلخانه بهتر است تا حد ممكن اندازه گلخانه را كوچكتر بگيريم چون در اين صورت كنترل دما و رطوبت و كلاً شرایط محيطي بهتر خواهد بود . اندازه متوسط طول گلخانه را 25 تا 30 متر عنوان مي كنند فاصله كف تا تاج 5/3 تا 80/3 سانتيمتر بايد باشد فاصله كف تا سيم قيم 5/2 تا 80/2 سانتيمتر در نظر مي گيرند . اندازه قطر لوله هاي گالوانيزه 2 تا 5/3 اينچ مناسب است . لوله هاي اتصالات فرعي لوله وتر و اتصالات كمان 1 تا 5/1 اينچ در نظر مي گيريم .

قطر سيم مفتول مناسب جهت سيم قيم 5/1 تا 2 ميليمتر مي باشد . جهت گلخانه را به شكلي مي سازند كه بيشترين نورگيري و استحكام را در برابر باد داشته باشد كه به اين منظور گلخانه ها را در جهت شمالي جنوبي احداث مي كنند .

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

نیشکر

مبدا نیشکر

 

نیشکر یک نی شیرین است که توجه انسان های زیادی از جمله راهب تا پادشاه را به خود جلب کرده است. نیشکر جدید یک هیبرید مرکب از دو یا بیش از 5 گونه ی جنس ساخاروم است.

نیشکر در ابتدا در هندوستان مورد کشت قرار گرفته است و از آنجا به اسپانیا و اروپا و از اروپا به آمریکای جنوبی و شمالی راه یافته است که امروزه بیشترین سطح زیر کشت این محصول در آمریکای جنوبی دیده می شود. بر اساس مستندات دیگر برخی معتقدند که منشا گیاه نیشکر گینه ی نو می باشد.

گیاه شناسی نیشکر

نیشکر گیاهی است بلند و چندساله و مخصوص آب و هوای گرم و مرطوب. این گیاه جهت تولید، ساقه های بدون انشعاب، با ارتفاع سه تا چهار متر و قطر حدود پنج سانتی متر که از ناحیه ی پایه پنجه هایی را ایجاد می نماید. در درون این ساقه ها عصاره ای وجود دارد که از این عصاره جهت تولید شکر استفاده می شود.

ساقه ی توپر و غیر منشعب این گیاه در برش عرضی، تقریبا استوانه ای یا بیضی شکل بوده و دارای بندهای مشخصی است که هر کدام شامل یک گره و میان گره می باشد. هر گره شامل یک جوانه ی جانبی ، یک نوار حاوی ریشه های اولیه و یک حلقه ی رشد می باشد.

میان گره ها در قسمت های بالایی نیشکر بدلیل رشد طولی ساقه کوتاهتر از میان گره های پایینی هستند که جهت تولید ریشه و پنجه مورد استفاده قرار می گیرند. تکثیر نیشکر در تولید تجاری توسط ساقه (قلمه یا قطعه های بذری) انجام می شود که هر کدام دارای دو جوانه یا بیشتر است. قند در درون ساقه ها(نی ها) ذخیره می گردد.

سختی ساقه ها بر اساس واریته ی نیشکر متفاوت است. ساقه ها دارای پوشش مومی هستند که از اتلاف آب به واسطه ی تعرق می کاهد.

برگ ها به صورت متناوب و در دو ردیف متقابل، در پایه ی گره ها به ساقه متصـل هستند. هر برگ شامل دو قسمـت غلاف و پهنک است. غلاف که لوله ای شکل بوده و در قسمت پایین، پهن تر از بالاست. غلاف اطراف ساقه را احاطه نموده و به وسیله ی یک زبانک و دو غبغب، از پهنک طویل و نوک تیزی که به تدریج باریک می شود مجزا می باشد.

مدت کوتاهی پس از کشت قلمه ی نیشکر، دو نوع ریشه به وجود می آید، ریشه هایی که از قلمه تولید می شوند نازک و منشعب هستند و ریشه هایی که از ناحیه ی تولید ریشه ی پنجه ها به وجود می آیند ضخیم و آبدار بوده و خیلی کمتر منشعب می شوند. هنگامی که گیاه رشد بیشتری می کند، شکل سیستم ریشه ای تحت تاثیر شرایط خاکی که نی در آن کشت شده قرار می گیرد. ریشه ها در هر جایی که شرایط از نظر تامین رطوبت و تهویه مناسب باشد رشد می نمایند. عمق شخم، نیم رخ خاک و رطوبت آن از اهمیت خاصی برخوردار است.

محیط رشدی نیشکر (خاک وآب و هوا)

از نظر تجاری نیشکر در طیف وسیعی از اراضی و خاک ها کشت شده است. در زمین های مسطح تا خیلی شیب دار و در خاک های آبرفتی و انواع زمین های سنگلاخی به استثنای زمین های فوق قلیایی که ذاتا دارای مشکل مسمومیت ناشی از وجود فلزات سنگین هستند عمل کشت آن با موفقیت انجام می شود. به طور کلی در زمین های آتشفشانی نیز می توان براحتی کشت نیشکر را با موفقیت صورت داد، همچون مناطقی از کوبا، استرالیا، برزیل و ماریتیوس.

روش های کشت تا حدود زیادی به خصوصیات فیزیکی خاک بستگی دارد.

بهترین محیط رشد برای نیشکر احتمالا خاک لوم تا لومی رسی با عمق بیشتر از یک متر و ساختمان خوب و پایدار است. نیشکر قابلیت ریشه زایی عمیق(بیش از 5 متر) می باشد. نیشکر کشت شده در چنین خاک هایی به خوبی در مقابل خشکی مقاومت می نماید. این خاک می باید دارای خلل و فرج 50 درصد باشد تا در ظرفیت زراعی، حدود نیمی از آن با آب پر شود.

به طور کلی گیاه نیشکر در مقابل شوری مقاومت خوبی از خود نشان می دهد اما در برخی موارد به علت وجود شوری

بسیار زیاد گیاه رشد کافی نمی نماید و رنگ برگ، به سمت بی رنگی و زردی تمایل پیدا می کند.

از نظر آب و هوایی نیز به طور کلی گیاه نیشکر یک گیاه گرمسیری می باشد و در عرض 15 تا 30 درجه کشت نیشکر با موفقیت صورت می پذیرد. به صورت جزئی تر می توان این شرایط آب و هوایی را بدین گونه تشریح نمود: هوا در دوره ی رشد باید گرم و متوسط حرارت روزانه در حدود 30 درجه سانتی گراد باشد. رطوبت مورد نیاز باید تامین شود و میزان تابش آفتاب باید زیاد باشد. در زمان برداشت نیشکر، نیز می باید هوا خنک باشد و درجه حرارت در حدود 10 تا 20 درجه سانتی گراد و عاری از یخبندان باشد. در زمان برداشت توصیه می شود بدلیل ذخیره ی ساکارز و خشک شدن ساقه ها، آبیاری متوقف گردد و در اصطلاح به یک دوره ی خشک نیاز می باشد.

عناصر و مواد مورد نیاز نیشکر

به طور کلی، نیشکر به دلیل تولید مواد قندی و هیدرات کربن این خصوصیت را دارا می باشد که اگر تمامی محصولات برداشت شده به خاک بازگردانده شوند، در مقدار مواد معدنی موجود در خاک تغییری حاصل نمی شود. به طور کلی نیاز نیشکر تنها به برخی از عناصر همچون ازت، پتاسیم و گاهی فسفر و منیزیم محدود می گردد.

ازت عنصری است که جهت افزایش رشد رویشی مورد استفاده قرار می گیرد و در صورت کمبود ازت، رشد گیاه کم شده و رنگ برگ ها، بی رنگ و زرد می گردد که بسیار شبیه به زمانی است که خاک بسیار شور است. جهت تامین ازت مورد نیاز در کشت های نیشکر از کود اوره استفاده می شود که بسیار معمول است.

فسفر ماده ی دیگری است که به صورت طبیعی از ترکیب P2O5 تامین می گردد. وجود این ماده باعث به وجود آمدن ریشه های شاداب در گیاه نیشکر می شود. به همین دلیل در خاک هایی که کمبود فسفر مشاهده می گردد گیاه از رشد کافی برخوردار نمی باشد.

پتاسیم عنصری است که در رشد و سلامتی و شادابی گیاه نقش بسیار مهمی را ایفا می کند. علایم کمبود پتاسیم به صورت بروز لکه های قرمز متمایل به مشکی و سوختگی در انتهای برگ بروز می نماید. منبع تامین کننده ی پتاسیم، K2O می باشد.

کلسیم از دیگر عناصر مورد نیاز گیاه نیشکر است که وجود این عنصر در سلامتی و شادابی گیاه تاثیر گذار است. کمبود شدیده این عنصر و دیگر عناصر کم مصرف، به صورت لکه های رنگ پریده بروز می کند که البته پس از مرگ برگ ها، این نقاط به صورت قرمز رنگ در می آیند. CaO مهمترین منبع تامین کننده ی کلسیم مورد نیاز گیاه نیشکر می باشد.

روش های آبیاری مزارع نیشکر

در زراعت نیشکر از تمامی روش های شناخته شده ی آبیاری استفاده می شود. آبیاری کرتی، آبیاری جویچه ای، آبیاری بارانی قابل حمل، آبیاری بارانی ثابت، آبیاری بارانی با محور مرکزی، آب پاش های تفنگی و آبیاری قطه ای. البته باید توجه گردد که در مورد نیشکر، بدلیل اینکه لوله های آبیاری قطره ای در حین برداشت محصول از بین می روند و صدمه می بینند، از این روش آبیاری زیاد بهره نمی گیرند.

نحوه ی خاکورزی و ادوات مورد استفاده

در مورد نیشکر طرق مختلفی در تهیه ی زمین در مناطق مختلف جهان وجود دارد.

به عنوان مثال در جامائیکا در سال های گذشته نیشکر در درون گودال هایی کشت می شد که عملیات تهیه ی زمین بدلیل نبود ادوات مناسب به صورت سنتی صورت می پذیرفت، اما در حال حاضر این نوع کشت منسوخ گردیده است. روش دیگر کاشت نیشکر در مناطق بارانی، کشت بر روی پشته های قوسی شکل است که تهیه و آماده سازی زمین در این مناطق بدین شرح صورت می پذیرد.

ابتدا توسط گاوآهن و یا اسکنه بوته های قبلی را ریشه کن نموده و زمین را شخم می زنیم. پس از تقریبا 10 روز، از دندانه جهت ایجاد یک سطح صاف با دانه بندی مناسب بهره می گیرند و اگر به دانه بندی مطلوب دست نیافته شد، عمل دندانه زنی مجددا صورت می پذیرد. به کمک ادوات مختلف از جمله نهر کن ها و فاروئه ها در داخل مزرعه جوی هایی کوچک ایجاد می شود. به صورتی که در شکل زیر مشاهده می شود.

http://i15.tinypic.com/4v4bvwy.jpg

 

 

در ایران و در مناطق جنوبی کشور و علی الخصوص استان خوزستان، کشت نیشکر به صورت جوی و پشته ای صورت می پذیرد و کلیه ی عملیات خاکورزی شامل شخم و ایجاد جوی و پشته و از بین بردن کلوخه ها است که توسط ادواتی از قیبل گاوآهن های برگردان دار، دیسک ها و فاروئه ها و دندانه صورت می پذیرد و به صورت تفصیلی این عملیات بدین صورت انجام می گیرد.

1- ابتدا بوته های قدیمی باقی مانده در زمین به واسطه ی حرکت دیسک و گاوآهن های برگردان دار، ایپرها و ساب ـ سویلرها(زیرشکن) از بین می روند که البته این کار موجب به وجود آمدن کلوخه های بزرگ در سطح زمین می گردد.(لازم به توضیح است که گاوآهن های برگردان دار، 3 تا 5 خیش و سوار و نیمه سوار می باشند و توسط تراکتورهای سنگین کشیده می شوند)

2- سپس به کمک ادواتی چون دیسک ها و دندانه ها تمامی کلوخه های بزرگ موجود در سطح زمین از بین رفته یا کوچک می شوند. البته در صورت نیاز برای تسطیح زمین از ماله نیز بهره گرفته می شود.

3- سپس به کمک ادواتی چون فاروئه ها، جوی و پشته های مورد نیاز در سطح زمین به وجود می آیند.

عملیات کاشت

پس از تهیه زمین، قلمه های آماده را به صورت های دستی یا ماشینی در داخل جویچه ها قرار می دهند.

قبل از استفاده از جویچه ها، روش رایج کشت دستی بدین صورت بود که قلمه هایی با دو یا سه چشم(جوانه) را با استفاده از وسیله ای شبیه به کلنگ در گودال هایی می کاشتند و یا آن ها را در فواصلی از یکدیگر در امتداد خطوطی با طرح های معمول کشت می کردند. هر قلمه یک بوته ی گیاه تولید می نمود. امروزه از این روش در مزارع کوچک(در مناطقی که عاری از نیشکر است) و یا در عمل واکاری استفاده می شود. در نقاطی که نیشکر به صورت دستی و با استفاده از جویچه کشت می شود، نی های کامل و قطعه نشده را در جویچه ها به صورتی که بخشی از آن ها بر روی یکدیگر قرار می گیرند، می گذارند. سپس این ساقه ها را در همان محل جویچه ها با شمشیر یا ساطور به قطعاتی با اندازه های مختلف(ترجیحا قلمه هایی با سه جوانه) تقسیم می کنند. دلیل تقسیم کردن ساقه ها این است که نیشکر تا حدودی از خود پدیده ی قالبیت نهایی را نشان می دهد. هنگامی که بالاترین جوانه ی ساقه رشد می کند، هورمون اُکسین موجب تحریک آن شده و همزمان، از رشد جوانه های پایین تر جلوگیری می کند(شدت تاثیر، از بالا به پایین نی به قدری افزایش می یابد که جوانه های کاملا پایین در حالت خواب باقی می مانند). بنابراین، چنانچه ساقه ها را به صورت کامل و قطعه نشده کشت نمایند، لکه های سبز نشده ی بزرگی بر روی ردیف های ساقه های جوان تولید شده از این ساقه ها مشاهده خواهد شد. این لکه ها را باید با هزینه ی فراوان واکاری و سبز نمود. به هر حال چنانچه قبل از پوشاندن ساقه ها توسط خاک، آن ها را به قلمه هایی سه جوانه ای تقسیم نمایند، تمام جوانه ها، سبز شده و ردیف هایی با رشد یکنواخت تولید می شود که غالبا نیازی به تامین قلمه های اضافی جهت واکاری نمی باشد. سپس با شکافتن دستی به وسیله ی کج بیل یا شکافتن ماشینی پشته ها، قلمه ها را با خاک می پوشانند.

در کشور های مختلف نوع کاشت ماشینی متفاوت می باشد. به عنوان مثال در برخی کشورها از ادواتی بهره می گیرند که توسط تراکتورهای چرخ دار کشیده می شوند و دارای مخزن قلمه و کود می باشند و پس از کاشت قلمه و کوددهی، به کمک یک دیسک که در پشت وسیله و تراکتور حرکت می کند خاک را برگردانده و روی قلمه ها را می پوشانند.

در ایران از وسیله ای بنام کارنده (Planter) بهره گرفته می شود که قلمه های به طول 20 سانتیمتر توسط این دستگاه به صورت مکانیزه در داخل خاک قرار می گیرد.

مبارزه با علف هرز نيشكر

یکی از مشکلاتی که در پرورش نیشکر وجود دارد وجود علف های هرز در مزرعه می باشد که اگر بدقت تحت کنترل قرار نگیرند می توانند مشکلات زیادی را برای کشاورز ایجاد نماید. در مزارع متروکه علف های هرز، ظرف مدت کوتاهی ساقه های نیشکر را فرا گرفته و به سرعت آن را از بین می برند. به طور کلی دو نوع مکانیکی و شیمیایی جهت مبارزه با علف های هرز موجود در مزارع نیشکر وجود دارد که البته روش های مکانیکی بدلیل آلودگی زیست محیطی کمتر و با توجه به زمان مناسب آن (توصیه می شود گیاهان هرز را در زمان جوانی از بین بُرد) بیشتر مورد استقبال قرار می گیرد.

در روش های مکانیکی سنتی، در برخی از مناطق که میزان کارگر در دسترس بسیار زیاد است و یا اینکه کشاورز از افراد خانواده ی خود بهره می گیرد توسط کج بیل های مخصوص این عملیات صورت می گیرد. اما امروزه با پیشرفت صنعت تجهیزات و ادوات کشاورزی، شاهد هستیم که در بسیاری از کشورها همچون استرالیا، از دیسک ها جهت مبارزه با علف هرز بهره می گیرند. روش کار بدین صورت است که در زمان خاک دهی به بوته های نیشکر در پشت تراکتور دیسک بسته می شود و با حرکت دیسک، ریشه ی گیاهان هرز از داخل خاک خارج می گردد. البته با وجود کارساز بودن این روش، مقداری از سیستم ریشه ی نیشکر کشت شده، قطع می شود و به این ترتیب رشد نیشکر با کندی صورت می پذیرد.

در روش های شیمیایی ، از مواد و سموم مختلف ، جهت مبارزه با علف های هـرز موجود در مزارع نیشکر استفـاده می شود. البته باید توجه داشت که نوع ماده ی مورد استفاده بر حسب دوره های مختلف رشدی علف هرز و گیاه نیشکر مختلف می باشد. پاشش این مواد بر روی زمین نیز در مزارع کوچک توسط پاشنده های دو قلوی تی جت صورت می گرفته است و در مزارع بزرگ تر این کار توسط سم پاش های پشت تراکتوری و همچنین هواپیماهای سم پاشی انجام می شود.

بیماری و آفات

به طور کلی آفات مهم نیشکر عبارتند از: شب پره های حفار، زنجره های قورباغه ای، کرم های سفید و جوندگان . علاوه بر این آفات، آفات دیگری نیز وجود دارند که البته میزان خسارت آن ها محدود بوده و یا گهگاهی در مزرعه دیده می شوند و خسارت اندکی را وارد می کنند. برخی از حشرات به ویژه زنجره ها و شته ها ناقل بیماری های ویروسی به گیاه نیشکر می باشند.

به طور کلی جهت مبارزه با این آفات روش های زیست محیطی و طبیعی و استفاده از واریته های مقاوم به کار گرفته می شوند و مبارزه ی شیمیایی به عنوان آخرین راه حل مد نظر قرار می گیرد.

با بهره گیری از حشرات مختلف که در واقع دشمن لارو های آفات می باشند به طرز قابل ملاحظه ای کنترل میزان آفات در زمین های نیشکر دیده می شود. علاوه براین با سوزاندن باقی مانده ی محصولات زراعی و از بین بردن مکان هایی که جهت زمستان گذری آفات مورد استفاده قرار می گیرد می توان آفات نیشکر را تحت کنترل درآورد.

در مبارزه ی شیمیایی نیز با بهره گیری از حشره کش های مختلف تا حدی می توان از میزان خسارت وارده از هجوم آفات کاست اما این کنترل تنها محدود به یک بازه ی زمانی خاص می باشد. جهت پاشش این مواد در سطح مزرعه از سم پاش های دستی و پشت تراکتوری بهره می توان گرفت.

از مهمترین بیماری هایی که در مزارع نیشکر دیده می شود می توان بیماری های قارچی، بیماری آناناسی، پوکابونگ، پوسیدگی قرمز و ... را نام برد، که البته جهت مبارزه با این بیماری ها می باید در درجه اول بوته ی آلوده را از زمین خارج نموده و قلمه های موجود را ضدعفونی کرد. مهمترین راه حل مبارزه با بیماری های نیشکر بهره گیری از واریته های مقاوم می باشد.

جهت دستیابی به اطلاعات بیشتر در مورد بیماری های گیاه نیشکر به کتاب های مرتبط با کشت نیشکر مراجعه گردد.

رسیدن نیشکر

به طور کلی در رسیدن نیشکر دو عامل میزان آب فراهم شده ی گیاه نیشکر و میزان درجه حرارت محیط کشت تاثیرگذار می باشند. به طور کلی اثبات گشته است که در خلال ماه های آوریل تا اکتبر در نیمکره شمالی بدلیل وجود شب های سرد، زمینه برای رسیدن گیاه نیشکر و ذخیره ی حداکثر میزان ساکارز فراهم می گردد. اما در کنار کاهش نسبی دما، قطع آبیاری عامل دیگری است که فرآیند رسیدن نیشکر را به همراه دارد. باید توجه نمود که اگر دما به نقطه ی انجماد نزدیک گردد گیاه به مرحله ی ذخیره سازی ساکارز و قند نزدیک نمی گردد و به رشد رویشی خود ادامه می دهد. به عنوان نمونه بر اساس تحقیقات انجام گرفته، در مزارع نیشکر خوزستان و علی الخصوص هفت تپه در شمال استان خوزستان، در خلال ماه های فروردین تا مهر بدلیل کاهش نسبی دما و توقف آبیاری رسیدن گیاه نیشکر صورت می پذیرد.

علاوه بر دو عامل فوق الذکر عواملی چون سن گیاه، نوع تغذیه و شرایط خاک در زمان رسیدن گیاه نیشکر مؤثر می باشد.

برای سنجش اینکه گیاه رسیده است یا خیر، از مزارع مختلف و از گیاهان مختلف به فاصله ی زمانی دو هفته یکبار نمونه گیری صورت می پذیرد و با اندازه گیری مقدار قند موجود در ساقه زمان رسیدن گیاه مشخص می گردد. برای سهولت در این کار از وسیله ای بنام رفراکتومتر دستی استفاده می شود که این وسیله عصاره ی ساقه و در نتیجه ساکارز موجود در ساقه را تخمین می زند.

برداشت نیشکر

جهت برداشت محصول نیشکر، که همان ساقه است در ابتدا از کارگرهای مجهز به ساطور استفاده می شد که البته با گذشت زمان و با افزایش هزینه ی کارگری، تمایل به سمت برداشت مکانیزه افزایش یافت. در این زمان از ادوات برداشت محصول؛ که یکی از مهمترین آن ها Hrvester نیشکر است استفاده شد اما بدلیل وجود کاه و کلش فراوان بازده بسیار پایینی را به همراه داشتند. جهت رفع این مشکل کشاورزان از روش سوزاندن مزارع بهره گرفتند. بدین ترتیب که زمین مورد نظر جهت برداشت را 24 ساعت قبل از برداشت می سوزانند، سپس به کمک ماشین برداشت نیشکر، نی های باقی مانده بر روی سطح زمین را برداشت می نمایند. البته باید توجه شود که تنها زمین هایی سوزانده می شوند که حداکثر در طی 24 ساعت محصولاتشان برداشت می شوند، در غیر این صورت نه تنها این روش باعث افزایش بازده نمی شود بلکه به طور قابل ملاحظه ی مقدار ساکارز برداشت شده را کاهش می دهد.

همانطور که گفته شد بریدن ساقه ها به دو صورت مکانیکی و دستی صورت می گیرد. حال می خواهیم به برداشت نیشکر با دیدی وسیع تر بنگریم و ادوات مورد استفاده در برداشت نیشکر در برخی از نقاط مختلف جهان را بررسی نماییم.

در مناطقی که برداشت مکانیکی امکان پذیر نمی باشد و برداشت دستی صورت می گیرد ادواتی جهت جمع کردن نی ها و انتقال آن ها به کارخانه مورد استفاه قرار می گیرند. این ادوات عبارتند از:

1- تریلر بل: این وسیله در آفریقای جنوبی طراحی شد و مورد استفاده قرار گرفت. این وسیله دارای یک تیغه در قسمت انتهایی است که دارای شیبی در جهت مخالف زمین است و در پشت تراکتور قرار می گیرد و ساقه های ریخته شده بر روی سطح زمین را برداشت کرده و جهت انتقال به کارخانه آماده می کند.

2- سیستم ماسکن: در سیستم های بارگیری از عقب توسط تریلر های بل بدلیل اینکه یک تریلر در پشت تراکتور قرار می گیرد، مسافت طی شده بسیار زیاد خواهد بود که به صرفه نمی باشد. جهت رفع این مشکل از سیستم ماسکن که در کنیا، مالاوی، آفریقای جنوبی، تانزانیا و زامبیا به طور گسترده استفاده می شود، بهره می گیرند که شامل یک تراکتور است که در پشت آن تا 5 مخزن وجود دارد و از پهلو عمل جمع کردن نی ها را انجام می دهد. بار کردن توسط جرثقیل های مخصوص صورت می گیرد.

3- تریلر جاکوبیل: این تریلر نیز در آفریقای جنوبی طراحی شد. این وسیله همانند تریلر بل می باشد با این تفاوت که از سه سمت عمل بارگیری در آن امکان پذیر است. از جلو ، از سمت راست و از سمت چپ.

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )

 


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

ماشین برداشت مکانیکی

به طور کلی ماشین برداشت مکانیکی به دو دسته تقسیم می شوند:

1- دستگا های برداشت نی کامل و یک تکه(Whole-Stick harvester)

در برخی از ایالت های کشور آمریکا، برداشت نیِ نیشکر به صورت یک تکه و کامل صورت می پذیرد. در این روش، نی ها به هم جمع شده و از قسمت نزدیک به زمین به وسیله ی یک تیغه ی دوار، بریده و سرزنی می شوند و سپس از ته به داخل ماشین های پاک کننده وارد می شوند. سپس دسته بندی شده و به داخل تریلی هایی با ظرفیت 5 تن که به وسیله ی تراکتور کشیده می شوند انتقال داده می شوند. مشکل عمده ی این نوع از برداشت کننده های مکانیکی نیشکر، عدم قابلیت برداشت نی های خوابیده بر روی سطح زمین است و به همین دلیل، در اراضی‌ای که نی ها به صورت قائم ایستاده اند، از این ماشین ها استفاده می شود.

2- دستگاه ها برداشت برش و خردکن(‍Cut-Chop harvester)

به طور کلی در زمین هایی که مسطح نمی باشند و کشت در داخل جویچه ها صورت می پذیرد و علاوه براین مقدار زیادی از نی ها بر روی سطح زمین خوابیده اند نمی توان از ادوات برداشت کامل، بهره گرفت لذا طراحان ادوات کشاورزی بدنبال راه حل مناسب، توانستند دستگاه های برداشت برش و خردکن را طراحی کنند. از این وسایل به طور وسیع در کشور استرالیا استفاده می شود. این ماشین نی ها را از سطح زمین جمع آوری کرده و به داخل دستگاه منتقل می کند و سپس آن ها را به قطعاتی 35/0 متری تقسیم می کند و در انتها توسط غلتک هایی به داخل کامیون جهت انتقال به کارخانه ارسال می کند. این نوع از ماشین ها توسط شرکت های متعددی از قبیل کلاس آلمان، مسی فرگوسن و ... به تولید انبوه رسید و امروزه نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

در انتها لازم به توضیح است که شرکت های متعددی در سطح دنیا با ایجاد تغییرات مختلف اقدام به طراحی مدل های جدیدی از ماشین های برداشت کننده ی نیشکر نموده اند که از ذکر این موارد در این گزارش خودداری می گردد.

afsoon6282

2009/7/09, 11:08 PM

منابع و مآخذ

کتاب نیشکر ـ ترجمه ی دکتر محمد رضا راهدار ـ انتشارات دانشگاه شهید چمران

زراعت نیشکر ـ ترجمه ی بهرام میرشکاری ـ انتشارات دانشگاه آزاد تبریز

سایت رسمی سازمان خوار و بار جهانی (FAO)

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

سسيستم هاي (HACCP )در صنايع غذايي

 

HACCP مخفف hazard analysis and critica lcontrol point است, انديشه برقراري اين سيستم براي کاهش ريسک سلا مت مصرف کنند گان مواد غذايي از اقدامات شرکت pilsbury مشاور وهمکار سازمان ملي سفينه هاي فضا يي و فضا نوردي امريکا (نا سا) (NASA ) ريشه گرفته است . اصول ابتدا يي اين کار توسط ( Hoaward E .Bauman ) از شرکت پيلسبو ري با همکاري ناسا و ازمايشگا ههاي ارتش و نيروي هوايي

 به اين ترتيبامريکا از يافته هاي يک پروژه پژوهشي مشترک حاصل گرديده  که در سال

1959 از شرکت پيلسبو ري خواسته شد تا فرمولا سيون وتوليد ازمايشي يک غذاي بهداشتي

 شرکت پيلسبو سالم وقابل استفاده در شرايط بي وزني در فضا انجام دهد  ري براي حل اين مشکل اغاز به کار کرد و در اولين مرحله با اين سوال مواجه شد که ايا مواد غذايي و به وﯾژه

مواد غذايي که داراي ذرات ريز وپودري شکل هستند در شرايط بي وزني چه حالتي پيدا مي کنند ‘ جواب سوال کم وبيش روشن بود و به همين جهت محققين شرکت پيشنهاد کردند که غذاهاي وﯾژه سفر هاي فضا يي در اندازه هاي لقمه اي تهيه شده وبا يک لايه پوشش هاي خوارکي قابل انعطاف پوشانده شود تا از پخش شدن ذرات انها در فضا جاو گيري شود و سفينه فضا يي با ذرات معلق مواد غذا يي الوده نشود و ضمنا سلامت مصرف ان صد در صد

تضمين شود ‘ مشکل ترين مسله در اين مورد تضمين صد در صدي عدم الودگي اين غذا با باکتري ها ‘ ويرو سها وساير عوامل بيماريزا ي بيو لو ژيکي و شيميا يي و فيزيکي بود .

حين اجراي پروژبزودي روشن شد که روشهاي کنترل کيفي موجود ان زمان قادر به چنين تضميني نبود ‘ ضمن اين که ازمون هاي لازم براي تضمين سلامت نسبي محصول هم بسيار زياد و پر هزينه بود و اين مسله موجب شد که مجريان پروژه به فکر استفاده از تکنيک هاي

جديد براي تضمين سلا مت فضا نوردان باشند .

با مراجه به تکنيک هاي ناسا براي کاهش ريسک در اجزا ء و قطعا ت سفينه هاي فضايي معلوم شد براي ازمون دستگا ها وقطعا ت سفينه فضا يي از روشهاي اشعه ايکس و اولترا سونيک استفاده مي شود ‘ که اين روشها در مورد مواد غذايي قابل استفاده نبودند ‘ بنابراين

لازم بود از تدابير ديگري استفاده شود . در جستجوي راههاي جديد براي حل اين مشکل محققين پروژه به اين نتيجه رسيدند که تنها راه استفاده از روش هاي پيشگيرانه از الودگي والودگي مجد داست . ولازمه اين کار کنترل دقيق مواد اوليه ‘فرايند ها ‘ محيط ‘شرايط اقليمي‘ نيروي انساني ‘ انبارها و چگونگي توزيع ومصرف است و چنا نچه اين کار به نحو مطلوب انجام گيرد نياز به کنترل فراورده نها يي نيست و به اين ترتيب سيستم HACCP

پايه گذاري شد ‘ که در اصل نوعي سيستم داوطلبانه براي پيش گيري از الودگي مواد غذايي طي مراحل مختلف توليد است . اين سيستم در هر واحد توليدي مواد غذايي يا نقاطي از ان قابل پياده کردن است و موجب مي شود که عوامل مختلف الودگي مانند عوامل بيولوژيکي ‘

شيمياي‘ و فيزيکي نتواند سلامت مصرف کننده را به خطر بياندازد .

HACCP در واقع نوعي روش سيستماتيک بررسي مواد اوليه, فرآيند , فرآورده نهايي , شرايط جابه جايي ونگهداري , بسته بندي وتوزيع مواد غذايي است و اين امکان را مي دهد که نقاط حساس و خطر آفرين خط توليد شناسايي شد هو با دقت بيشتري تحت نظارت قرار گيرند. نقاطي از زنجيره توليد که در آنها امکان مخاطره سلامت مصرف کننده وجود دارد را نقاط بحراني يا به عبارت بهتر نقاط کنترل بحران (CCP)Crilical Control Point نامند, اين نقاط را از آن جهت يا به عبارت بختر نقاط کنترل بحران گويند که الزاما در آنجا بايد بحران ها کنترل شوند, تا اينکه شناسايي و فقط معرفي شوند, نقاط بحراني نقاطي از زنجيره توليد هستند که عدم کنترل انها مي تواند منجر به عدم ايمني مصرف ماده غذايي شود. اين نقاط از زنجيره توليد هستند که عدم کنترل آنها مي تواند منجر به عدم ايمني مصرف ماده غذايي شود. اين نقاط اعم از اين که در مرحله تامين مواد اوليه, آماده سازي آنها, فرمولاسيون , فرآوري , بسته بندي , نگهداري و مصرف باشند, ميزان خطر آفرين آنها بايد از روي نموداري (پيوست شماره ٦ ) که به نام درخت تصميم گيري معروف است معين شود.

بديهي است تعيين نقاط HACCP در خط توليد کار مشکلي نيست, مشکل اصلي چگونگي پيش گيري از مخاطره سلامت مصرف کننده در اين نقاط است. در اجراي HACCP لازم است بطور کلي هريک از عوامل توليد مانند, مواد اوليه, نيروي انساني, ماشين آلات, ساختمان, روشهاي انجام کار توليد, روشهاي نظارت , کنترل و بازرسي و روشهاي مديريت به اجزاء مربوط به آنها تقسيم شود, و هر يک جداگانه مورد تجزيه و تحليل قرار گيرند. و موارد موثر در ايمني آنها جداگانه بررسي شودو پس از اين مرحله اين اجزا, کنار هم قرار گيرند, که در ادامه بحث بطور خلاصه درباره آنها بحث خواهد شد.

به هر حال نتيجه بررسي هاي شرکت پيلسبوري در سال۱۹٧۱در کنگره ملي نگهداري مواد غذايي آمريکا ارايه شد, بدنبال اين اقدام Food and Drug Administration FDA آمريکا, يک برنامه آموزشي ضمن خدمت براي پرسنل خود ترتيب داد که در آن محققين پروژه HACCP , شرکت کنندگان را براي کنترل مواد غذايي آموزش دادند.

اولين گزارش هاي علمي درباره HACCP در سال ۱۹۷۳توسط شرکت پيلسبوري انتشار يافت و از سال ۱۹۸۰ سيستم HACCP توسط سازمان بهداشت جهاني ICMSF,WHO پذيرفته شد. از سال ۱۹۸۵اکادمي ملي علوم آمريکا(1) اين سيستم را پذيرفت و کاربرد آنها را به صنايع غذايي توصيه نمود. در سال ۱۹۸۸کتاب HACCP توسط چاپ و منتشر شد.

وبالا خره در سال ۱۹۹۱, HACCP وارد استاندارد هاي کد کس CAC گرديد

 

عوامل موثر در مخاطره سلامت مصرف کننده

در بررسي موارد ريسک سلامت مصرف کننده به عوامل زير برمي خوريم :

_عوامل بيولوژيکي

_ عوامل شيميايي

_ عوامل فيزيکي

 

ضرورت به کار گيري سيستم HACCP

 

براي به صفر نزديک کردن خطرا ت ناشي از عوا مل عوامل بيولوژيکي ٫عوامل شيميايي ٫عوامل فيزيکي گفته شده است ٫ سيستم HACCP پيشنهاد شده است ٫ اجزا تشکيل دهنده اين سيستم شامل وﻴژگي ها و شرايط گزينش مواد اوليه و ساير امکانات لازم براي توليد ،جا به جا يي ، نگهداري، فرايند، بسته بندي ، توزيع و مصرف است . که براي هر صنعت و حتي هر کارخانه جداگانه بايد تدوين شود .

درغير اين صورت در شرايط فعلي که ارتباطات بين المللي رو به گسترش است و از طرف ديگر در درون کشورها بخش اعظم مواد غذا يي مورد نياز مردم از طريق کارگاه و کارخانه ها تامين مي شود . نگاهي به پاره اي از واقعيت ها گويا ي اين حقيقت است که خطرات عمده اي در کمين مصرف کنندگان است براي نمونه :

 

در کشورهاي صنعتي بيش از 90% غذاي مردم از طريق صنايع مربو طه در اختيار شا ن قرار مي گيرد . که الودگي انها فاجعه افرين است .

_20_15 درصد از افراد جامعه در معرض بيماري هاي نا شي از مصرف غذاي الوده هستند .

_50_20 درصد از جهانگردان طي سفرهاي خود دچار عوارض غذا يي مي شوند .

 

_در کشورهاي مانند سوئد 90_80% موارد سالمو نلا به جهانگردان نسبت داده شده .

،

در بيشتر کشورها به وﯾژه کشور هاي جهان سوم و کم درامد غذا هاي خيا باني روز به روز گسترش بيشتر ي پيدا مي کنند . و عدم رعايت بهداشت در اين گونه غذا ها خطري براي سلامت مصرف کنند گان انها است .

 

_ صادرا ت و واردا ت مواد غذا يي ٫ به وﯿژه واردا ت مواد غذا يي از کشورها ي جهان سوم به دليل عدم رعايت موارد ايمني و امکان الودگي محدود و محدود تر مي شود .

 

سيستم HACCP موثرترين راه براي ايمني مصرف مواد غذا يي است ، که اجراي ان در بسياري از واحد هاي صنايع غذايي کشور هاي پيشرفته صنعتي با مو فقيت روبرو بوده است ٫ برقراري اين سيستم به مصرف کنندگان فراورده اطمينا ن مي دهد که مديران واحد داراي توان علمي و فني لازم هستند ، و در قبال سلا مت انها احسا س مسوليت مي کند . برقراي اين سيستم همچنين به کار کنان انگيزه هاي رفتاري براي رعايت مسايل بهداشتي را مي دهد ، و اين امر خود به خود موجب ارتقا ء سطح فرهنگ بهداشتي واحد شود . در برابر بايد توجه داشت که در واحد هايي که نيروي انساني نا اگاه و بدو



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

رشته صنايع غذايي

 

مجموعه علوم و صنايع کشاورزي که با عنوان مهندسي کشاورزي توسط داوطلبان گروههاي آزمايشي علوم رياضي و علوم تجربي انتخاب مي شود، به علوم و صنايعي اطلاق مي شود که طي آن مواد خام غذايي گياهي و حيواني، توليد، برداشت و فرآوري شده، براي مصرف آماده مي گردد. رشد بي رويه جمعيت همراه با کاهش منابع غذايي، اهميت به کارگيري روشهاي علمي موثر براي افزايش توليد محصولات کشاورزي و دامي، بهبود کيفيت و کاهش ضايعات اين محصولات را آشکار مي سازد و دست يابي به اين اهداف در قالب رشته هاي مهندسي کشاورزي ممکن و ميسر است.

بدين سبب در آزمون سراسري، مجموعه مهندسي کشاورزي براي تربيت متخصصان اين رشته در گرايشهاي مختلف با مقاطع کارشناسي و کارداني در نظر گرفته شده است.

1- علوم و صنايع غذايي

1-1) تعريف و هدف

اين رشته در گذشته با نام مهندسي کشاورزي – صنايع فرآورده هاي کشاورزي در دانشگاههاي کشور ارائه شده و از سال 1371 به طور رسمي به علوم و صنايع غذايي تغيير نام داده است. کليه عملياتي که پس از صيد و برداشت محصولات زراعي و باغي و يا ذبح دام انجام شده و مواد خام را به ماده غذايي آماده مصرف تبديل مي کند، شامل روشهاي نگه داري، فرآوري، بسته بندي و... زير مجموعه اين گرايش مي باشند.

هدف از اين رشته، تربيت نيروهاي متخصصي است که بتوانند در زمينه هايي چون اجراي عمليات تبديل مواد غذايي، نگه داري محصولات کشاورزي، کنترل کيفيت، کمک به طراحي و بهينه سازي خطوط توليد در کارخانه هاي مورد نظر فعاليت کرده هدايت، نظارت و مسووليت فني واحدهاي توليد فرآورده هاي مختلف غذايي را بعهده گيرند.

1-2) اهميت و جايگاه در جامعه

نياز روز افزون جامعه به غذا و رشد بي رويه جمعيت و کاهش منابع غذايي، يکي از مهمترين مسائلي است که توجه دولتمردان، انديشمندان و محققان را به خود معطوف داشته است. در اين راستا، لزوم استفاده بهينه از منابع غذايي موجود و به کارگيري روشهاي مطلوب نگه داري و جلوگيري از ضايعات بي رويه محصولات کشاورزي، تأمين منابع جديد غذايي، بسته بندي مناسب به منظور حفظ و بهبود کيفيت محصولات و ...، از جمله مواردي است که اهميت آن بر هيچ کس پوشيده نيست.

علاوه بر اين، رشد و توسعه جوامع و پيشرفت علوم و صنعت، سبب پيدايش عادات و سبک هاي نوين غذايي شده، به گونه اي که نياز به تنوع محصولات و پيدايش فرآورده هاي جديد غذايي و کمک غذايي به شکل روز افزوني احساس مي گردد. بدين سبب رابطه مستقيم رشته صنايع غذايي با سلامت مردم و توجه خاص دولت و مردم به کميت و کيفيت غذايي جامعه و ايجاد کارخانجات جديد صنايع غذايي و ...، همگي دلايل بارزي هستند که اهميت اين رشته تحصيلي را نشان مي دهند. تواناييهاي لازم براي داوطلبان اين رشته و ادامه تحصيل در آن

براي کسب موفقيت در طي دوره تحصيلي و امکان ادامه تحصيل در اين رشته، داوطلب بايد از توان و دانش بالا در دروس شيمي و زيست شناسي و رياضي برخوردار باشد. در ضمن از آن جا که زمينه اشتغال متخصصان اين رشته بيشتر در کارخانجات اعم از آزمايشگاه و خط توليد است، داوطلب بايد از توان جسمي مطلوب و نيز دقت کافي بهره مند باشد.

تواناييهاي فارغ التحصيلان

فارغ التحصيلان رشته مهندسي علوم و صنايع غذايي پس از پايان تحصيلات، بسته به تواناييهاي فردي و علمي خود، مي توانند مسووليتهاي متفاوتي نظير: مديريت توليد کارخانجات ليت فني، مسووليت آزمايشگاهها، انجام فعاليت هاي تحقيقاتي براي بهبود کيفيت توليدات غذايي، ساخت محصولات جديد، افزايش توليد، کاهش ضايعات، بسته بندي و ... ارائه مشاوره علمي به واحدهاي توليدي و فعاليتهاي ديگر را بر عهده گيرند. بديهي است که نقش متخصصان اين رشته در جلوگيري از اتلاف سرمايه هاي ملي، با کاهش ضايعات کشاورزي از طريق تبديل آنها به فرآورده هاي غذايي مطلوب و مورد تأييد استانداردهاي جهاني و ارزآوري از طريق صادرات اين محصولات بر هيچ کس پوشيده نيست.

 

 

منبع: مرکز مقالات کشاورزی AKE( بزرگترین وبلاگ کشاورزی ایران )


نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد

تقلب در مواد غذایی

تقسیم‌بندی انواع تقلب درمواد غذایی براساس میزان خطر آن برای مصرف‌کننده انجام می‌شود و بر این اساس تقلبات به دو صورت خطرناک و کم‌خطر تقسیم می شود به عنوان مثال: افزایش نشاسته به ماست که به منظور قوام بیشتر آن انجام می‌شود یک تقلب است ولی خطری برای سلامت مصرف‌کننده نخواهد داشت در صورتیکه استفاده از یک رنگ سبز صنعتی برای زیبا ساختن محصولی مثل خیارشور به طور مستقیم سلامت مصرف‌کننده را مورد خطر قرار می‌دهد.

 

شناسایی وکشف تقلب:

 

اساس کارشناسایی مواد غذایی درشکل طبیعی و بدون تقلب و بعد مقایسه مواد غذایی مشکوک با مشخصات نمونه طبیعی است. بنابراین از قبل مشخصات مواد طبیعی موجود در انواع مواد غذایی باید به وسیله کارشناسان مشخص شود و برای ماده طبیعی حداقل و حداکثری تعیین گردد، اگر غذای مشکوک به تقلب بود عوامل مورد نظر را در آزمایشگاه اندازه‌گیری کرده و با مشخصات طبیعی مقایسه می‌کنند اگر متفاوت بود احتمال تقلب وجود دارد.

تقلب در ادویه ها :

 

تفلب در زعفران :

 

قیمت بالای زعفران موجب شده که این ماده مورد تقلب های زیادی قرار گیرید ، زعفران از پرچم گل های ان تهیه می شود که معمولا رنگ گرده های ان زرد ، قرمز ارغوانی و قرمز نارنجی است . که به ان سادگی از پرچم جدا می شود و این وﻴﮋگی کمتردر سایر گیاهان مشاهده می شود . برای تقلب در زعفران پا ره ای از متقلبین از پرچم گیاه گلرنگ و گیا های مشابه استفاده می کنند و ان را با زعفران مخلوط می نمایند و پاره ای دیگر از انها از ریشک های لطراف ذرت یا بلال استفاده کرده و انرا با رنگ های مصنوعی متمایل به رنگ زعفران رنگ می کنند . در این تقلب چون ریشه بلال مستقیم است و پرچم زعفران انحنا دارد به تشخیص تقلب کمک می کند .

 

در مورد پودر زعفران نیز از پودر گلرنگ استفاده می شود ، و چون این پودرتقریبا قرمز رنگ است ان را با گرده ذرت مخلوط مینمایند تا رنگ ان تعدیل شود . ضمنا این امکان وجود دارد که تکه های زعفران را روی شعله گاز بوتان قرار داد ه در این حالت زعفران خالص رنگ بنفش ایجاد می کند که مربوط به پتاسیوم ان است گاهی ممکن است که رنگ نارنجی ایجاد کند اما در مورد زعفرات تقلبی رنگ زرد ان ایجاد می شود . نوع دیگر تقلب در زعفران با رنگ کردن ریشه های گوشت صورت می گیرد .

 

تقلب در فلفل :

 

برای تقلب در فلفل از موادی مانند خاکه اره نرم ، نرم کرده پوست گردو و فندق ، ارد نخودچی ، نرم شده هسته خرما ، تفاله زیتون و مواد مشابه به عنوان پایه استفاده کرد و برای ایجاد تندی و رنگ و مزه ان را با پودر فلفل فرنگی یا خردل شیاه مخلوط می کنند .

 

در مواردی که خاکه اره اضافه شده باشد با ازمون میکروسکوپی می توان به تقلب پی برد ، برای شنا سایی پوست گردو و هسته خرما و تفاله زیتون ، نحوه عمل به این ترتیب است که ابتدا باید معرف لازم برای این ازمون ساخته شود ، این معرف از مخلوطی از الکل 95_ 90 درجه ، اسید فسفریک به نسبت مساوی و هر یک حدود 15 میلی لیتر تهیه شده و به ان یک گرم مخلوط فلورو گلوسین اضافه می شود ، 2 میلی لیتر را از معرف را روی یک شیشه ساعت ریخته و مقداری از فلفل مشکوک را روی ان می ریزیم و کمی گرم می کنیم در این حالت سلولهای ناخالصی های بالا به رنگ قرمز مشاهده می شو ند .

 

_ برای تشخیص تفاله زیتون در فلفل ، مقداری آب وگلیسیرین را به نسبت مساوی مخلوط کرده و مقداری از پودر فلفل مشکوک را به ان افزوده و به خوبی مخلوط می نماییم در این حالت تفاله زیتون ته نشین می شود اما ذرات پودر فلفل روی سطح مایع قرار می گیرد .

 

_برای شناسا یی فلفل فرنگی که گاهی به عنوان تقلب به پودر فلفل اضافه می شود ، می توان مقداری حدود 5 گرم از پودر فلفل مشکوک را با حدود 10 میلی متر الکل 90 درجه مخلوط کرده و مدت نیم ساعت به حال خود قرار داد ، بعد ان را صاف کرده و باقیمانده الکل را با دما تبخیر نمود ، در این صورت اگر فلفل فرنگی به فلفل اضافه شده باشد ، به رنگ مایل به قرمز دیده می شود .

 

تقلب در خردل :

 

پودر خردل از نرم کردن دانه خردل سیاه یا سفید و یا مخلوط این دو به دست می اید و گاهی ان را با ابغوره یا سرکه مخلوط کرده و خردل خمیری به دست می اورند . در مورد خردل ، متقلبین از نشاسته و ارد غلات استفاده می کنند و برای ایجاد رنگ مورد نظر مقداری پودر زرد چوبه به ان اضافه می کنند. برای تشخیص این تقلب ازمون میکروسکوپیک مناسب است با این ازمون ذرات نشاسته اضافه شده به خوبی قابل تشخیص است .

 

تقلب در سس ها

 

الف ) تقلب در سرکه :

 

نظر به این که سرکه طبیعی به وﻴﮋه سرکه انگوری تا حدی گران قیمت است متقلبین برای تقلب در این ماده و تهیه سرکه ارزان قیمت مقداری اسید استیک تجارتی را با آب به نسبتی تهیه می کنند که مقدار اسید استیک ان معادل سرکه طبیعی باشد و برای ایجاد طعم وﻴﮋه سرکه ، از مواد سنتزی یا موادی مانند فلفل ، ریشه گیاه بابونه ، فلفل رنگی و خردل استفاده می نمایند .

 

گاهی نیز سرکه طبیعی با مقداری آب مخلوط می کنند و برای تعدیل وزن وﻴﮋه ان که با این تقلب تغییر می کند ، مقداری زاج یا استات دو سود به ان می افزایند .

 

ب) تقلب در ابلیمو :

 

یک نوع ابلیمو تقلبی به این ترتیب تهیه می شود که مقداری کاه زبر را با اب ولرم مخلوط کرده و مدتی به حال خود قرار می دهند که در این صورت پس از مدت کوتاهی مایع زرد رنگی حاصل می شود ، که ان را مدتی روی لیمو آب گرفته و گاه چرخ شده قرار داده و سپس پوست لیمو ها را جدا کرده و مقداری اسید استیک یا جوهر لیمو به ان اضافه می کنند ، در پاره ای از موارد تنها مقداری آب به لیموی آب گرفته و چرخ شده اضافه کرده و پس از مدتی مخلوط را به هم زده قسمت مایع را جدا کرده و مقداری جوهر لیمو به ان اضافه می کنند .

 

تقلب در رب گوجه فرنگی :

 

در مواردی که رب گوجه فرنگی گران باشد متقلبین ان را با مقداری پودر کدو ی پخته و له شده مخلوط می کنند و همراه با رب گوجه فرنگی می جوشانند .

 

همچنین در پارهای از موارد مقداری سیب زمینی پخته و له شده به ان می افزایند . بعلاوه پارهای از متقلبین مقداری نشاسته به رب گوجه فرنگی اضافه می کنند ، نشاسته مقداری از آب رب را جذب کرده و در نتیجه ، رب سفت وغلیظ به نظر می رسد .

 

تقلب در شیر وفراورده های آن

 

الف _ تقلب در کره :

 

1_ اضافه کردن آب به کره :

 

مقدار آب روغن حیوانی حدود صفر درصد و مقدار آب موجود در کره حدود 20 _25 درصد است . عده ای از متقلبین برای بال ابردن وزن کره مقداری آب یا کازئین به ان اضافه می کنند ، بدین ترتیب که آب نیم گرم را با کره مالش می دهند و یا آب را با کره در دستگاه های وﻴﮋه ای به صورت امولسیون در می اورند ، بدین ترتیب مقدار آب کره از حدود 20 درصد گاهی تا 40 درصد افزایش می یابد . برای سهلوت جذب آب ، مقداری کازئین ، کازئینات سدیم و یا مواد جاذب رطوبت دیگری مانند کلرو سدیم به کره اضافه می کنند و بدین ترتیب وزن آب و کازئین به وزن کره اضافه می شود و از مقدار چربی ان کاسته می شود .

 

2_ اضافه کردن چربی های حیوانی یا نباتی مانند مارگارین یا روغن های نباتی دیگر به کره در این حالت نیز چون قیمت روغن ها و چربی ها از کره ارزانتر است این عمل برای متقلب مقرون به صرفه است .

 

3_ اضافه کردن مواد رنگی به کره :

 

د ر کره گاهی رنگ زرد ظاهر ، مطلوب ومورد توجه مصرف کنند گان است ، به همین جهت تولید کنندگان کره ان را با مواد رنگی مخلوط می کنند که پاره ای از از این مواد رنگی از دسته مواد افزودنی مجاز مانند ویتامین های A و B هستند و پارهای دیگر ممکن است از مواد افزودنی غیر مجاز و خطرناک باشد .

 

4_ تشخیص بیکرومات در کره :

 

در مواردی که برای جلوگیری از برئز نشانه های تندی وترشی کره بیکرومات به ان اضافه شده باشد ، می توان مقداری کره با آب گرم مخلوط کرد تا در ان ذوب شود و به حالت مخلوط مایعی در اید ، بعد مایع حاصل را می توان مانند شیر مورد ازمون جستجوی کرومات و بیکرومات قرار دارد.

 

تقلب در شیر :

 

تقلب در شیر نیز به شکل های مختلف صورت می گیرد که مهم ترین انها عبارتند از :

 

الف ) مخلوط کردن شیر حیوانات مختلف :

 

در برخی از نقاط دنیا قیمت انها متفاوت است ، برای نمو نه در مملکت ما شیر گوسفند مطلوب تر از شیر گاو است و به همین جهت متقلبین شیر گوسفند را با مقداری شیر بز یا گاو مخلوط می کنند و به فروش می رسانند .

 

ب) اضافه کردن آب به شیر :

 

شیر یک سیستم کلوئید ی است که از پراکنده شدن ذرات جامد در آب ، که فاز مایع نامیده می شود تشکیل شده است و بیشتر به رنگ سفید است و چناچه مقدار چربی ان زیاد باشد به رنگ مایل به کرم است وبا اضافه کردن آب حالت و رنگ ان تغییر چندانی نمی کند و به همین جهت متقلبین مقداری آب به شیر اضافه کرده و به فروش می رسانند که از روی تعیین نقطه انجماد شیر تقلبی و اختلا ف ان با نقطه انجماد شیر طبیعی می توان به این تقلب پی برد ، نقطه انجماد شیر در حالت عادی 54 /0 _ 57/0 درجه سانتی گراد است که با اضافه کردن آب به شیر به صفر نزدیک می شود .

 

پ ) اضافه کردن نشاسته به شیر :

 

برای این که شیر رقریق شده به سادگی تشخیص داده نشود متقلبین مقداری نشاسته به شیر اضافه می کنند ، به نحوی که غلظت ان در حد شیر طبیغی باشد . برای تشخیص این تقلب می توان چند قطرع محلول ید به شیر اضافه کرد که در این صورت به دلیل وجود نشاسته رنگ شیر ابی می شود .

 

در اثر دما دادن شیزی که به ان نشاسته اضافه شده یک لایه ضخیم ته دیگ تشکیل می شود ، در حالی که ته دیگ شیر طبیعی و سالم متخلخل و نازک است .

انواع سوسیس و کالباس، همبرگر از فرآورده‌های گوشتی رایج در کشور هستند، شاید صنایع گوشت بیشترین امکان تقلب را در بین گروههای مختلف مواد غذایی داشته باشند...

 

تقلب در فرآورده های گوشتی

 

انواع سوسیس و کالباس، همبرگر از فرآورده‌های گوشتی رایج در کشور هستند، شاید صنایع گوشت بیشترین امکان تقلب را در بین گروههای مختلف مواد غذایی داشته باشند زیرا که مواد اولیه پس از مخلوط شدن و یکنواخت شدن در ظاهر، قابل شناسایی نیستند. فلسفه تولید فرآورده‌های گوشتی در ابتدا این بوده که از مجموعه گوشت و ترکیبات دیگر، مثل آرد و شیرخشک و سویا و... محصولی به وجود بیاید که علاوه بر انرژی زیادی که برای انجام فعالیت‌های روزمره به وجود می‌آورد، قیمت تمام شده کمتری نسبت به گوشت خالص و در کنار همه اینها، طعم و مزه دلخواهی داشته باشد. تفاوت اصلی در کیفیت و قیمت فرآورده‌های گوشتی در میزان گوشت استفاده شده دراین محصولات و در مرحله بعدی نوع گوشت از نظر تقسیم بندی است، بنابراین اول تقلب می‌تواند استفاده بیشتر از محصولات ارزانتر مثل آرد و سویا و... باشد

 

 

1- تقلب در گوشت قرمز:

 

گوشت و بیشتر فرآورده های آن گران قیمت هستند و امکان تقلب در آنها زیاد است. از جمله تقلب هایی که در فرآورده های گوشتی انجام می شود، می توان به موارد زیر اشاره نمود:

 

- افزودن مواد ازته ی غیر پروتئینی به نحوی که در آزمون های کنترل، مقدار ازت بالاتر به نظر برسد

- افزودن پودر استخوان به فرآورده های گوشتی مانند سوسیس و کالباس

- مخلوط کردن گوشت با گوشت حیوانات ارزان قیمت



ادامه مطلب
نوشته شده در تاريخ 89/06/14 توسط محمد
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک
فال حافظ